Το φαινόμενο Ελ Νίνιο φαίνεται να αναπτύσσεται ταχύτερα από ό,τι ανέμεναν οι επιστήμονες, αυξάνοντας σημαντικά τις πιθανότητες να εξελιχθεί σε ένα ιστορικά ισχυρό επεισόδιο μέσα στους επόμενους μήνες.
Οι νεότερες εκτιμήσεις του National Oceanic and Atmospheric Administration και του Climate Prediction Center δείχνουν ότι το φαινόμενο μπορεί να κορυφωθεί το φθινόπωρο ή τον χειμώνα, προκαλώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις στο παγκόσμιο κλίμα.
Οι πιθανότητες για ένα ισχυρό ή ακόμη και πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο αυξάνονται συνεχώς, με τους επιστήμονες να κάνουν πλέον λόγο για ενδεχόμενο εμφάνισης ενός σπάνιου «Σούπερ Ελ Νίνιο», αντίστοιχου με εκείνα που καταγράφηκαν το 1997-1998 και το 2015-2016.
Τι είναι το Ελ Νίνιο
Το Ελ Νίνιο αποτελεί έναν φυσικό κλιματικό κύκλο που εκδηλώνεται όταν τα νερά στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό θερμαίνονται περισσότερο από το φυσιολογικό. Η αύξηση της θερμοκρασίας επηρεάζει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία και μεταβάλλει τα παγκόσμια μοτίβα ανέμων και βροχοπτώσεων.
Το φαινόμενο εμφανίζεται συνήθως κάθε δύο έως επτά χρόνια και διαρκεί από εννέα έως δώδεκα μήνες. Η έντασή του μετριέται από το πόσο υψηλότερη είναι η θερμοκρασία των υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό ισημερινό Ειρηνικό σε σχέση με τον μέσο όρο.
Συνθήκες «ασθενούς» Ελ Νίνιο δημιουργούνται όταν η θερμοκρασία υπερβαίνει κατά 0,5 βαθμούς Κελσίου τον μέσο όρο για παρατεταμένη περίοδο. Όταν η απόκλιση ξεπερνά τους 2 βαθμούς Κελσίου, τότε το φαινόμενο χαρακτηρίζεται ως «πολύ ισχυρό» ή «Σούπερ Ελ Νίνιο».
Γιατί οι επιστήμονες ανησυχούν
Οι τελευταίες μετρήσεις δείχνουν ότι τεράστιες ποσότητες θερμού νερού έχουν ήδη συσσωρευτεί κάτω από την επιφάνεια του κεντρικού και ανατολικού Ειρηνικού Ωκεανού. Το θερμό αυτό νερό αναμένεται να ανέβει στην επιφάνεια μέσα στους επόμενους μήνες, ενισχύοντας σημαντικά το Ελ Νίνιο.
Σύμφωνα με τις νεότερες προβλέψεις, υπάρχει πλέον σχεδόν βεβαιότητα ότι το φαινόμενο θα διατηρηθεί μέχρι τον χειμώνα, ενώ οι πιθανότητες να εξελιχθεί σε «Σούπερ Ελ Νίνιο» αυξάνονται σταθερά.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι η τελική ένταση του φαινομένου θα εξαρτηθεί και από τη συμπεριφορά της ατμόσφαιρας. Εάν οι άνεμοι κοντά στον ισημερινό συνεχίσουν να εξασθενούν ταυτόχρονα με την αύξηση της θερμοκρασίας του ωκεανού, τότε το Ελ Νίνιο θα μπορούσε να αποκτήσει εξαιρετικά μεγάλη ισχύ.
Ορισμένα κλιματικά μοντέλα, μάλιστα, δείχνουν ότι το φετινό επεισόδιο ενδέχεται να εξελιχθεί στο ισχυρότερο που έχει καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του CNN.
Οι επιπτώσεις στον πλανήτη
Οι συνέπειες ενός ισχυρού Ελ Νίνιο δεν περιορίζονται στον Ειρηνικό Ωκεανό. Το φαινόμενο επηρεάζει το κλίμα σχεδόν σε ολόκληρο τον πλανήτη, προκαλώντας ακραία καιρικά φαινόμενα, ξηρασίες, πλημμύρες και παρατεταμένους καύσωνες.
Σε πολλές περιοχές της Ασίας και της Καραϊβικής, το Ελ Νίνιο συνδέεται με σοβαρές περιόδους ξηρασίας και αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιών. Αντίθετα, άλλες περιοχές αντιμετωπίζουν έντονες βροχοπτώσεις και πλημμυρικά φαινόμενα.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η επίδρασή του στην περίοδο των τυφώνων. Στον Ατλαντικό Ωκεανό, τα ισχυρά επεισόδια Ελ Νίνιο συνήθως περιορίζουν τον σχηματισμό τροπικών καταιγίδων και τυφώνων. Ωστόσο, στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό συμβαίνει το αντίθετο, με συνέπεια αυξημένη κυκλωνική δραστηριότητα.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι μεγαλύτερες επιπτώσεις παρατηρούνται κυρίως τον χειμώνα. Οι βόρειες πολιτείες και ο δυτικός Καναδάς τείνουν να βιώνουν θερμότερες συνθήκες, ενώ οι νότιες περιοχές συχνά δέχονται περισσότερες βροχοπτώσεις και καταιγίδες.
Η σχέση με την κλιματική αλλαγή και τι περιμένουμε
Το Ελ Νίνιο δεν προκαλείται από την κλιματική αλλαγή, ωστόσο λειτουργεί ενισχυτικά σε έναν ήδη θερμαινόμενο πλανήτη. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η συνδυασμένη επίδραση του φαινομένου και της ανθρωπογενούς υπερθέρμανσης αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα να καταγραφούν νέα ρεκόρ θερμοκρασίας τα επόμενα χρόνια.
Ήδη οι τελευταίες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι το 2026 ή το 2027 ενδέχεται να εξελιχθούν στα θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί ποτέ παγκοσμίως.
Το προηγούμενο «Σούπερ Ελ Νίνιο», το 2015-2016, είχε συμβάλει σε ακραίες θερμοκρασίες, έντονη ξηρασία σε πολλές περιοχές και σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Οι επιστήμονες φοβούνται ότι ένα νέο αντίστοιχο επεισόδιο θα μπορούσε να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις ήδη ευάλωτες περιοχές του πλανήτη.
Οι επόμενοι μήνες θεωρούνται κρίσιμοι για την εξέλιξη του φαινομένου. Οι επιστήμονες θα παρακολουθούν στενά τις θερμοκρασίες του Ειρηνικού Ωκεανού και τις αλλαγές στους ατμοσφαιρικούς ανέμους, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν το Ελ Νίνιο θα ενισχυθεί περαιτέρω.
Ακόμη και αν δεν φτάσει τελικά σε επίπεδα «Σούπερ Ελ Νίνιο», όλα δείχνουν ότι πρόκειται για ένα ισχυρό επεισόδιο με σημαντικές επιπτώσεις στις καιρικές συνθήκες παγκοσμίως.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο πλανήτης εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένης κλιματικής αστάθειας, με τις συνέπειες να επηρεάζουν εκατομμύρια ανθρώπους, την αγροτική παραγωγή, την επάρκεια νερού και τη συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων.