Ο δημόσιος χαμός γύρω από τον θάνατο του Ρέινι Μπίθια ντρόπιασε πολλούς στο Κεντάκι και ο κυβερνήτης απαγόρευσε τις δημόσιες εκτελέσεις 18 μήνες αργότερα.
- Ο τελευταίος δημόσιος απαγχονισμός στις ΗΠΑ έγινε το 1936, με την εκτέλεση του Ρέινι Μπίθια να προκαλεί αποτροπιασμό. Το γεγονός οδήγησε το Κεντάκι στην απαγόρευση των δημόσιων εκτελέσεων, πρακτική που εγκατέλειψαν και οι υπόλοιπες πολιτείες.
- Μετά από 90 χρόνια, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, ανακοίνωσε την επικείμενη δημόσια εκτέλεση του Νιντάλ Χασάν. Το Πεντάγωνο σχεδιάζει η εκτέλεση από απόσπασμα να μεταδοθεί ζωντανά μέσω του διαδικτύου.
- Η απόφαση προκαλεί σοκ σε ακαδημαϊκούς και σε απογόνους μαρτύρων της εκτέλεσης του 1936. Γίνεται λόγος για «καρναβάλι του σαδισμού», με την τεχνολογία να καθιστά το θέαμα ακόμη πιο φρικτό από ό,τι στο παρελθόν.
- Η ανακοίνωση διχάζει την πολιτική σκηνή, με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς να εκφράζει επιφυλάξεις, ενώ ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εγκρίνει «απολύτως» το σχέδιο, τονίζοντας πως η θανατική ποινή είναι ένας άξιος τρόπος τιμωρίας.
Ήρθαν κατά χιλιάδες, από κοντά και από μακριά. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά παρατάχθηκαν στην όχθη του ποταμού στο Όουενσμπορο του Κεντάκι. Ήθελαν να δουν τον απαγχονισμό ενός μαύρου άνδρα, καταδικασμένου για τον βιασμό και τη δολοφονία μιας ηλικιωμένης λευκής χήρας.
Ήταν Παρασκευή 14 Αυγούστου 1936, μια μέρα αποπνικτική στην καρδιά ενός θρυλικού - για τα δεδομένα των ΗΠΑ - καύσωνα. Κάποιοι κοιμήθηκαν δίπλα στην αγχόνη για να μη χάσουν τη θέση τους. Άλλοι είχαν στήσει το προηγούμενο βράδυ τα λεγόμενα «πάρτι της γραβάτας» [σ.σ: γραβάτα είναι η αγχόνη στην αμερικανική αργκό] και έφτασαν εκεί με το... hangover της περασμένης νύχτας, ενώ έφηβοι πουλούσαν ποπκόρν και αναψυκτικά στους θεατές.
Στις 5 τα ξημερώματα, την ώρα της εκτέλεσης, το πλήθος είχε φτάσει κατά τις εκτιμήσεις τους 20.000 ανθρώπους. Τότε ανέβηκε στο ικρίωμα ο Ρέινι Μπίθια, ένας ορφανός νέος 21 ετών. Είχε καταδικαστεί σε θάνατο αφού φέρεται να ομολόγησε ότι λήστεψε, βίασε και σκότωσε την 70χρονη Λίσια Έντουαρντς. Το προηγούμενο απόγευμα είχε φάει το τελευταίο του γεύμα: τηγανητό κοτόπουλο, χοιρινές μπριζόλες, πουρέ, αγγουράκια τουρσί, ψωμί καλαμποκιού, λεμονόπιτα και παγωτό.
Πολλοί από τους παρευρισκόμενους, ανάμεσά τους δημοσιογράφοι από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη, είχαν έρθει για να δουν τη φημολογούμενη «γυναίκα δήμιο». Ο τοπικός σερίφης είχε πεθάνει τέσσερις μήνες νωρίτερα και η χήρα του τον είχε διαδεχθεί. Εκείνη όμως αρνήθηκε να τραβήξει η ίδια τον μοχλό, και τον Μπίθια τον έστειλε στον θάνατο ένας μισθωμένος δήμιος.
Ο τελευταίος πολύκροτος δημόσιος απαγχονισμός στις ΗΠΑ
Ήταν ο τελευταίος πολύκροτος δημόσιος απαγχονισμός στις ΗΠΑ. Ο δημόσιος χαμός γύρω από τον θάνατο του Μπίθια ντρόπιασε πολλούς στο Κεντάκι, και ο κυβερνήτης απαγόρευσε τις δημόσιες εκτελέσεις 18 μήνες αργότερα. Οι περισσότερες πολιτείες είχαν ήδη καταργήσει τις εκτελέσεις μπροστά στο πλήθος, καθώς η κοινωνία αναζητούσε πιο ανθρώπινες και ιδιωτικές μεθόδους. Ένας ακόμη απαγχονισμός στο Μιζούρι το 1937, με λίγες εκατοντάδες θεατές, πέρασε σχεδόν απαρατήρητος, καθώς δεν μπορούσε ούτε στο ελάχιστο να συγκριθεί με το... παλλαϊκό panem et circenses (άρτο και θεάματα των αρχαίων Ρωμαίων) της εκτέλεσης του Μπίθια.
Λίγο περισσότερο από 90 χρόνια μετά, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ ανακοίνωσε ότι ο στρατός θα εκτελέσει δημόσια τον Νιντάλ Χασάν - μια απόφαση που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακάλεσε προ ωρών. Ο Χασάν σκότωσε το 2009 δεκατρία άοπλα μέλη του στρατού στη βάση Φορτ Χουντ στο Τέξας.
