Η πιο επικίνδυνη σύγκρουση των τελευταίων ετών στη Μ. Ανατολή είναι σε εξέλιξη και δεν διαφαίνονται σημάδια αποκλιμάκωσης μεταξύ ΗΠΑ-Ιράν.
Η ένταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο στρατηγικά θαλάσσια περάσματα του κόσμου, έχει κλιμακωθεί επικίνδυνα, με την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη να ανταλλάσσουν απειλές ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ έθεσε σε ισχύ τον ναυτικό αποκλεισμό στο Ιράν, οδηγώντας σε τροχιά κατάρρευσης την εύθραυστη εκεχειρία.
«Το Πολεμικό Ναυτικό του Ιράν κείτεται στον βυθό της θάλασσας εντελώς κατεστραμμένο- 158 πλοία. Αυτό που δεν έχουμε πλήξει είναι ο μικρός αριθμός αυτών που αποκαλούν ''πλοία ταχείας επίθεσης'' διότι δεν θα θεωρούσαμε σοβαρή απειλή», έγραψε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social.
«Προειδοποίηση: αν οποιοδήποτε από αυτά τα πλοία πλησιάσει οπουδήποτε κοντά στον ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ μας, θα ΕΞΟΥΔΕΤΕΡΩΝΕΤΑΙ αμέσως με το ίδιο σύστημα θανάτωσης που χρησιμοποιούμε εναντίον των διακινητών ναρκωτικών στα πλοία στη θάλασσα. Είναι γρήγορο και βίαιο», πρόσθεσε.
Oι χώρες μέλη του ΝΑΤΟ ανακοίνωσαν σήμερα ότι δεν θα εμπλακούν στο σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει αποκλεισμό στο Στενό του Ορμούζ, προτείνοντας αντ’ αυτού να παρέμβουν μόνο αφού ολοκληρωθούν οι εχθροπραξίες,
Ιρανικές απειλές: «θα βυθιστούν αμερικανικά πλοία»
Από την πλευρά της Τεχεράνης, οι δηλώσεις είναι ιδιαίτερα σκληρές. Ο Αλαεντίν Μπορουτζέρντι, μέλος της επιτροπής εξωτερικής πολιτικής και εθνικής ασφάλειας του Ιράν, χαρακτήρισε τις αμερικανικές κινήσεις «προπαγάνδα χωρίς στρατιωτική βάση», υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν πραγματική ικανότητα επιβολής πλήρους αποκλεισμού στο σημείο.
Προχώρησε μάλιστα σε ευθεία απειλή, δηλώνοντας ότι οποιοδήποτε αμερικανικό πολεμικό πλοίο επιχειρήσει να αποκλείσει ιρανικά λιμάνια «θα καταλήξει στον βυθό της θάλασσας». Παράλληλα, το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών μέσω του εκπροσώπου Εσμαΐλ Μπαγκαέι προειδοποίησε ότι μια τέτοια ενέργεια θα ισοδυναμούσε με «πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία».
Την ίδια στιγμή, όπως κάνει γνωστό το CNN, o Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Aμπάς Αραγτσί είχε τηλεφωνικές επαφές σήμερα το απόγευμα με ομολόγους του από τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, επιχειρώντας να εξηγήσει τους «κινδύνους των αμερικανικών προκλητικών ενεργειών».
Ο Aραγτσί υποστήριξε ότι η Τεχεράνη έχει εισέλθει «υπεύθυνα στη διπλωματική διαδικασία», ενώ παράλληλα κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι υιοθετούν «μαξιμαλιστικές απαιτήσεις» που οδήγησαν σε αδιέξοδο τις πρόσφατες διαπραγματεύσεις του Σαββατοκύριακού.
«Δυστυχώς, είδαμε τη συνέχιση της απληστίας της αμερικανικής πλευράς στις διαπραγματεύσεις, η οποία οδήγησε στην αποτυχία επίτευξης αποτελέσματος», σύμφωνα με το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών.
Τα «τρία σενάρια» της Ουάσιγκτον και η στρατηγική Τραμπ
Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, μεταξύ των οποίων και ρεπορτάζ της Daily Mail καθώς και της Wall Street Journal, πηγές αναφέρουν ότι ο Τραμπ εξετάζει τρία βασικά σενάρια:
Περιορισμένες επιθέσεις εναντίον του Ιράν, επιπλέον του αποκλεισμού που έχει διατάξει στο Στενό του Ορμούζ, όπως αποκάλυψαν Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Στην κορυφή των επιλογών που εξετάζονται βρίσκεται η πλήρης επανέναρξη της εκστρατείας βομβαρδισμών, αν και οι αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο Τραμπ είναι απρόθυμος να αποσταθεροποιήσει περαιτέρω την περιοχή.
Ο Τραμπ ενδέχεται επίσης να επιλέξει μόνο έναν προσωρινό αποκλεισμό, καθώς προσπαθεί να πιέσει την Τεχεράνη να συνάψει συμφωνία, δήλωσαν αξιωματούχοι στην εφημερίδα Wall Street Journal.
