Η Ευρωπαϊκή Ένωση επαναλαμβάνει πως βρίσκεται δίπλα στη Δανία και τη Γροιλανδία, αναζητώντας μια αποτελεσματική απάντηση στις νέες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ να κάνει δικό του το μεγάλο νησί της Αρκτικής.
«Για τη Γροιλανδία, επιτρέψτε μου να είμαι σαφής: η Γροιλανδία ανήκει στο λαό της», δήλωσε προχθές, Τετάρτη, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα μπροστά σε νέες διεκδικήσεις των ΗΠΑ αναφορικά με το μεγαλύτερο νησί στον κόσμο. «Τίποτα δεν μπορεί να αποφασισθεί σχετικά με τη Δανία ή τη Γροιλανδία χωρίς τη Δανία ή τη Γροιλανδία. Έχουν την πλήρη υποστήριξη και αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Ο Τραμπ επιμένει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «χρειάζονται τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφαλείας», επικαλούμενος ως απειλή την αυξανόμενη παρουσία κινεζικών και ρωσικών πλοίων στην περιοχή της Αρκτικής. Έχει επανειλημμένα αρνηθεί να αποκλείσει τη χρήση βίας για την κατάληψη του στρατηγικής σημασίας νησιού, προκαλώντας σοκ και θυμό στη Δανία και άλλους μακροχρόνιους ευρωπαίους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών.
Την Τρίτη, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε πως ο Τραμπ «συζητεί επιλογές», περιλαμβανομένης της στρατιωτικής δράσης, για να αναλάβουν οι ΗΠΑ τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Προχθές, Τετάρτη, ανέφερε ότι «συζήτησε» με την ομάδα του το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να αγοράσουν τη Γροιλανδία.
Η Δανία, η Γροιλανδία και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν απορρίψει κατηγορηματικά τις διεκδικήσεις του Τραμπ στο νησί.
Το Νουούκ, πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, και η Κοπεγχάγη, πρωτεύουσα της Δανίας έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι το έδαφος αυτό δεν είναι προς πώληση και πως μόνο η Γροιλανδία μπορεί να αποφασίσει για το μέλλον της. Αυτή τη στιγμή κυβερνάται από ένα συνασπισμό ο οποίος δεν σχεδιάζει να επιδιώξει στο άμεσο μέλλον την ανεξαρτησία από τη Δανία.
Το νησί είναι τμήμα του βασιλείου της Δανίας, αλλά έχει μεγάλο βαθμό αυτονομίας και δεν είναι μέλος της ΕΕ. Έχει στρατηγικό ενδιαφέρον λόγω του πλούτου του σε πρώτες ύλες και ως βάση για το στρατιωτικό έλεγχο της Αρκτικής.
Γιατί ο Τραμπ θέλει οπωσδήποτε τη Γροιλανδία
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει στο μάτι τη Γροιλανδία από την πρώτη θητεία του στην αμερικανική προεδρία. Η σχέση μεταξύ των ΗΠΑ και της Γροιλανδίας χρονολογείται από δεκαετίες.
Η θέση της Γροιλανδίας είναι εξαιρετικά στρατηγική, καθώς βρίσκεται στο συντομότερο δρόμο ανάμεσα στη Ρωσία και τις ΗΠΑ που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν πύραυλοι. Αποτελεί γι' αυτό κρίσιμης σημασίας τμήμα της αντιπυραυλικής ασπίδας των ΗΠΑ.
Το 1941, κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η Δανία -την οποία είχε καταλάβει τότε η Ναζιστική Γερμανία- έδωσε άδεια στις ΗΠΑ να κατασκευάσουν και να λειτουργούν στρατιωτικές βάσεις στη Γροιλανδία, η οποία ήταν τότε αποικία της Δανίας στην Αρκτική, για όσο διάτημα θα διαρκούσε η σύγκρουση, με στόχο την προστασία της αμερικανικής ηπείρου.
Ο πρεσβευτής της Δανίας στην Ουάσιγκτον, ο οποίος είχε απομονωθεί από την Κοπεγχάγη, διαπραγματεύθηκε ανεξάρτητα τη συμφωνία με τις ΗΠΑ για την προστασία της Γροιλανδίας, η οποία είναι γεωγραφικά τμήμα της Βόρειας Αμερικής.
Στο τέλος του πολέμου, οι ΗΠΑ είχαν 15 στρατιωτικές βάσεις στη Γροιλανδία. Σήμερα απομένει μόνο μία, η αεροπορική βάση Πιτουφίκ, στη βορειοδυτική ακτή.
Από το 1951, η συμφωνία της Δανίας με τις ΗΠΑ -η οποία αναθεωρήθηκε το 2004- δίνει στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ουσιαστικά λευκή επιταγή να κάνουν ό,τι θέλουν στο γροιλανδικό έδαφος, εφόσον ενημερώνουν εκ των προτέρων τη Δανία και τη Γροιλανδία.
Η Γροιλανδία έχει ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα σπάνιων γαιών και θα μπορούσε να είναι ζωτικής σημασίας παράγοντας, καθώς το λιώσιμο των πολικών πάγων, αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, ανοίγει νέες οδούς για τη ναυτιλία.
Η Γροιλανδία, η οποία βρίσκεται στο Δυτικό Ημισφαίριο, έχει το μέγεθος της μεγαλύτερης πολιτείας των ΗΠΑ, της Αλάσκας, και πληθυσμό μόλις 57.000 ανθρώπους. Με την ενδεχόμενη ενσωμάτωσή της, οι ΗΠΑ θα ξεπερνούσαν την Κίνα και θα γίνονταν η τρίτη σε έκταση χώρα, μετά τη Ρωσία και τον Καναδά.
Οι Γροιλανδοί δε θέλουν να γίνουν «Αμερικάνοι»
Πριν από ένα χρόνο ωστόσο, το 85% των Γροιλανδών είπαν ότι αντιτίθενται στο ενδεχόμενο να ενταχθούν στις ΗΠΑ, σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε σε δανικές και γροιλανδικές εφημερίδες.
Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν έχει προειδοποιήσει ότι μια αμερικανική στρατιωτική ενέργεια εναντίον της Γροιλανδίας ή οποιουδήποτε άλλου μέλους του ΝΑΤΟ θα διέλυε τη συμμαχία, βάζοντας τέλος «στα πάντα», περιλαμβανομένων του ΝΑΤΟ και της δομής ασφαλείας που ισχύει μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η Δανία είναι ιδρυτικό μέλος του ΝΑΤΟ και σταθερός σύμμαχος των ΗΠΑ. Μεταξύ άλλων, είχε στείλει το 2003 σστρατεύματα για να υποστηρίξει την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ.
Με στοιχεία από κείμενο του ΑΠΕ-ΜΠΕ που αποτελεί απόσπασμα ευρύτερου κειμένου του European Newsroom. Συντάχθηκε από κοινού με τα ευρωπαϊκά πρακτορεία ειδήσεων AFP, ANSA, BTA, CTK, DPA, Europa Press, HINA, Lusa.