H ποινική δίωξη που ασκεί το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ στον πρώην ηγέτη της Κούβας, Ραούλ Κάστρο, επαναφέρει στο προσκήνιο ένα από τα πιο εκρηκτικά μέτωπα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
- Η ποινική δίωξη του Ραούλ Κάστρο στο Μαϊάμι θεωρείται ιστορική δικαίωση από τους Κουβανούς εξόριστους, οι οποίοι εκτιμούν ότι το καθεστώς της Αβάνας αποσυντίθεται. Η κίνηση ενδέχεται να κλιμακώσει τις σχέσεις ΗΠΑ-Κούβας.
- Ενώ οι εξόριστοι βλέπουν το τέλος της εποχής Κάστρο, εντός της Κούβας ο Ραούλ παραμένει σύμβολο της επανάστασης. Πρώην διπλωμάτης προειδοποιεί ότι η δίωξη θα διακόψει τους διαύλους επικοινωνίας, οδηγώντας σε σύγκρουση.
- Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν απέκλεισε συμφωνία με την Αβάνα παρά τη σκληρή ρητορική του, ενώ οι αμερικανικές κυρώσεις προκαλούν σοβαρή οικονομική και ανθρωπιστική κρίση στην Κούβα, με ελλείψεις και διαδηλώσεις.
- Το κατηγορητήριο κατά του Κάστρο δημιουργεί νομική βάση για πιθανή αμερικανική επιχείρηση, με την Κούβα να προετοιμάζεται για εισβολή με στρατιωτικές ασκήσεις και προειδοποιήσεις για «λουτρό αίματος», καθώς η κατάσταση είναι ήδη ερειπωμένη.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να εξανεμίσει κάθε εναπομείνασα πιθανότητα συνεννόησης μεταξύ Ουάσιγκτον και Αβάνας και να οδηγήσει ακόμη και σε ανοιχτή στρατιωτική αντιπαράθεση.
Η ανακοίνωση των κατηγοριών στον 94χρονο πρώην ηγέτη της Κούβας έγινε στο Μαϊάμι -επίκεντρο του Kουβανών εξόριστων στις ΗΠΑ-, την ίδια ημέρα που η κουβανική διασπορά τιμούσε την ανεξαρτησία της από την Ισπανία. Για πολλούς αντικαθεστωτικούς Κουβανούς, η υπόθεση θεωρείται ιστορική δικαίωση για την κατάρριψη δύο αεροσκαφών της οργάνωσης «Brothers to the Rescue» το 1996, κατά την οποία σκοτώθηκαν τέσσερις Κουβανοαμερικανοί.
Οι Κουβανοί εξόριστοι βλέπουν το καθεστώς να καταρρέει
Η κοινότητα των Κουβανών εξόριστων στο Μαϊάμι εκτιμά ότι το καθεστώς της Αβάνας βρίσκεται σε φάση αποσύνθεσης και ότι η αύξηση της πίεσης μπορεί να επιταχύνει την τελική του κατάρρευση.
Η Ρεπουμπλικανή βουλευτής Μαρία Ελβίρα Σαλάζαρ δήλωσε χαρακτηριστικά μέσω X ότι «η εποχή των Κάστρο έχει τελειώσει», εκφράζοντας το κλίμα που κυριαρχεί σε μεγάλο μέρος της κουβανικής διασποράς.
Ωστόσο, στο εσωτερικό της Κούβας η εικόνα είναι διαφορετική. Παρά τη βαθιά οικονομική κρίση, σημαντικό τμήμα του κρατικού μηχανισμού και του στρατού εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τον Ραούλ Κάστρο ως ιστορικό σύμβολο της επανάστασης.
Ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Ρικάρδο Ζούνιγα, που συμμετείχε στις μυστικές διαπραγματεύσεις επαναπροσέγγισης ΗΠΑ - Κούβας επί προεδρίας Ομπάμα, δήλωσε στο CNN ότι ο Κάστρο «είναι η ζωντανή ενσάρκωση της επανάστασης».
Ο κίνδυνος πλήρους διακοπής επικοινωνίας ΗΠΑ - Κούβας
Κατά τον Ζούνιγα, η ποινική δίωξη μπορεί να λειτουργήσει αντίστροφα από αυτό που επιδιώκει η Ουάσιγκτον. Αντί να πιέσει την Κούβα σε συμβιβασμό, ενδέχεται να κλείσει οριστικά τους διαύλους επικοινωνίας.
