Νέα κλιμάκωση στον οικονομικό πόλεμο κατά του Ιράν προαναγγέλλουν οι ΗΠΑ, με τον ΥΠΟΙΚ, Σκοτ Μπέσεντ, να δηλώνει ότι η Ουάσιγκτον ετοιμάζει «τις σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία» κατά της Τεχεράνης και να στέλνει αυστηρό μήνυμα στους συμμάχους της, αλλά και στην Κίνα.
- Οι ΗΠΑ προετοιμάζουν τις σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία κατά του Ιράν, συνδυάζοντας ναυτικό αποκλεισμό και οικονομική πίεση. Στέλνουν τελεσίγραφο σε συμμάχους και αντιπάλους, καλώντας τους να επιλέξουν πλευρά στην οικονομική απομόνωση της Τεχεράνης.
- Η Κίνα αποτελεί το βασικό εμπόδιο στη στρατηγική των ΗΠΑ, καθώς αγοράζει πάνω από το 80% του ιρανικού πετρελαίου. Η Ουάσιγκτον καλεί το Πεκίνο να συνεργαστεί, αλλά η κινεζική πλευρά απορρίπτει τις κυρώσεις ως λύση.
- Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει το δίλημμα επιβολής δευτερογενών κυρώσεων σε κινεζικές εταιρείες. Μια τέτοια κίνηση εγκυμονεί κινδύνους αντιποίνων από το Πεκίνο, εν μέσω εύθραυστης εμπορικής εκεχειρίας και ενόψει της επίσκεψης του Σι Τζινπίνγκ.
- Η νέα στρατηγική προκαλεί ήδη αναταράξεις στις αγορές πετρελαίου, με την αβεβαιότητα να εντείνεται. Η επιτυχία του σχεδίου εξαρτάται από το εάν η Ουάσιγκτον θα καταφέρει να περιορίσει τις εμπορικές συναλλαγές του Ιράν με την Κίνα.
Μιλώντας στο CNBC την Πέμπτη, ο Μπέσεντ προειδοποίησε τις χώρες που θα συνεχίσουν να διατηρούν οικονομικές σχέσεις με το Ιράν ότι θα βρεθούν αντιμέτωπες με την αμερικανική πίεση.
«Είτε είστε μαζί μας είτε εναντίον μας», ήταν το μήνυμα του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών προς τους συμμάχους της Τεχεράνης σε ό,τι αφορά την οικονομική απομόνωση του Ιράν. Ο ίδιος χαρακτήρισε την επιχείρηση που σχεδιάζει η αμερικανική κυβέρνηση ως τη μεγαλύτερη συντονισμένη προσπάθεια οικονομικής απομόνωσης στην ιστορία.
Ο Μπέσεντ δήλωσε ακόμη ότι οι ΗΠΑ θα χρησιμοποιήσουν έναν συνδυασμό του ήδη εφαρμοζόμενου ναυτικού αποκλεισμού και των νέων κυρώσεων, εκτιμώντας ότι η μέγιστη οικονομική πίεση μπορεί να οδηγήσει σε κατάρρευση το ιρανικό καθεστώς.
«Τις σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία» κατά του Ιράν ετοιμάζει η Ουάσιγκτον
«Είναι ένα χτύπημα δύο σταδίων. Έχουμε τον αποκλεισμό και θα έχουμε τις σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία», δήλωσε ο Μπέσεντ στο CNBC, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική στρατηγική θα οδηγήσει τελικά στην κατάρρευση του καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Ο υπουργός Οικονομικών δεν αποκάλυψε τις λεπτομέρειες των μέτρων, αλλά ανακοίνωσε ότι θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα, κατά την οποία αναμένεται να παρουσιάσει το σχέδιο της Ουάσιγκτον.
Η νέα στρατηγική έρχεται μία ημέρα μετά την προειδοποίηση του Ντόναλντ Τραμπ ότι οποιαδήποτε χώρα προσφέρει «οποιαδήποτε μορφή σανίδας σωτηρίας» στο Ιράν θα αντιμετωπίσει σοβαρές οικονομικές συνέπειες.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει προειδοποιήσει ειδικότερα για τη διακοπή οικονομικών διαύλων που επιτρέπουν στο Ιράν να συνεχίζει να έχει πρόσβαση σε πετρέλαιο, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και άλλες μορφές εμπορικής δραστηριότητας.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει έτσι να περιορίσει ακόμη περισσότερο τα έσοδα της Τεχεράνης, σε μια προσπάθεια να ασκήσει οικονομική πίεση χωρίς να χρειαστεί νέα μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση.
Στο στόχαστρο η Κίνα -Το Πεκίνο απορρίπτει τις αμερικανικές πιέσεις
Ο μεγάλος «πονοκέφαλος» για την Ουάσιγκτον είναι η Κίνα, η οποία αποτελεί τον σημαντικότερο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου.
Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλείται το Reuters, η Κίνα αγοράζει περισσότερο από το 80% του ιρανικού πετρελαίου που εξάγεται διά θαλάσσης. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε προσπάθεια να αποκοπούν πλήρως τα πετρελαϊκά έσοδα της Τεχεράνης είναι δύσκολο να πετύχει χωρίς να επηρεαστούν οι οικονομικές σχέσεις Ουάσιγκτον και Πεκίνου.
Ο Μπέσεντ κάλεσε την Κίνα να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι το Πεκίνο έχει ισχυρό συμφέρον να επανέλθει η ομαλή λειτουργία της ενεργειακής αγοράς και να υποχωρήσουν οι τιμές.
Όπως σημείωσε, περίπου το μισό της κινεζικής ενέργειας προέρχεται από την περιοχή του Κόλπου και επομένως η επαναλειτουργία της κρίσιμης ενεργειακής οδού θα ήταν προς όφελος της Κίνας.
Το Πεκίνο, ωστόσο, απέρριψε την αμερικανική προσέγγιση. Εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον δήλωσε ότι «οι κυρώσεις και η πίεση δεν βοηθούν στην επίλυση του προβλήματος» και κάλεσε τα εμπλεκόμενα μέρη να επιδιώξουν πολιτική και διπλωματική λύση.
Το ρίσκο μιας νέας σύγκρουσης ΗΠΑ-Κίνας
Η προσπάθεια της Ουάσιγκτον να περιορίσει τις οικονομικές σχέσεις της Κίνας με το Ιράν δημιουργεί ένα δύσκολο δίλημμα για την κυβέρνηση Τραμπ.
Η επιβολή δευτερογενών κυρώσεων σε κινεζικές εταιρείες ή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που συναλλάσσονται με την Τεχεράνη θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα από το Πεκίνο, την ώρα που οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου προσπαθούν να διατηρήσουν μια εύθραυστη εμπορική εκεχειρία.
Παράλληλα, η Κίνα αποτελεί κρίσιμο προμηθευτή των ΗΠΑ σε στρατηγικά υλικά, μεταξύ άλλων σε σπάνιες γαίες, γεγονός που αυξάνει το κόστος μιας νέας σύγκρουσης.
Το timing είναι ακόμη πιο ευαίσθητο, καθώς ο πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, αναμένεται να επισκεφθεί τις ΗΠΑ τον επόμενο μήνα.
Έτσι, η Ουάσιγκτον καλείται να αποφασίσει εάν θα προχωρήσει σε πραγματική κλιμάκωση των κυρώσεων ακόμη και απέναντι σε κινεζικές επιχειρήσεις, γνωρίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να ανοίξει ένα νέο μέτωπο με το Πεκίνο.
Πετρέλαιο και Στενά του Ορμούζ
Οι εξελίξεις έχουν ήδη προκαλέσει αναταράξεις στις αγορές πετρελαίου, με τις τιμές να ενισχύονται την Πέμπτη σε υψηλό άνω των τριών εβδομάδων.
Ο Μπέσεντ υποστήριξε, ωστόσο, ότι οι αγορές «παρερμηνεύουν» τη σημασία της νέας οικονομικής πίεσης. Κατά την εκτίμησή του, εάν η Ουάσιγκτον εφαρμόσει τη μέγιστη οικονομική πίεση, θα μπορούσε να περιοριστεί η ανάγκη για επανέναρξη μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Την ίδια ώρα, η κίνηση στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό των Στενών του Ορμούζ παραμένει περιορισμένη, γεγονός που εντείνει την αβεβαιότητα στις ενεργειακές αγορές.
Η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει να χρησιμοποιήσει την οικονομική πίεση ως βασικό εργαλείο για να υποχρεώσει την Τεχεράνη να υποχωρήσει, έπειτα από μήνες πολεμικής σύγκρουσης.
Το μεγάλο ερώτημα: Θα λυγίσει η Τεχεράνη ή θα αντιδράσει το Πεκίνο;
Το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με κυρώσεις εδώ και δεκαετίες και έχει αναπτύξει μηχανισμούς για την παράκαμψή τους. Η νέα αμερικανική στρατηγική επιχειρεί να κλείσει ακόμη περισσότερους από αυτούς τους διαύλους, με βασικό στόχο τα πετρελαϊκά έσοδα.
Ωστόσο, το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το εάν η Ουάσιγκτον μπορεί να περιορίσει τις συναλλαγές του Ιράν με την Κίνα και άλλους σημαντικούς εμπορικούς εταίρους.
Το Πεκίνο έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν θεωρεί τις κυρώσεις λύση και δεν δείχνει πρόθυμο να αποδεχθεί αμερικανικές υπαγορεύσεις για τις εμπορικές του σχέσεις με την Τεχεράνη.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα αναμένεται τη Δευτέρα, όταν ο Σκοτ Μπέσεντ θα παρουσιάσει τις λεπτομέρειες του σχεδίου που η Ουάσιγκτον χαρακτηρίζει ως «τις σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία» κατά του Ιράν.