Ο Τραμπ εμφανίζεται μάλιστα διχασμένος ανάμεσα στην ανάγκη επίδειξης ισχύος και στον φόβο περαιτέρω αποσταθεροποίησης της περιοχής. Σε δημόσιες δηλώσεις του υποστήριξε ότι «ο αποκλεισμός ξεκίνησε» και ότι το Ιράν επιθυμεί συμφωνία, αλλά μάλλον με όρους που δεν περιλαμβάνουν τον πυρηνικό αφοπλισμό της Τεχεράνης, κόκκινη γραμμή για την Ουάσιγκτον.
«Ο αποκλεισμός ξεκίνησε -Θέλουν συμφωνία»
Ο Τραμπ νωρίτερα σήμερα λίγο μετά το πέρας της προθεσμίας που έθεσε για την έναρξη του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν, στις 17:00 ώρα Ελλάδας, ανέφερε τα εξής σε ανάρτηση του:
«Ο αποκλεισμός ξεκίνησε», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, αναφερόμενος στο Στενό του Ορμούζ.
Παράλληλα ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο ότι το Ιράν θέλει να καταλήξει σε συμφωνία, σημειώνοντας ότι «μπορώ να σας πω ότι η άλλη πλευρά μας πήρε τηλέφωνο. Θέλουν να κάνουν συμφωνία με κάθε κόστος», αλλά τόνισε ότι δεν θα αποδεχθεί οποιαδήποτε συμφωνία επιτρέπει στην Τεχεράνη να έχει πυρηνικό όπλο.
«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε σε μια χώρα να εκβιάζει τον κόσμο», υπογράμμισε.
Όπως σημειώνει το BBC, όσον αφορά τις συνομιλίες, για τις οποίες δήλωσε σήμερα από το Οβάλ Γραφείο ότι είναι «βέβαιος» πως θα στεφθούν με επιτυχία, ο Τραμπ φαίνεται να ανοίγει το δρόμο για περαιτέρω διαπραγματεύσεις, με την ελπίδα ότι θα επιτευχθεί συμφωνία με το Ιράν.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής, οι ιρανικές αρχές έχουν καταδικάσει δημοσίως τις απαιτήσεις της κυβέρνησης ως «μαξιμαλιστικές» και δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί σχέδια για περαιτέρω διαπροσωπικές συνομιλίες.
Οι ΗΠΑ και το Ιράν συνεχίζουν τις συνομιλίες, καθώς οι δύο πλευρές προσπαθούν να βρουν μια διπλωματική διέξοδο από τον πόλεμο, αποκάλυψε αξιωματούχος των ΗΠΑ στο CNN, μια ειδηση που επιβεβαιώνουν και άλλα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία. Οι διαμεσολαβητές εργάζονται για να υπάρξει νέος γύρος διαπραγματεύσεων
«Υπάρχει συνεχής επικοινωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν και σημειώνεται πρόοδος στην προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας», ανέφερε ο αξιωματούχος που μίλησε στο CNN.
Σύμφωνα με πηγές του Axios που γνωρίζουν τις συνομιλίες, η Ουάσιγκτον πρότεινε στο Ιράν να προχωρήσει σε πλήρη αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου για περίοδο έως και 20 ετών, μια απαίτηση που η Τεχεράνη θεωρεί μαξιμαλιστική.
Tο Πεκίνο ζητά προτεραιότητα στην εκεχειρία
Η διατήρηση της εκεχειρίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν αποτελεί «απόλυτη προτεραιότητα» προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία για τη διευθέτηση της σύγκρουσης, δήλωσε σήμερα ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Ουάνγκ Γι στη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Πακιστανό ομόλογό του Μοχαμάντ Ισάκ Νταρ μετά την αποτυχία των αμερικανοϊρανικών συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ.
«Η απόλυτη προτεραιότητα είναι να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποτραπεί η επανέναρξη των εχθροπραξιών και να διατηρηθεί η δυναμική μιας κατάπαυσης του πυρός που επιτεύχθηκε με τόσο κόπο», δήλωσε ο Ουάνγκ, σύμφωνα με την ανακοίνωση του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών.
Ο Κινέζος υπουργός κάλεσε τη διεθνή κοινότητα «να αντιταχθεί κατηγορηματικά σε οποιεσδήποτε ενέργειες που υπονομεύουν την εκεχειρία ή κλιμακώνουν την αντιπαράθεση».
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία καθώς ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) προειδοποίησε ότι μια παρατεταμένη διακοπή στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να οδηγήσει σε παγκόσμια επισιτιστική κρίση.
Ο λόγος είναι ότι από το σημείο αυτό περνούν κρίσιμες πρώτες ύλες όπως πετρέλαιο, φυσικό αέριο και λιπάσματα, απαραίτητα για τη γεωργική παραγωγή. Ο FAO τόνισε ότι οποιαδήποτε διακοπή θα επηρεάσει κυρίως τις φτωχότερες χώρες, ενισχύοντας τον πληθωρισμό τροφίμων και την επισιτιστική ανασφάλεια.