Η άλλοτε ισχυρή πολιτική σύμπραξη της Μαρίν Λεπέν με τον προστατευόμενό της, Ζορντάν Μπαρντελά, εμφανίζει πλέον σοβαρές ρωγμές, καθώς η Γαλλία εισέρχεται στην τελική ευθεία για τις προεδρικές εκλογές του 2027.
Η Λεπέν έχει ανακτήσει τον πλήρη έλεγχο της Εθνικής Συσπείρωσης (RN), του κόμματος που ίδρυσε ο πατέρας της το 1972, μετά την απόφαση γαλλικού δικαστηρίου τον Ιούλιο να της επιτρέψει να διεκδικήσει ξανά την προεδρία, μετα την δικαστική της περιπέτεια.
Οι διαφορές με τον 31χρονο Μπαρντελά, οι οποίες είχαν παραμεριστεί όταν εκείνη αντιμετώπιζε τις συνέπειες της καταδίκης της για υπεξαίρεση, έρχονται πλέον όλο και περισσότερο στην επιφάνεια, σύμφωνα με το Bloomberg.
Η Λεπέν ξαναπαίρνει τα ηνία
Το νέο οικονομικό πρόγραμμα που παρουσίασε η Λεπέν αυτή την εβδομάδα αποτελεί ίσως την πιο σαφή ένδειξη ότι οι προτεραιότητες του Μπαρντελά έχουν υποχωρήσει στο εσωτερικό του κόμματος.
Παρότι η Λεπέν δεσμεύεται για σημαντική μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, προτείνει παράλληλα μείωση του ορίου συνταξιοδότησης, ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης, φορολόγηση των επαναγορών μετοχών και υψηλότερους φόρους για τις πολυεθνικές.
Πρόκειται για μια σαφώς πιο λαϊκιστική οικονομική προσέγγιση από εκείνη του Μπαρντελά, ο οποίος είχε προωθήσει μια πιο «φιλοεπιχειρηματική» ατζέντα με έμφαση στη μείωση φόρων και γραφειοκρατίας.
«Υπάρχουν διαφορές απόψεων και ύφους, αλλά στο τέλος της ημέρας το αφεντικό είναι η Μαρίν Λεπέν», δήλωσε ο αντιπρόεδρος του κόμματος, Λουί Αλιό.
Διαφορετικές οικονομικές φιλοσοφίες
Οι δύο πολιτικοί έχουν πλέον ξεκάθαρα διαφορετικές αντιλήψεις για την οικονομία, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του διεθνούς πρακτορείου.
Η Λεπέν επιχειρεί να μετατοπίσει το πολιτικό της προφίλ μακριά από τη σκληρή πολιτισμική και μεταναστευτική ρητορική, δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στους εργαζόμενους και στην ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών.
Η διαφορά με την αντίληψη του Μπαρντελά έγινε ιδιαίτερα εμφανής στο ζήτημα των συντάξεων. Η Λεπέν έχει εδώ και χρόνια υποστηρίξει ότι το όριο συνταξιοδότησης θα μπορούσε να μειωθεί ακόμη και στα 60 έτη, σε αντίθεση με τη μεταρρύθμιση του Εμανουέλ Μακρόν που το ανέβασε στα 64.
Ο Μπαρντελά είχε προτείνει διαφορετική προσέγγιση, με ένα συνταξιοδοτικό σύστημα που θα βασίζεται κυρίως στον χρόνο εργασίας και όχι σε ένα ενιαίο ηλικιακό όριο.
Από τον επιχειρηματικό κόσμο στο περιθώριο
Όταν ο Μπαρντελά θεωρούνταν πιθανότερος υποψήφιος της Εθνικής Συσπείρωσης για την προεδρία, είχε αρχίσει να καλλιεργεί στενές σχέσεις με κορυφαίους επιχειρηματίες. Συναντούσε διευθύνοντες συμβούλους, μιλούσε για φορολογικές περικοπές, λιγότερη γραφειοκρατία και δημιουργία κρατικού επενδυτικού ταμείου.
Το 2025 συμμετείχε μάλιστα στην ετήσια συνάντηση της Medef, της μεγαλύτερης εργοδοτικής οργάνωσης της Γαλλίας.
Η Λεπέν συμμετείχε και εκείνη στη φετινή συνάντηση, όμως, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τις συζητήσεις, η στάση της ήταν πολύ διαφορετική. Ο Μπαρντελά φαινόταν να προσπαθεί να κερδίσει τις εντυπώσεις των επιχειρηματιών, ενώ η Λεπέν κρατούσε πιο αυστηρό και απόμακρο ύφος.
