Πολύ πριν η τηλεόραση γίνει βασικό στοιχείο των σαλονιών, ένας Ισπανός εφευρέτης είχε ήδη οραματιστεί τον έλεγχο μηχανών από απόσταση.
Το 1901, ο Λεονάρδο Τόρες-Κεβέδο παρουσίασε μια ιδέα που τότε έμοιαζε βγαλμένη από την επιστημονική φαντασία, αλλά έμελλε να αλλάξει για πάντα τη σχέση του ανθρώπου με την τεχνολογία: το τηλεχειριστήριο. Αν και το έργο του παραμένει σχετικά άγνωστο εκτός Ισπανίας, η επιρροή του εκτείνεται μέχρι σήμερα.
Το τηλεχειριστήριο γεννήθηκε πριν από την τηλεόραση
Στη συλλογική συνείδηση, το τηλεχειριστήριο συνδέεται σχεδόν αυτόματα με την τηλεόραση. Ωστόσο, η σχέση αυτή διαμορφώθηκε αρκετές δεκαετίες αργότερα. Η ιδέα του απομακρυσμένου ελέγχου εμφανίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα, σε μια εποχή έντονων επιστημονικών και βιομηχανικών εξελίξεων.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο μηχανικός, μαθηματικός και εφευρέτης Λεονάρδο Τόρες-Κεβέδο ανέπτυξε αυτό που θεωρείται το πρώτο τηλεχειριστήριο στην ιστορία. Το 1903 παρουσίασε επίσημα το Telekino, μια συσκευή ικανή να στέλνει ασύρματα εντολές σε μηχανές. Σε αντίθεση με τα μικρά χειριστήρια του σήμερα, το Telekino καταλάμβανε ολόκληρο τραπέζι και λειτουργούσε μέσω ηλεκτρομαγνητικών σημάτων. Παρ’ όλα αυτά, η βασική ιδέα ήταν ήδη παρούσα: η αλληλεπίδραση ανθρώπου και μηχανής χωρίς φυσική επαφή.
Αξιοσημείωτο είναι ότι ο αρχικός στόχος της εφεύρεσης δεν σχετιζόταν με την ψυχαγωγία. Ο Τόρες-Κεβέδο σκόπευε να χρησιμοποιήσει το Telekino για τον έλεγχο αερόπλοιων κατά τη διάρκεια δοκιμών, μειώνοντας τους κινδύνους για την ανθρώπινη ζωή. Αργότερα, η τεχνολογία δοκιμάστηκε με επιτυχία και σε πλοία, αποδεικνύοντας τις μεγάλες της δυνατότητες.
Καθυστερημένη αναγνώριση για έναν εφευρέτη μπροστά από την εποχή του
Παρά τον επαναστατικό χαρακτήρα της, η εφεύρεση δεν έτυχε θερμής υποδοχής την εποχή εκείνη. Η έλλειψη οικονομικής και θεσμικής στήριξης οδήγησε τελικά τον ίδιο τον Τόρες-Κεβέδο στην εγκατάλειψη του εγχειρήματος. Η σημασία του Telekino αναγνωρίστηκε πολλά χρόνια αργότερα.
Το 2007, το Ινστιτούτο Ηλεκτρολόγων και Ηλεκτρονικών Μηχανικών (IEEE) ενέταξε το Telekino στη λίστα των επίσημων ορόσημων της μηχανικής, δίπλα σε εφευρέσεις προσωπικοτήτων όπως ο Βενιαμίν Φραγκλίνος και ο Γκουλιέλμο Μαρκόνι. Ήταν η πρώτη φορά που ισπανική εφεύρεση συμπεριλήφθηκε σε αυτή την επιλεκτική λίστα. Το ίδιο το όνομα Telekino αποτυπώνει τη λειτουργία του, προερχόμενο από τις ελληνικές λέξεις «τηλε» (απόσταση) και «κινείν» (κίνηση).
Σήμερα, ένα από τα πρωτότυπα του Telekino εκτίθεται στο Μουσείο Τόρες-Κεβέδο στη Μαδρίτη, αφιερωμένο στη διατήρηση της κληρονομιάς του οραματιστή εφευρέτη.
Μια κληρονομιά που ξεπερνά το τηλεχειριστήριο
Η συνεισφορά του Λεονάρδο Τόρες-Κεβέδο δεν περιορίζεται στο τηλεχειριστήριο. Θεωρείται δημιουργός του πρώτου ισπανικού αερόπλοιου, καθώς και του πρώτου τελεφερίκ σχεδιασμένου για τη μεταφορά επιβατών. Το σύστημα αυτό ξεπέρασε τα σύνορα της Ισπανίας και έφτασε μέχρι τους Καταρράκτες του Νιαγάρα, όπου το γνωστό ισπανικό Aerocar λειτουργεί μέχρι σήμερα, έχοντας πραγματοποιήσει εκατομμύρια μετακινήσεις χωρίς ατυχήματα.
Παράλληλα, υπήρξε πρωτοπόρος στον τομέα της υπολογιστικής τεχνολογίας. Το Chess Player, που θεωρείται το πρώτο αυτοματοποιημένο παιχνίδι σκακιού στην ιστορία, καθώς και το ηλεκτρομηχανικό αριθμόμετρο που ανέπτυξε, προανήγγειλαν έννοιες οι οποίες αργότερα οδήγησαν στη δημιουργία των σύγχρονων υπολογιστών και αριθμομηχανών. Ένα εντυπωσιακό έργο για έναν άνθρωπο που ήδη από το 1901 είχε στραμμένο το βλέμμα στο μέλλον.