Σύμφωνα με δημοσίευμα του περιοδικού Rolling Stone, ορισμένοι έφηβοι φτάνουν στο σημείο να καταφεύγουν σε φάρμακα με την ελπίδα ότι θα ψηλώσουν.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει απλωθεί μια μόδα που κολλά την κατάληξη «maxxing» σχεδόν σε κάθε πτυχή της ζωής. Νέοι άνθρωποι ανταλλάσσουν συμβουλές για το πώς θα βελτιώσουν τον εαυτό τους και θα πλησιάσουν αυτό που θεωρούν ιδανική εκδοχή της εμφάνισής τους. Η πιο διαδεδομένη εκδοχή είναι το λεγόμενο «looksmaxxing». Εκεί νεαροί άνδρες μοιράζονται τεχνικές και στρατηγικές για να αλλάξουν τα χαρακτηριστικά του προσώπου τους και τη διάπλαση του σώματός τους.
Τώρα έρχεται στο προσκήνιο κάτι ακόμη πιο συγκεκριμένο: το «heightmaxxing», δηλαδή το κυνήγι κάθε δυνατού εκατοστού ύψους. Σύμφωνα με δημοσίευμα του περιοδικού Rolling Stone, ορισμένοι έφηβοι φτάνουν στο σημείο να καταφεύγουν σε φάρμακα με την ελπίδα ότι θα ψηλώσουν.
Το φάρμακο για τον καρκίνο της ουροδόχου κύστης
Το σκεύασμα που βρίσκεται στο επίκεντρο είναι η ερνταφιτινίμπη, ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται στη θεραπεία του καρκίνου. Οι νεαροί χρήστες το αποκαλούν χαϊδευτικά «έρντα» στα κοινωνικά δίκτυα και ανεβάζουν τακτικά ενημερώσεις σαν ημερολόγιο. Γράφουν πόσο ύψος έχουν φτάσει, πόσες ημέρες παίρνουν το φάρμακο και ποιες παρενέργειες αντιμετωπίζουν. Η πεποίθηση ότι το φάρμακο μπορεί να τους κάνει ψηλότερους στηρίζεται σε αναφορές για απρόσμενη αύξηση του ύψους σε παιδιά που το έλαβαν κατά τη διάρκεια αντικαρκινικής θεραπείας.
Ένας από αυτούς τους εφήβους είναι ο Ζακ, 17χρονος χρήστης του TikTok από τη Νέα Υόρκη. Όπως αφηγείται, παίρνει ερνταφιτινίμπη με διακοπές από τα 15 του. Την προμηθεύτηκε από διαδικτυακούς πωλητές του εξωτερικού και στην αρχή πλήρωνε 300 δολάρια για την ποσότητα ενός μήνα. Ήξερε από την πρώτη στιγμή ότι το εγχείρημα ήταν ριψοκίνδυνο. Γι' αυτό άρχισε να βάζει χρήματα στην άκρη για πιθανούς λογαριασμούς νοσοκομείου, αφού περίμενε ότι το φάρμακο θα μπορούσε να του προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας.
Ο νεαρός εξηγεί ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τον έκαναν όλο και πιο ευαίσθητο σε ό,τι αφορά το ύψος του. Στην οθόνη του κινητού του έπεφτε συνεχώς σε βίντεο που συζητούσαν πόσο ψηλός πρέπει να είναι ένας άνδρας για να βρει σύντροφο. Στο σχολείο η ανασφάλεια γινόταν πιο απτή, καθώς τον πείραζαν επειδή ήταν πιο κοντός από τα κορίτσια της τάξης του. Ο συνδυασμός των δύο, όπως λέει, τον έσπρωξε στην απόφαση να δοκιμάσει το φάρμακο.