«Τελικά, η απογοήτευση και στις δύο πλευρές θα μπορούσε να οδηγήσει σε σύγκρουση, απλώς και μόνο επειδή η Ουάσιγκτον διακόπτει την επικοινωνία με την κουβανική κυβέρνηση μέσω αυτού του κατηγορητηρίου», προειδοποίησε ο πρώην διπλωμάτης.
Η εκτίμηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται ήδη στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων δεκαετιών.
Ο Τραμπ αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα
Παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένως τονίσει τη στήριξη που λαμβάνει από τους Κουβανοαμερικανούς ψηφοφόρους, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο συμφωνίας με την Αβάνα προκειμένου να αποφευχθεί στρατιωτική κλιμάκωση.
«Μπορώ να κάνω συμφωνία είτε αλλάξει το καθεστώς είτε όχι. Ήταν ένα σκληρό καθεστώς και σκότωσαν πολλούς ανθρώπους», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος σε δημοσιογράφους.
Την ίδια στιγμή, πρόσθεσε ότι «είναι μια χώρα που πραγματικά χρειάζεται βοήθεια. Δεν μπορούν να ανάψουν τα φώτα, δεν μπορούν να φάνε. Δεν θέλουμε να βλέπουμε κάτι τέτοιο».
Ωστόσο, το CNN υπενθυμίζει πως ο Τραμπ είχε χρησιμοποιήσει αντίστοιχη ρητορική και για τη Βενεζουέλα και για το Ιράν, προτού οι διαπραγματεύσεις οδηγηθούν σε αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Οικονομική ασφυξία και ανθρωπιστική κρίση
Οι αμερικανικές κυρώσεις και ο ενεργειακός αποκλεισμός έχουν επιδεινώσει δραματικά την κατάσταση στην Κούβα. Ελλείψεις σε τρόφιμα και καύσιμα, συχνά μπλακάουτ και αυξανόμενη κοινωνική δυσαρέσκεια συνθέτουν ένα εκρηκτικό εσωτερικό σκηνικό.
Παράλληλα, κυρώσεις σε ξένες εταιρείες που συνεργάζονται με την κουβανική κυβέρνηση έχουν οδηγήσει ακόμη και ναυτιλιακές εταιρείες μεταφοράς τροφίμων να ανακοινώσουν διακοπή δραστηριοτήτων προς το νησί.
Οι αυξανόμενες δυσκολίες έχουν προκαλέσει σποραδικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, τις οποίες οι κουβανικές αρχές αντιμετωπίζουν παραδοσιακά με μηδενική ανοχή.
Η Κούβα προετοιμάζεται για το χειρότερο σενάριο
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο, σύμφωνα με την ανάλυση του CNN, είναι ότι το κατηγορητήριο κατά του Ραούλ Κάστρο δημιουργεί πλέον και νομική βάση για πιθανή αμερικανική επιχείρηση σύλληψης ή έκδοσής του.
Η κουβανική ηγεσία εμφανίζεται να αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο αυτό ως υπαρξιακή απειλή. Ο πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ έχει ήδη προειδοποιήσει με «λουτρό αίματος» οποιαδήποτε δύναμη επιχειρήσει εισβολή στο νησί.
Σε ολόκληρη την Κούβα πραγματοποιούνται στρατιωτικές ασκήσεις, ενώ οι Αρχές καλούν τους πολίτες να προετοιμαστούν για πιθανή επίθεση.
Παρότι ο Ραούλ Κάστρο είναι επισήμως συνταξιούχος, εξακολουθεί να θεωρείται ο πραγματικός ηγέτης της επανάστασης και πρόσωπο με τεράστια επιρροή στον στρατό και στο Κομμουνιστικό Κόμμα.
«Δεν υπάρχουν πολλά να καταστραφούν»
Ο Ρικάρδο Ζούνιγα προειδοποιεί ότι η πλήρης διακοπή επικοινωνίας μπορεί να οδηγήσει την κουβανική ηγεσία σε λανθασμένες εκτιμήσεις για τις προθέσεις των ΗΠΑ.
«Από την κουβανική πλευρά, κλείνοντας τους διαύλους επικοινωνίας, μπορεί να μην αντιληφθούν ότι το επόμενο στάδιο από την πλευρά των ΗΠΑ θα μπορούσε να είναι κάποιου είδους επίθεση», σημείωσε.
Και κατέληξε με μια ιδιαίτερα σκοτεινή αποτίμηση της κατάστασης στο νησί: «Δεν υπάρχουν πολλά να καταστραφούν που να μην είναι ήδη ερειπωμένα».