Το Πεντάγωνο συμπλήρωσε ότι η εκτέλεση από εκτελεστικό απόσπασμα, προγραμματισμένη για τον Δεκέμβριο, επρόκειτο να μεταδοθεί ζωντανά στο διαδίκτυο. «Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι τέτοιες πράξεις έχουν σοβαρές συνέπειες», δήλωσε ο Χέγκσεθ, ο οποίος ακόμη και σήμερα εμφανίζεται αμετανόητος για την απόφασή του αυτή - απόφαση που χαϊδεύει το... μαλακό και άκρως βίαιο υπογάστριο πολλών συμπολιτών του.
Η στήριξη του κοινού στη θανατική ποινή φθίνει σταθερά
Ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Κολοράντο Μάικλ Ράντελετ, που μελετά επί δεκαετίες τη θανατική ποινή, έμεινε άναυδος. «Ποτέ δεν φαντάστηκα ότι θα ξαναδούμε δημόσια εκτέλεση», είπε στο BBC. Όπως επισημαίνει, η στήριξη του κοινού στη θανατική ποινή φθίνει σταθερά: από 80% το 1994 έχει πέσει σήμερα στο 52%. «Έχει πέσει κατακόρυφα, ειδικά όταν δίνεις ως εναλλακτική την ισόβια κάθειρξη χωρίς δυνατότητα αποφυλάκισης», εξηγεί.
Με την ανακοίνωση του Χέγκσεθ, λέει ο Ράντελετ, «η δικαιολόγηση της θανατικής ποινής γίνεται ψυχαγωγία... φέρτε το ποπκόρν σας, καλέστε τους φίλους σας».
Η Σόνια Λι, που πέρυσι εξέδωσε βιβλίο για την εκτέλεση του Μπίθια, ένιωσε «απόλυτη φρίκη για τους απογόνους μας» όταν άκουσε την ανακοίνωση. «Το 1936 το αποκαλούσαν καρναβάλι του σαδισμού», λέει. «Το ότι σήμερα έχουμε την τεχνολογία να το απλώσουμε πολύ πέρα από τους 20.000 που μαζεύτηκαν στο Όουενσμπορο το κάνει ακόμη πιο φρικτό».
Οι παππούδες της ήταν έφηβοι νεόνυμφοι μέσα σε εκείνο το πλήθος. Η ίδια το έμαθε μόνο μετά τον θάνατο της γιαγιάς της το 2002. Τότε διάβασε μια μαρτυρία της, σύμφωνα με την οποία βρίσκονταν τόσο κοντά ώστε άκουσαν τον αυχένα του Μπίθια να σπάει. Τα χρόνια της έρευνας της έδειξαν ότι η εκτέλεση εκείνη «στοίχειωνε» πολλούς κατοίκους του Κεντάκι.
«Πίστευα με όλη μου την καρδιά ότι είχαμε αφήσει πίσω μας τέτοιο επίπεδο αποτρόπαιου, που το συναντά κανείς μόνο σε λίγες χώρες όπως το Ιράν, η Βόρεια Κορέα και το Αφγανιστάν», λέει. «Θεωρούμε πλέον τους εαυτούς μας, ως Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, μέρος τέτοιου είδους διακυβέρνησης;»
Η πόλωση και η ρητορική της αμερικανικής πολιτικής
Η πόλωση και η ρητορική της αμερικανικής πολιτικής ίσως προετοίμασαν το έδαφος, εκτιμά ο Κερτ Γκρέι, καθηγητής κοινωνικής ψυχολογίας στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Οχάιο. «Κάποιοι Αμερικανοί ίσως διψούν για αίμα, αλλά πιστεύω ότι πολλοί όχι. Πολλοί άλλοι μάλλον έχουν απλώς απευαισθητοποιηθεί», λέει. «Δεν πανηγυρίζουν για μια δημόσια εκτέλεση. Απλώς σκέφτονται: "Α, ναι, μάλλον εκεί έχουμε φτάσει"».
Άλλες έρευνες δείχνουν ότι ο Χέγκσεθ και η κυβέρνηση ίσως διαβάζουν λάθος τη χώρα. Ο Γκάρεν Γουίντμιουτ, διευθυντής του Προγράμματος Έρευνας για την Πρόληψη της Βίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, λέει ότι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μειούμενη ανοχή στη βία. «Σήμερα το πρωί, ο πρόεδρος της Διάσκεψης Καθολικών Επισκόπων των ΗΠΑ χαρακτήρισε την ανακοίνωση βάρβαρη, και νομίζω ότι εκφράζει πολλούς», είπε. «Μια δημόσια εκτέλεση δεν είναι αυτό που είμαστε. Δεν είναι αυτό που φιλοδοξούμε να είμαστε ως χώρα».
Η αντιπαράθεση φάνηκε να εκτυλίσσεται και μέσα στον Λευκό Οίκο. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς εξέφρασε αμφιβολίες για το αν η εκτέλεση θα γίνει όπως σχεδιάστηκε και είπε ότι ο ίδιος δεν θα την παρακολουθούσε. Λίγες ώρες αργότερα, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι εγκρίνει «απολύτως» το σχέδιο, αν και το Πεντάγωνο «ακόμη αποφασίζει». Δεν απάντησε αν θα δει ο ίδιος την εκτέλεση. «Πραγματικά δεν με νοιάζει πώς θα φύγει, αρκεί να φύγει», είπε. «Και πιστεύω ότι η θανατική ποινή είναι ένας πολύ άξιος τρόπος να φύγει».
Τελικά, με τα πολλά, και μετά από την δημόσια κατακραυγή εναντίον του, ο Τραμπ ανακάλεσε, προ μερικών ωρών, την απόφαση για την δημόσια εκτέλεση.