Ρινορραγίες, πόνοι στις αρθρώσεις και μια εμμονή
Το τίμημα ήταν βαρύ. Ο Ζακ περιγράφει ρινορραγίες, εξαιρετικά ξηρό δέρμα και έντονους πόνους στις αρθρώσεις. Ακόμη και το απλό τέντωμα του χεριού του είχε γίνει επώδυνο. Υπήρχαν πρωινά που χρειαζόταν μία ολόκληρη ώρα διατάσεων μετά το ξύπνημα για να νιώσει κάπως καλύτερα και να μπορέσει να ξεκινήσει τη μέρα του.
Παρ' όλα αυτά, δεν μετανιώνει. Έχει σταματήσει προς το παρόν το φάρμακο, δηλώνει όμως ικανοποιημένος από την ανάπτυξη που είδε και σκέφτεται σοβαρά να το ξαναρχίσει. Σύμφωνα με τις δικές του μετρήσεις, ψήλωσε αρκετά εκατοστά από τα 15 έως τα 17 του χρόνια.
Οι γιατροί όμως κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και τονίζουν ότι η χρήση της ερνταφιτινίμπης για αύξηση του ύψους μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη. Το φάρμακο κυκλοφορεί με την εμπορική ονομασία Balversa. Εγκρίθηκε το 2019 για τη θεραπεία ορισμένων μορφών προχωρημένου καρκίνου της ουροδόχου κύστης σε ενήλικες. Έχει επίσης χρησιμοποιηθεί σε κλινικές δοκιμές με παιδιά που πάσχουν από σπάνιους καρκίνους του κεντρικού νευρικού συστήματος.
Παιδοενδοκρινολόγοι προειδοποιούν
Ο Άνταλμπερτ Ράιμαν, παιδοενδοκρινολόγος στο Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Βιέννης, εξηγεί ότι το φάρμακο μπλοκάρει ορισμένες πρωτεΐνες που φυσιολογικά συμβάλλουν στη ρύθμιση της ανάπτυξης των οστών. Κατά την εφηβεία τα οστά μακραίνουν μέσω περιοχών χόνδρου κοντά στα άκρα τους, των λεγόμενων αυξητικών πλακών. Οι πλάκες αυτές κλείνουν τελικά όταν ο άνθρωπος φτάσει στο τελικό του ύψος, στα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 2024 κατέγραψε απρόσμενη αύξηση του ύψους σε δύο παιδιά με όγκους του κεντρικού νευρικού συστήματος που έλαβαν ερνταφιτινίμπη. Οι γιατροί όμως είχαν χορηγήσει το φάρμακο για να αντιμετωπίσουν καρκίνους που απειλούσαν τη ζωή των παιδιών, και μόνο αφού είχαν αποτύχει όλες οι άλλες θεραπείες. Η ανάπτυξη ήταν παρενέργεια μιας θεραπείας ύστατης ανάγκης, όχι στόχος της.
Ο Ράιμαν προειδοποιεί ότι η ιατρική κοινότητα δεν γνωρίζει ποιες μακροπρόθεσμες επιπτώσεις μπορεί να έχει το μπλοκάρισμα αυτών των πρωτεϊνών. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα παιδιά, που ο οργανισμός τους βρίσκεται ακόμη σε φάση ανάπτυξης.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο Άντριου Ντάουμπερ, παιδοενδοκρινολόγος στο νοσοκομείο Children’s National. Ξεκαθαρίζει ότι δεν θα συνταγογραφούσε ποτέ ερνταφιτινίμπη για να βοηθήσει ένα παιδί να ψηλώσει και χαρακτηρίζει την πρακτική υπερβολικά επικίνδυνη.
Ο κατάλογος των παρενεργειών που έχουν αναφερθεί για το φάρμακο είναι μακρύς: διάρροια, ναυτία, πόνοι στα άκρα, ακόμη και αποκόλληση των νυχιών από την κοίτη τους. Η Johnson & Johnson, που διαθέτει το Balversa στην αγορά, διευκρινίζει ότι το φάρμακο δεν έχει εγκριθεί για αύξηση του ύψους. Προσθέτει ότι η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητά του για τον σκοπό αυτό δεν έχουν τεκμηριωθεί σε παιδιά ή εφήβους.