Ένας Βρετανός επιχειρηματίας στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης ισχυρίζεται ότι δημιούργησε ένα νέο «μικροέθνος» σε ιδιωτικό νησί στις Φιλιππίνες.
Το εγχείρημα, με την ονομασία Sensay, φιλοδοξεί να δοκιμάσει μια ριζικά διαφορετική μορφή διακυβέρνησης: ένα συμβούλιο τεχνητής νοημοσύνης εμπνευσμένο από μεγάλες ιστορικές προσωπικότητες.
Ο Dan Thomson, ιδρυτής εταιρείας AI, ανακοίνωσε το project πριν από περίπου έναν χρόνο. Σύμφωνα με τον ίδιο, έχει μισθώσει το νησί και το έχει μετατρέψει σε αυτοανακηρυχθέν μικροκράτος, χωρίς όμως καμία διεθνή νομική αναγνώριση. Στο «υπουργικό συμβούλιο» συμμετέχουν AI εκδοχές προσωπικοτήτων όπως ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, η Έλενορ Ρούζβελτ, ο Νέλσον Μαντέλα, ο Σουν Τζου, ο Μάρκος Αυρήλιος και άλλοι.
Μόνο ένας κάτοικος - για την ώρα
Προς το παρόν, το νησί φιλοξενεί μόνο έναν επιστάτη. Ο Thomson οραματίζεται τουριστική ανάπτυξη με βίλες, επισκέπτες που έρχονται για καταδύσεις και island-hopping, αλλά και μόνιμους κατοίκους στο μέλλον. Έχει ήδη εκδηλωθεί ενδιαφέρον από περίπου 12.000 ανθρώπους που θέλουν να γίνουν είτε φυσικοί κάτοικοι είτε «e-residents».
Ένα από τα άτομα που βοηθούν ενεργά στο project είναι ο Piotr Pietruszewski-Gil, ο οποίος είχε προσπαθήσει στο παρελθόν να φτιάξει δικό του μικροέθνος. Όπως λέει, πολλοί από όσους επικοινωνούν είναι είτε «περίεργοι» για την τεχνολογία, είτε απογοητευμένοι από τις παραδοσιακές πολιτικές δομές, τη διαφθορά και τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις.
Πώς «κυβερνά» η τεχνητή νοημοσύνη;
Οι AI προσωπικότητες εκπαιδεύονται σε ιστορικά κείμενα, ομιλίες και γραπτά των πραγματικών προσωπικοτήτων, αλλά χωρίς τις προσωπικές τους ιδιορρυθμίες και προκαταλήψεις. Οι πολίτες μπορούν να υποβάλλουν προτάσεις, το συμβούλιο των AI τις συζητάει, παρουσιάζει επιχειρήματα και ψηφίζει. Στη συνέχεια οι άνθρωποι καλούνται να υλοποιήσουν τις αποφάσεις.
Ο Thomson παραδέχεται ότι η εύρεση ανθρώπων πρόθυμων να ακολουθούν πιστά τις αποφάσεις της AI δεν είναι εύκολη υπόθεση, αλλά πιστεύει πως όσο εξελίσσεται η τεχνολογία (με crypto wallets, αυτοματισμούς κ.ά.) η ανθρώπινη παρέμβαση θα μειώνεται.
Ο ίδιος έχει δημιουργήσει και προσωπικό «Dan Bot», ένα chatbot που συλλέγει δεδομένα από τη ζωή του για να λειτουργεί ως ψηφιακό αντίγραφο μετά τον θάνατό του.
Οι ενστάσεις των ειδικών
Δεν λείπουν και οι έντονες κριτικές. Η Alondra Nelson, ερευνήτρια στο Institute for Ethics in AI του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, χαρακτηρίζει την ιδέα προβληματική. Επισημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάζει συχνά απρόβλεπτες ή επικίνδυνες συμπεριφορές, ενώ αμφισβητεί τον «δημοκρατικό» χαρακτήρα ενός εγχειρήματος που ξεκινά από έναν μόνο ιδρυτή και εταιρεία.
Ο Thomson απαντά ότι το project είναι ανοιχτό σε αλλαγές -ακόμα και σε ριζικές- μέσω προτάσεων των πολιτών και το βλέπει ως κοινωνικό πείραμα. Παραδέχεται, μάλιστα, πως το μεγαλύτερο ρίσκο μπορεί να προέλθει από τους ίδιους τους ανθρώπους, που ενδεχομένως να προτείνουν πιο επιθετικές ή αυταρχικές κατευθύνσεις.
Μια ενδιαφέρουσα ιδέα σε εποχή κρίσης εμπιστοσύνης
Τα μικροέθνη δεν είναι καινούργια ιδέα (βλ. Sealand, Slowjamastan κ.ά.), αλλά η προσθήκη τεχνητής νοημοσύνης δίνει μια νέα, τεχνο-ουτοπική διάσταση. Είτε το Sensay εξελιχθεί σε κάτι ουσιαστικό, είτε παραμείνει ένα εντυπωσιακό πείραμα, θέτει σημαντικά ερωτήματα: Μπορεί η AI να προσφέρει πιο αντικειμενική διακυβέρνηση; Ή μήπως η απουσία ανθρώπινης διαίσθησης, συναισθήματος και εμπειρίας την καθιστά επικίνδυνη;
-Με πληροφορίες από CNN