Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει την πίεση προς τη Ρωσία, ζητώντας επίσημα περισσότερες πληροφορίες για τον θάνατο της ερευνήτριας σε εργαστήριο της Σιβηρίας που ειδικεύεται στη μελέτη της πανώλης.
Η υπόθεση αφορά την 28χρονη εργαζόμενη Ντάρια Σιπίλοβα στο Ερευνητικό Ινστιτούτο Κατά της Πανώλης του Ιρκούτσκ, το οποίο μελετά την πανώλη αλλά και άλλα επικίνδυνα λοιμώδη νοσήματα, καθώς ο αιφνίδιος θάνατός της προκάλεσε άμεσο συναγερμό στην αμερικανική κυβέρνηση, η οποία έχει ξεκινήσει προσπάθεια συλλογής πληροφοριών και αξιολόγησης του ενδεχόμενου κινδύνου για τη δημόσια υγεία.
Επίσημο διπλωματικό διάβημα στη Μόσχα
Σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει την υπόθεση, η Ουάσιγκτον προχώρησε αργά την Τρίτη σε επίσημο διπλωματικό διάβημα προς τη ρωσική κυβέρνηση, γνωστό ως démarche, ζητώντας πρόσθετες πληροφορίες.
Εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε στο CNN: «Έχουμε ζητήσει επισήμως πρόσθετες πληροφορίες από τη ρωσική κυβέρνηση. Βρισκόμαστε επίσης σε επίσημη επικοινωνία με άλλες χώρες σε όλο τον κόσμο για την ανταλλαγή πληροφοριών».
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, είχε προηγουμένως ζητήσει από τη Ρωσία να δώσει περισσότερα στοιχεία, προειδοποιώντας ωστόσο ότι δεν πρέπει να γίνουν βιαστικές εκτιμήσεις.
«Εναπόκειται προφανώς στη Ρωσία να μοιραστεί περισσότερες πληροφορίες με τον κόσμο. Ίσως είναι μεγαλύτερο απ' όσο νομίζαμε. Δεν γνωρίζουμε, αλλά πιστεύω ότι θα ήταν απερίσκεπτο αυτή τη στιγμή, δεδομένων των περιορισμένων πληροφοριών που εξακολουθούμε να έχουμε, να κάνουμε εικασίες», είπε ο Ρούμπιο.
Επικοινωνία ΗΠΑ-Ρωσίας και πιθανή συνομιλία Τραμπ με Πούτιν
Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν έρθει σε επαφή με τη ρωσική κυβέρνηση ήδη από την περασμένη Παρασκευή. Στις επικοινωνίες συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ειδικοί σε θέματα υγείας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών.
Η προσπάθεια συνεχίστηκε τις επόμενες ημέρες, ενώ ο Ρούμπιο εξέφρασε την ελπίδα ότι η περιορισμένη ανταλλαγή πληροφοριών θα βελτιωθεί «τις επόμενες ώρες και ημέρες».
Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη, μιλώντας σε δημοσιογράφους έξω από τον Λευκό Οίκο, ότι είχε προγραμματισμένη τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για το ζήτημα «πολύ σύντομα». Πρόσθεσε ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες θα έχουν πιθανότατα περισσότερες πληροφορίες να ανακοινώσουν «μάλλον αύριο».
Ωστόσο, μέχρι στιγμής η συνεργασία από τη ρωσική πλευρά παραμένει περιορισμένη. Πηγές που γνωρίζουν την κατάσταση υποστηρίζουν ότι ακόμη και οι λίγες πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές από τη Ρωσία αντιμετωπίζονται με έντονο σκεπτικισμό από Αμερικανούς αξιωματούχους, οι οποίοι δεν είναι πεπεισμένοι ότι το Κρεμλίνο αποκαλύπτει ολόκληρη την εικόνα.
Η αμερικανική πρεσβεία προειδοποιεί: «Μην ταξιδεύετε στη Ρωσία»
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε ότι αρκετές ομοσπονδιακές υπηρεσίες «παρακολουθούν στενά το θανατηφόρο περιστατικό ύποπτης πνευμονικής πανώλης», υπογραμμίζοντας όμως ότι πολλές λεπτομέρειες παραμένουν ανεπιβεβαίωτες.
Η αμερικανική πρεσβεία στη Ρωσία ανακοίνωσε ότι γνωρίζει δημοσιεύματα από την περιοχή του Ιρκούτσκ σχετικά με τον θάνατο ενός ανθρώπου, αλλά και τα μέτρα καραντίνας και το κλείσιμο νοσοκομείων στην περιοχή.
