Σε μια κρίσιμη καμπή βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις για το μέλλον της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά, καθώς, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στις επαφές μεταξύ Αθήνας και Καΐρου, η οριστικοποίηση της συμφωνίας εξακολουθεί να εκκρεμεί.
Το βάρος των εξελίξεων έχει μεταφερθεί πλέον στο εσωτερικό της μοναστικής κοινότητας, η οποία καλείται να αποφασίσει εάν αποδέχεται το σχέδιο που έχει διαμορφωθεί, την ώρα που η αντίστροφη μέτρηση για την απόφαση του αιγυπτιακού δικαστηρίου δημιουργεί πρόσθετη πίεση.
Επικοινωνία Γεραπετρίτη με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Μπαντρ Αμπντελάτι
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Μπαντρ Αμπντελάτι, αλλά και με τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεόφιλο Γ', ο οποίος έχει εκκλησιαστική και κανονική σχέση με τη Μονή Σινά.
Οι επικοινωνίες πραγματοποιήθηκαν ενώ βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη οι παρασκηνιακές διαβουλεύσεις για την επίτευξη συμφωνίας, με την Αθήνα να επιδιώκει την εξεύρεση λύσης πριν από την κρίσιμη δικαστική απόφαση της 24ης Οκτωβρίου.
Το βασικό πρόβλημα
Το βασικό πρόβλημα, ωστόσο, δεν φαίνεται να εντοπίζεται πλέον αποκλειστικά στις διαπραγματεύσεις με την αιγυπτιακή κυβέρνηση.
Το σχέδιο συμφωνίας βρίσκεται στα χέρια της σιναϊτικής αδελφότητας, όπου εξακολουθούν να καταγράφονται διαφορετικές προσεγγίσεις και εσωτερικές έριδες σχετικά με την αποδοχή του. Ως αποτέλεσμα, η απάντηση που αναμένει η αιγυπτιακή πλευρά καθυστερεί, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία που θα επέτρεπε την οριστική διευθέτηση.
Είναι χαρακτηριστικό ότι διπλωματική πηγή, μιλώντας στο iefimerida, ξεκαθαρίζει πως «το ζήτημα είναι στην κρίση της Μονής. Δεν μπορεί το ελληνικό κράτος να επιβάλει οτιδήποτε, ούτε είναι στις προθέσεις μας».
Η συγκεκριμένη επισήμανση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτυπώνει και τα όρια των ελληνικών διπλωματικών χειρισμών. Η Αθήνα μπορεί να διαπραγματεύεται με την αιγυπτιακή κυβέρνηση, να αναζητεί νομικές και πολιτικές εγγυήσεις και να διευκολύνει την επίτευξη συμβιβασμού, δεν μπορεί όμως να λάβει αποφάσεις για λογαριασμό της αδελφότητας. Η τελική αποδοχή του σχεδίου αποτελεί υπόθεση της ίδιας της Μονής, η οποία καλείται να σταθμίσει τις προβλέψεις της συμφωνίας και τις συνέπειές τους για το μέλλον της.
Η εισαγγελική πρόταση και η 24η Οκτωβρίου
Την κατάσταση περιπλέκει ακόμη περισσότερο η δικαστική εκκρεμότητα στην Αίγυπτο, με την απόφαση του Ακυρωτικού Δικαστηρίου να αναμένεται στις 24 Οκτωβρίου. Πρόκειται για μια εξέλιξη που επηρεάζει άμεσα τους διπλωματικούς χειρισμούς, καθώς η ελληνική πλευρά επιδιώκει να έχει προηγηθεί η εξεύρεση εξωδικαστικής λύσης.
Ιδιαίτερη ανησυχία έχει προκαλέσει η πρόσφατη εισαγγελική πρόταση, η οποία δεν αποδέχεται τα νομικά επιχειρήματα της Μονής. Η συγκεκριμένη εισήγηση δεν συνιστά δικαστική απόφαση, ωστόσο ενδεχόμενη υιοθέτησή της θα μπορούσε να δυσχεράνει σημαντικά την προσπάθεια συμβιβασμού, διαμορφώνοντας νέα δεδομένα για την ιδιοκτησιακή και νομική υπόσταση των εκτάσεων που συνδέονται με το μοναστήρι.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η ολοκλήρωση της συμφωνίας πριν από τη δικαστική κρίση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Μια εξωδικαστική διευθέτηση θα μπορούσε να προσφέρει ένα περισσότερο σταθερό πλαίσιο για τη λειτουργία της Μονής, περιορίζοντας την αβεβαιότητα που εξακολουθεί να συνοδεύει την υπόθεση.
Στον πυρήνα των διαβουλεύσεων βρίσκεται η διασφάλιση του ιδιαίτερου θρησκευτικού και ιστορικού χαρακτήρα της Μονής Αγίας Αικατερίνης, η απρόσκοπτη συνέχιση της μοναστικής ζωής και η προστασία των δικαιωμάτων της αδελφότητας. Εξίσου σημαντικό είναι το ζήτημα των περιουσιακών δικαιωμάτων και του καθεστώτος των εκτάσεων που συνδέονται ιστορικά με τη λειτουργία του μοναστηριού.
Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει να αποφύγει τη μετατροπή της συγκεκριμένης εκκρεμότητας σε ευρύτερη διπλωματική αντιπαράθεση με την Αίγυπτο, με την οποία διατηρεί στενή στρατηγική συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, η διατήρηση των καλών διμερών σχέσεων δεν αναιρεί την ανάγκη να υπάρξουν σαφείς και νομικά κατοχυρωμένες προβλέψεις για το μέλλον της Μονής.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται, συνεπώς, να είναι καθοριστικό. Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, η εκκρεμότητα παραμένει στο εσωτερικό της αδελφότητας, η οποία έχει πλέον τον πρώτο λόγο για την αποδοχή της συμφωνίας. Όσο η απάντηση προς το Κάιρο καθυστερεί, τόσο στενεύουν τα χρονικά περιθώρια για την επίτευξη συμβιβασμού πριν από τη δικαστική απόφαση, με τον κίνδυνο μιας νέας εμπλοκής να παραμένει ανοιχτός.