Νέα αξιολόγηση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών αλλάζει τα δεδομένα για τη Ρωσία, καθώς εκτιμά ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα μπορούσε μέσα στα επόμενα χρόνια να επιχειρήσει μια περιορισμένη επίθεση εναντίον χώρας του ΝΑΤΟ, με στόχο να δοκιμάσει την ενότητα και την αποφασιστικότητα της Συμμαχίας.
- Οι αμερικανικές υπηρεσίες αναθεωρούν την εκτίμησή τους, θεωρώντας πλέον πιθανό ο Πούτιν να επιχειρήσει περιορισμένη στρατιωτική ενέργεια εναντίον μέλους του ΝΑΤΟ μεταξύ 2026-2029, λόγω των δυσκολιών που αντιμετωπίζει η Ρωσία στο ουκρανικό μέτωπο.
- Οι ΗΠΑ εξετάζουν τρία σενάρια ρωσικής δράσης: μια μεγάλης κλίμακας κυβερνοεπίθεση, τη χρήση ενόπλων χωρίς διακριτικά για κατάληψη εδάφους και, ως λιγότερο πιθανή, μια περιορισμένη χερσαία εισβολή στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας.
- Η Μόσχα ενδέχεται να επιδιώξει υβριδικές ενέργειες που δεν συνιστούν ξεκάθαρη στρατιωτική επίθεση, δημιουργώντας μια «γκρίζα ζώνη» αβεβαιότητας για το αν πρέπει να ενεργοποιηθεί το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ και να δοκιμαστεί η συνοχή της Συμμαχίας.
- Το Πεντάγωνο εκφράζει προβληματισμό για τα αποθέματα κρίσιμων πυρομαχικών, όπως Patriot και Stinger, λόγω της υποστήριξης στην Ουκρανία, γεγονός που περιπλέκει την αμερικανική αποτρεπτική ικανότητα απέναντι σε νέες απειλές.
Από κυβερνοεπιθέσεις έως μικρής κλίμακας χερσαία εισβολή, τα σενάρια που εξετάζονται προκαλούν έντονο προβληματισμό στην Ουάσιγκτον.
Μέχρι πρόσφατα, η εκτίμηση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών ήταν ότι ο Ρώσος πρόεδρος δύσκολα θα άνοιγε ένα δεύτερο μέτωπο όσο ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει σε εξέλιξη. Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, η εικόνα αυτή έχει αλλάξει σημαντικά από τις αρχές του 2026.
Οι νέες αναλύσεις εξετάζουν το ενδεχόμενο ο Πούτιν να επιδιώξει μια περιορισμένη στρατιωτική ή υβριδική ενέργεια εναντίον κράτους-μέλους της Συμμαχίας, σε χρονικό ορίζοντα από το φθινόπωρο του 2026 έως το 2029.
Γιατί άλλαξε η εκτίμηση των αμερικανικών υπηρεσιών για τους σχεδιασμούς του Πούτιν
Η μεταβολή της αξιολόγησης αποδίδεται στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ρωσία στο ουκρανικό μέτωπο.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι ουκρανικές επιθέσεις με drones προκαλούν ολοένα μεγαλύτερες ζημιές σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας, ενώ οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να καταγράφουν σημαντικές απώλειες με περιορισμένα εδαφικά κέρδη.
Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται το ενδεχόμενο ο Βλαντίμιρ Πούτιν να αναζητήσει μια διαφορετική στρατηγική κίνηση που θα μπορούσε να ενισχύσει τη θέση του στο εσωτερικό της χώρας και ταυτόχρονα να αμφισβητήσει την αξιοπιστία της δυτικής συμμαχίας.
Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, βασικός στόχος μιας τέτοιας ενέργειας δεν θα ήταν η κατάκτηση εδάφους, αλλά η δοκιμή της συνοχής του ΝΑΤΟ και κυρίως της προθυμίας των ΗΠΑ να ενεργοποιήσουν στην πράξη τις δεσμεύσεις τους απέναντι σε έναν σύμμαχο.
Τα τρία σενάρια που εξετάζουν οι ΗΠΑ
Οι αμερικανικές υπηρεσίες δεν θεωρούν ότι όλα τα ενδεχόμενα έχουν την ίδια πιθανότητα.
Στο πιο ήπιο σενάριο περιλαμβάνεται μια μεγάλης κλίμακας κυβερνοεπίθεση εναντίον κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ ή άλλες υβριδικές επιχειρήσεις με στόχο κρίσιμες υποδομές.
Ένα δεύτερο σενάριο προβλέπει τη δράση ενόπλων χωρίς διακριτικά -στα πρότυπα των λεγόμενων «μικρών πράσινων ανδρών» που είχαν εμφανιστεί στην Κριμαία το 2014- με στόχο την κατάληψη περιορισμένης έκτασης εδάφους, δημιουργώντας σκόπιμη ασάφεια ως προς την ταυτότητα των δραστών.
Το πλέον σοβαρό, αλλά και λιγότερο πιθανό σενάριο αφορά μια περιορισμένη χερσαία εισβολή στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας. Παρότι οι αμερικανικές αξιολογήσεις εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο χαμηλής πιθανότητας, σημειώνουν ότι ο κίνδυνος αυξάνεται όσο περνά ο χρόνος.
Η «γκρίζα ζώνη» του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η Μόσχα θα μπορούσε να επιχειρήσει κινήσεις που θα παραμείνουν κάτω από το όριο μιας ξεκάθαρης στρατιωτικής επίθεσης, ώστε να δημιουργηθεί αβεβαιότητα για το αν πρέπει να ενεργοποιηθεί το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με το οποίο επίθεση εναντίον ενός συμμάχου θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.
Η πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου και ερευνήτρια του American Enterprise Institute, Χέδερ Κόνλεϊ, επισημαίνει ότι η Ρωσία του Πούτιν επιδιώκει διαχρονικά να δοκιμάζει τα όρια της Συμμαχίας και να δημιουργεί αποστάσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους τους.
Όπως σημειώνει, κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές ή περιορισμένες υβριδικές επιχειρήσεις δημιουργούν μια «γκρίζα ζώνη», όπου η συλλογική στρατιωτική αντίδραση δεν είναι πάντα αυτονόητη.
Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υπενθυμίζουν ότι τα τελευταία χρόνια έχουν ήδη σημειωθεί περιστατικά που θεωρούνται ενδείξεις αυτής της στρατηγικής, όπως η πτώση ρωσικών πυραύλων σε πολωνικό έδαφος και η είσοδος ρωσικών drones στον εναέριο χώρο της Ρουμανίας.
Προβληματισμός και για τα αμερικανικά αποθέματα όπλων
Οι νέες εκτιμήσεις δημοσιοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία το Πεντάγωνο εμφανίζεται προβληματισμένο για τα αποθέματα ορισμένων κρίσιμων πυρομαχικών.
Η πολυετής στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία, σε συνδυασμό με τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, έχουν αυξήσει σημαντικά την κατανάλωση προηγμένων οπλικών συστημάτων.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ανησυχία υπάρχει για αποθέματα πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς Precision Strike Missile (PrSM), ATACMS, αντιαεροπορικών Stinger, αλλά και αναχαιτιστικών Patriot, THAAD και SM-3, τα οποία θεωρούνται κρίσιμα τόσο για την ευρωπαϊκή όσο και για την ασιατική αποτροπή.
Το Πεντάγωνο, πάντως, απορρίπτει τις εκτιμήσεις περί επιχειρησιακού κενού. Εκπρόσωποί του υποστηρίζουν ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διαθέτουν όλα τα απαραίτητα μέσα για να ανταποκριθούν σε οποιαδήποτε αποστολή αποφασίσει η πολιτική ηγεσία, ενώ ο Λευκός Οίκος διαβεβαιώνει ότι βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη πρόγραμμα ενίσχυσης της αμυντικής παραγωγής.
Η Ρωσία, το Ιράν και η Κίνα δημιουργούν νέο πονοκέφαλο στην Ουάσιγκτον
Η νέα αξιολόγηση για τις προθέσεις του Πούτιν έρχεται να προστεθεί σε μια ιδιαίτερα σύνθετη γεωπολιτική εξίσωση για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Από τη μία πλευρά συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία, από την άλλη οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να απαιτούν σημαντικούς στρατιωτικούς πόρους, ενώ η Κίνα παραμένει η μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη στρατηγική πρόκληση για την Ουάσιγκτον στον Ινδο-Ειρηνικό.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι αμερικανικές υπηρεσίες εκτιμούν ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν ενδέχεται να αναζητήσει μια περιορισμένη αλλά υψηλού συμβολισμού ενέργεια απέναντι στο ΝΑΤΟ, όχι με στόχο μια γενικευμένη σύγκρουση, αλλά για να διαπιστώσει αν η Συμμαχία θα αντιδράσει ενιαία απέναντι σε μια πρόκληση. Ένα τέτοιο τεστ, σύμφωνα με τους αναλυτές, θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο την ασφάλεια της Ευρώπης, αλλά και την αξιοπιστία της δυτικής αποτρεπτικής ισχύος συνολικά.