Νέος συναγερμός για τη διεθνή ναυσιπλοΐα στον Κόλπο του Άντεν καθώς η σομαλική πειρατεία επιστρέφει δυναμικά, εκμεταλλευόμενη το κενό ασφαλείας που δημιουργεί η μετατόπιση διεθνών ναυτικών δυνάμεων προς τις εστίες έντασης στη Μέση Ανατολή.
- Ο γενικός γραμματέας του IMO, Αρσένιο Ντομίνγκεζ, προειδοποιεί για την ταχεία επιδείνωση της κατάστασης και ζητά την άμεση απελευθέρωση όλων των ναυτικών, καθώς πολλοί κρατούνται σε άθλιες συνθήκες με περιορισμένη πρόσβαση σε τρόφιμα και νερό.
- Τα επίσημα στοιχεία αποτυπώνουν την έξαρση της απειλής, με τα περιστατικά πειρατείας στα ύδατα της Σομαλίας να υπερτριπλασιάζονται το πρώτο εξάμηνο του 2026, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας πενταετίας με τουλάχιστον 13 επιθέσεις.
- Το δεξαμενόπλοιο SIBU 1, το οποίο συνδέεται με ιρανικό δίκτυο παράκαμψης κυρώσεων, καταλήφθηκε από ένοπλους πειρατές. Το πλήρωμα των 20 ναυτικών κρατείται όμηρο, ενώ το πλοίο κατευθύνθηκε προς τις ακτές της Σομαλίας.
- Η αναδιάταξη διεθνών ναυτικών δυνάμεων σε άλλες περιοχές έχει δημιουργήσει κενό ασφαλείας. Αυτό, σε συνδυασμό με την αυξημένη κίνηση εμπορικών πλοίων κοντά στη Σομαλία, ευνοεί τους πειρατές και εντείνει τους φόβους για κλιμάκωση.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), έξι πλοία και περισσότεροι από 90 ναυτικοί βρίσκονται αυτή την περίοδο υπό τον έλεγχο πειρατών ή ένοπλων ληστών, ενώ τα περιστατικά στην περιοχή έχουν αυξηθεί θεαματικά.
Η νέα προειδοποίηση του IMO ήρθε μετά την κατάληψη, στις 20 Αυγούστου, του product tanker SIBU 1 στον Κόλπο του Άντεν.
Ο γενικός γραμματέας του IMO, Αρσένιο Ντομίνγκεζ, προειδοποίησε για ταχεία επιδείνωση της κατάστασης, ζητώντας την άμεση και χωρίς όρους απελευθέρωση όλων των ναυτικών που κρατούνται. Όπως ανέφερε, αρκετοί έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε τρόφιμα, νερό και ιατρική περίθαλψη.
Από 3 περιστατικά πειρατείας το 2025 στα 10 μέσα σε έξι μήνες
Τα στοιχεία του International Maritime Bureau αποτυπώνουν την ένταση της νέας απειλής. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφηκαν 10 περιστατικά πειρατείας ή απόπειρας επίθεσης στα ύδατα της Σομαλίας, έναντι μόλις τριών την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Πρόκειται για υπερτριπλασιασμό μέσα σε έναν χρόνο και για το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας πενταετίας. Μετά τις καταλήψεις των Asana, Sibu 1 και Lutuf, ο αριθμός των περιστατικών είχε ανέλθει τουλάχιστον στα 13 έως τις 20 Αυγούστου.
Παγκοσμίως, έως τα τέλη Ιουνίου είχαν καταγραφεί 38 περιστατικά πειρατείας και ένοπλης ληστείας κατά πλοίων. Σε 27 περιπτώσεις οι δράστες κατάφεραν να επιβιβαστούν, ενώ πέντε πλοία καταλήφθηκαν. Συνολικά, 70 ναυτικοί επηρεάστηκαν, με 67 να κρατούνται όμηροι.
Το SIBU 1 και το «σκιώδες» δίκτυο του Ιράν
Το SIBU 1, πρώην SEAMULL, είναι δεξαμενόπλοιο περίπου 32.200 dwt, κατασκευής 2001. Δεχόμενο επίθεση περίπου 136 ναυτικά μίλια ανατολικά της Αλ Μουκάλα, εξέπεμψε σήμα κινδύνου μέσω VHF.
Έξι ένοπλοι φέρονται να ανέβηκαν στο πλοίο, να κατέλαβαν τη γέφυρα και να άλλαξαν την πορεία του, με κατεύθυνση προς το Μποσάσο της Σομαλίας.
Στο πλοίο επέβαιναν 20 ναυτικοί, μεταξύ των οποίων 16 Ινδοί. Οι ινδικές αρχές ανακοίνωσαν ότι οι 16 υπήκοοί τους ήταν ασφαλείς, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί η απελευθέρωση του πλοίου και ολόκληρου του πληρώματος.
Το πλοίο είχε ενταχθεί τον Δεκέμβριο του 2025 στις αμερικανικές κυρώσεις, καθώς, σύμφωνα με την OFAC, είχε χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά ιρανικών πετρελαϊκών προϊόντων και συνδεόταν με δίκτυο παράκαμψης των κυρώσεων.
Λιγότερα πολεμικά πλοία, περισσότερα εμπορικά στην περιοχή
Αναλυτές εκτιμούν ότι η αναδιάταξη των διεθνών ναυτικών δυνάμεων προς το Ορμούζ και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ έχει αφήσει μεγαλύτερα κενά επιτήρησης στον Κόλπο του Άντεν και στον δυτικό Ινδικό Ωκεανό.
Την ίδια στιγμή, εμπορικά πλοία που αποφεύγουν τις επικίνδυνες περιοχές βορειότερα κινούνται νοτιότερα, αυξάνοντας την κίνηση κοντά στις σομαλικές ακτές.
Για τους πειρατές, ο συνδυασμός είναι ιδανικός: περισσότερα πλοία, λιγότερη επιτήρηση και υψηλότερη αξία φορτίων.
Η διεθνής κοινότητα φοβάται πλέον ότι η νέα έξαρση μπορεί να εξελιχθεί σε μεγαλύτερη κρίση, καθώς τα δίκτυα της σομαλικής πειρατείας, παρότι είχαν περιοριστεί δραστικά, ουδέποτε εξαλείφθηκαν πλήρως.