«Πολλοί διευθύνοντες σύμβουλοι είχαν ποντάρει στον Μπαρντελά», δήλωσε ο Μπαστιέν Μπρυνίς, επιχειρηματίας και ανώτερο στέλεχος της Medef. «Πίστευαν ότι θα τους άκουγε περισσότερο και ότι ήταν πρόθυμος να εφαρμόσει τις απόψεις τους».
Και πρόσθεσε, χαρακτηριστικά: «Πλέον δεν έχει νόημα να τον συναντούν. Η “τρέλα με τον Μπαρντελά” τελείωσε».
Η υπόθεση των αντισημιτικών σχολίων
Οι σχέσεις των δύο πολιτικών επιβαρύνθηκαν ακόμη περισσότερο μετά τις αποκαλύψεις του Mediapart για φερόμενα αντισημιτικά σχόλια που ο Μπαρντελά φέρεται να είχε κάνει το 2013.
Ο ίδιος έχει αρνηθεί τις κατηγορίες και έχει κινηθεί νομικά. Η Λεπέν τον υποστήριξε δημόσια, ωστόσο η υπόθεση τροφοδότησε τις φήμες ότι η διαρροή μπορεί να προήλθε από το ίδιο το κόμμα τους.
«Το επεισόδιο με τα αντισημιτικά σχόλια μπορεί να γίνει μια καλή δικαιολογία για να απομακρυνθούν ακόμη περισσότερο», εκτίμησε η Γαλλίδα ιστορικός Βαλερί Ιγκουνέ. «Οι σχέσεις μεταξύ Μπαρντελά και Λεπέν έχουν σαφώς ψυχρανθεί από το καλοκαίρι».
H απομάκρυνση του οικονομικού συμβούλου
Η Λεπέν φαίνεται να έστειλε ένα ακόμη ισχυρότερο μήνυμα ελέγχου όταν απομάκρυνε τον Φρανσουά Ντιρβί, τον κορυφαίο οικονομικό σύμβουλο του Μπαρντελά.
Ο Ντιρβί, πρώην διαχειριστής χαρτοφυλακίων, είχε εγκαταλείψει μια καλά αμειβόμενη θέση στην Otium Capital για να γίνει οικονομικός σύμβουλος του Μπαρντελά. Νεότερος, προερχόμενος από τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα, συντηρητικός καθολικός και με ισχυρή οικονομική κατάρτιση, εξέφραζε ακριβώς το νέο, λιγότερο λαϊκιστικό και πιο φιλελεύθερο προσανατολισμό του κόμματος.
Την ημέρα που το δικαστήριο επέτρεψε στη Λεπέν να είναι ξανά υποψήφια, ο Ντιρβί φέρεται να πρότεινε στον Μπαρντελά να ανακοινώσει ότι παραμένει υποψήφιος. Αντίθετα, η Λεπέν αποφάσισε να τον απολύσει αμέσως μετά τη δικαστική της νίκη τον Ιούλιο, αν και η απόφαση έγινε γνωστή τον Αύγουστο.
Η Λεπέν και η βάση
Τον Σεπτέμβριο η Λεπέν έκανε ακόμη μία συμβολική κίνηση. Ξεκίνησε την προεδρική της εκστρατεία από το Ενάν-Μπομόν στη βόρεια Γαλλία, την εργατική πόλη από την οποία είχε εκλεγεί στη γαλλική Εθνοσυνέλευση.
Το πρώτο θέμα της εκστρατείας της ήταν η οικονομικά προσιτή κατοικία, επιβεβαιώνοντας την προσπάθειά της να επαναφέρει στο προσκήνιο την εικόνα της ως εκπροσώπου των εργατικών και λαϊκών στρωμάτων.
Την ίδια ώρα, η οικονομική της πλατφόρμα δύσκολα θα καθησυχάσει τις ανησυχίες για τα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας. Η απόδοση των δεκαετών γαλλικών ομολόγων έναντι των αντίστοιχων γερμανικών αυξήθηκε την περασμένη εβδομάδα στο υψηλότερο επίπεδο από την κρίση χρέους της ευρωζώνης το 2011.
Το «διαζύγιο» δεν είναι ακόμη επιλογή
Παρά την ένταση, ένα οριστικό πολιτικό διαζύγιο Λεπέν-Μπαρντελά παραμένει απίθανο.
Ο Μπαρντελά έχει ισχυρή απήχηση σε ένα τμήμα του εκλογικού σώματος και μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα προς συντηρητικούς ψηφοφόρους που ενδεχομένως δυσκολεύονται να ακολουθήσουν τον πιο λαϊκιστικό δρόμο της Λεπέν.
«Αν χάσει τον Μπαρντελά, υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που δεν θα ψηφίσουν πλέον το κόμμα», προειδοποιεί η Ιγκουνέ. «Είναι μια πολύ σημαντική προσωπικότητα στο RN, που έχει πραγματικά κερδίσει το εκλογικό του ακροατήριο».