Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προειδοποιεί ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια «γεωπολιτική και γεωοικονομική» κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Αν η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν κινηθεί άμεσα για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της, κινδυνεύει -όπως λέει- να παραγκωνιστεί ανάμεσα στην τεχνολογική υπεροχή των Ηνωμένων Πολιτειών και τη βιομηχανική και εμπορική πίεση της Κίνας.
Μήνυμα του Μακρόν για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας
Το μήνυμα του Γάλλου προέδρου διατυπώθηκε σε συνέντευξη στο The Economist και σε έξι ακόμη ευρωπαϊκές εφημερίδες, λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις 12 Φεβρουαρίου, όπου το κεντρικό θέμα είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
Την αίσθηση του επείγοντος φαίνεται να συμμερίζονται αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες, αν και όχι απαραίτητα και τις λύσεις που προτείνει ο Μακρόν. Ενδεικτικό της έντασης είναι το γεγονός ότι Γερμανία, Ιταλία, Βέλγιο και άλλες χώρες συγκάλεσαν μια άτυπη «προ-σύνοδο», στην οποία θα συμμετάσχει και ο Γάλλος πρόεδρος.
Οσα είπε ο Μακρόν
Ο Μακρόν προτρέπει την Ευρώπη να διεκδικήσει τη θέση της εν μέσω δραματικών αλλαγών στην παγκόσμια τάξη.
Στη συνέντευξή του ο Μακρόν προειδοποίησε ότι η στρατηγική της υποταγής στις ΗΠΑ και άλλες γεωπολιτικές δυνάμεις δεν λειτουργεί και κάλεσε την Ευρώπη να επιταχύνει επειγόντως την ολοκλήρωσή της για να προετοιμαστεί να αντιμετωπίσει μια «μόνιμη αστάθεια» που βρίσκεται μπροστά της.
«Ήρθε η ώρα η Ευρώπη να ξυπνήσει... Αν δεν αποφασίσουμε μόνοι μας, θα μας παραγκωνίσουν», δήλωσε.
Ανέφερε ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει «μια βαθιά γεωπολιτική ρήξη» με «ένα βαθύ σοκ» στο εμπόριο και την άμυνα, καθώς οι σχέσεις της με την Κίνα και τις ΗΠΑ αλλάζουν.
«Νομίζω ότι ο καλύτερος τρόπος είναι να μειώσουμε τον κίνδυνο, να μειώσουμε τις εξαρτήσεις και να λαμβάνουμε αποφάσεις για τον εαυτό μας αντί να περιμένουμε την επόμενη κρίση», είπε.
«Αν επιλέξουμε να είμαστε θεατές, θα είμαστε υποτελείς», είπε, αποκαλώντας το «τη στιγμή της Γροιλανδίας », λέγοντας ότι το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για μια περιοχή που ανήκει σρ συμμάχό τους στο ΝΑΤΟ θα πρέπει να λειτουργήσει σαν αφύπνιση για τους Ευρωπαίους ηγέτες.
Ο Μακρόν δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι «είναι σταθεροί, αλλά αντιδρούν πολύ αργά» και πρέπει να διεκδικήσουν τη θέση τους ως παγκόσμια υπερδύναμη, με περισσότερη «κοινή ηγεσία» στην ήπειρο.
Υποστήριξε ότι ο γαλλο-βρετανικός Συνασπισμός των Προθύμων για την Ουκρανία ήταν ένα παράδειγμα πρωτοβουλίας που επέτρεψε στην Ευρώπη να οικοδομήσει μια ισχυρή, διεθνή συμμαχία για την υπεράσπιση των συμφερόντων της, επίσης στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας.
Ο Μακρόν πρότεινε η Ευρώπη να ανοίξει ξανά τους διπλωματικούς διαύλους με τη Μόσχα, ώστε να «μην αναθέσει αυτή τη συζήτηση» σε άλλους, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ.
Ο Γάλλος Πρόεδρος είπε ακόμη ότι η Ευρώπη θα πρέπει να συνεργαστεί με τη Ρωσία «χωρίς να είναι αφελής ή να πιέζει τους Ουκρανούς, αλλά και χωρίς να εξαρτάται από κάποιον τρίτο» για τη διεξαγωγή αυτών των συνομιλιών.
«Έχουμε ευρωπαϊκά συμφέροντα να υπερασπιστούμε και δεν πρόκειται να τα αναθέσω σε κανέναν, ούτε καν στις ΗΠΑ», είπε.
Ο Μακρόν μίλησε επίσης για αυτό που θεώρησε ως πραγματικό κίνδυνο αναζωπύρωσης των εντάσεων με τις ΗΠΑ λόγω της ευρωπαϊκής προσπάθειας να ρυθμίσει τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης ή λόγω της Γροιλανδίας.
Αντιδράσεις και ρήγματα εντός της ΕΕ
Παρότι ορισμένες από τις ιδέες του Μακρόν βρίσκουν ήδη εφαρμογή -όπως το πρόγραμμα κοινών αμυντικών προμηθειών SAFE, που προβλέπει ευρωπαϊκή προέλευση του 65% των εξαρτημάτων-, άλλες προκαλούν έντονες αντιδράσεις. Η Γερμανία, η Ιταλία, οι σκανδιναβικές χώρες και η Ολλανδία εκφράζουν φόβους ότι οι κανόνες «ευρωπαϊκής προτίμησης» ισοδυναμούν με συγκαλυμμένο προστατευτισμό και κινδυνεύουν να απομακρύνουν επενδύσεις από την Ένωση.
Αντίστοιχα, το φιλόδοξο πρόγραμμα Future Combat Air System, κοινό εγχείρημα Γαλλίας, Γερμανίας και Ισπανίας, παραμένει βαλτωμένο λόγω βιομηχανικών και πολιτικών συγκρούσεων. Παρ’ όλα αυτά, ο Μακρόν επιμένει ότι μπορεί να εξελιχθεί σε ευρωπαϊκή απάντηση στην αμερικανική αεροπορική υπεροχή.
Η Ευρώπη σε κρίσιμο σταυροδρόμι
Ο Γάλλος πρόεδρος περιγράφει τη σημερινή συγκυρία ως «στιγμή της Γροιλανδίας»: μια αφύπνιση που δεν πρέπει να ξεχαστεί μόλις υποχωρήσει η κρίση. Προειδοποιεί ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει πλέον μια «ανοιχτά εχθρική» στάση από τις ΗΠΑ και έναν κόσμο που επαναχαράσσεται με όρους ισχύος.
Ωστόσο, η πολιτική του θέση είναι εύθραυστη. Δίχως κοινοβουλευτική πλειοψηφία και με μόλις 15 μήνες μέχρι το τέλος της θητείας του, πολλοί αμφισβητούν αν μπορεί να επιβάλει το όραμά του χωρίς πολιτική ισχύ στην ίδια του τη χώρα.