«Συνεχίζουμε να παρακολουθούμε στενά την κατάσταση. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει περιορισμένη δυνατότητα να βοηθήσει Αμερικανούς πολίτες στη Ρωσία, ιδιαίτερα εκτός Μόσχας. Η ταξιδιωτική οδηγία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιπέδου 4 (σ.σ. “Μην ταξιδεύετε”, από τον Δεκέμβριο του 2025) για τη Ρωσία παραμένει σε ισχύ και αναφέρει ότι οι Αμερικανοί πολίτες που βρίσκονται σήμερα στη Ρωσία θα πρέπει να αναχωρήσουν αμέσως».
Η πρεσβεία επανέλαβε ότι οι Αμερικανοί που σχεδιάζουν να ταξιδέψουν στη Ρωσία «προειδοποιούνται εκ νέου έντονα να μην ταξιδέψουν» στη χώρα, επικαλούμενη τον κίνδυνο αυθαίρετης κράτησης και τις γενικότερες ανησυχίες ασφαλείας που σχετίζονται με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη γεωπολιτική ένταση.
Πανώλη των πνευμόνων ή άλλο άγνωστο νόσημα;
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα είναι εάν η 28χρονη ερευνήτρια προσβλήθηκε πράγματι από πνευμονική πανώλη ή από κάποια άλλη, άγνωστη μέχρι στιγμής, λοιμώδη ασθένεια.
Η πνευμονική πανώλη αποτελεί σοβαρή μορφή της νόσου, μπορεί όμως να αντιμετωπιστεί με αντιβιοτικά όταν διαγνωστεί και θεραπευτεί έγκαιρα.
Το Ινστιτούτο Κατά της Πανώλης του Ιρκούτσκ δεν ασχολείται αποκλειστικά με την πανώλη. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του, οι επιστήμονές του μελετούν επίσης επικίνδυνες ασθένειες, όπως η χολέρα, ο άνθρακας κ.ά.
Οι αμερικανικές αρχές αναζητούν ακόμη απαντήσεις για το εάν ο παθογόνος παράγοντας είχε υποστεί οποιαδήποτε τροποποίηση. Ειδικότερα, εξετάζουν το ενδεχόμενο να είχε χρησιμοποιηθεί διαδικασία γνωστή ως «κέρδος λειτουργίας» (gain of function), η οποία μπορεί να μεταβάλει σημαντικά τα χαρακτηριστικά ενός παθογόνου και, κατ' επέκταση, τον τρόπο με τον οποίο θα έπρεπε να αντιδράσουν οι ΗΠΑ και άλλες χώρες, επισημαίνει το ρεπορτάζ του CNN.
Σε καραντίνα το νοσοκομείο, σχεδόν 200 άτομα υπό παρακολούθηση
Προφανώς, ανησυχία στην Ουάσιγκτον προκαλεί και η αντίδραση των ρωσικών αρχών. Το νοσοκομείο όπου νοσηλεύθηκε το κρούσμα τέθηκε σε καραντίνα, σύμφωνα με τον δήμαρχο της περιοχής Σελέχοφσκι, ενώ περιφερειακό μέσο ενημέρωσης μετέδωσε ότι σχεδόν 200 άνθρωποι βρίσκονται υπό παρακολούθηση.
Στην προσπάθεια να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς συνέβη συμμετέχουν το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ενώ έχουν κινητοποιηθεί και ομοσπονδιακές υπηρεσίες υγείας, μεταξύ των οποίων τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) και η Υπηρεσία Στρατηγικής Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης.
Παράλληλα, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις επαφές, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν πραγματοποιήσει παρασκηνιακές επικοινωνίες και με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Παρότι ο Τραμπ είχε αποσύρει τη χρηματοδότηση των ΗΠΑ προς τον ΠΟΥ κατά την πρώτη του προεδρία, η αμερικανική κυβέρνηση εξακολουθεί να επικοινωνεί με τον διεθνή οργανισμό σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
Ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ κάλεσε τελικά τις ρωσικές αρχές «να μοιραστούν γρήγορα και ανοιχτά ακριβείς πληροφορίες», καθώς η Ουάσιγκτον προσπαθεί να διαπιστώσει εάν πρόκειται για ένα μεμονωμένο περιστατικό ή για κάτι που θα μπορούσε να έχει ευρύτερες συνέπειες.