Αναφερόμενη απειλή για πιθανή επίθεση με ιρανικά drones στη βάση της RAF Fairford στη Βρετανία ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους οι ΗΠΑ αποφάσισαν να απομακρύνουν τα αμερικανικά βομβαρδιστικά, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Η εξέλιξη έρχεται λίγες ημέρες μετά το σοβαρό περιστατικό ασφαλείας που οδήγησε στην προσωρινή κράτηση πέντε ατόμων κοντά στη βάση, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε ότι «απειλές» οδήγησαν στην απόφαση απομάκρυνσης των αεροσκαφών.
Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι, οι οποίοι μίλησαν ανώνυμα στο δίκτυο NBC, ανέφεραν ότι υπήρξε αναφορά για πιθανή επίθεση με drones ιρανικής προέλευσης, χωρίς ωστόσο να είναι σε θέση να διευκρινίσουν εάν η απειλή ήταν άμεση ή επικείμενη.
Τρίτος Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι τα βομβαρδιστικά μπορούν να επιχειρήσουν από διαφορετικές τοποθεσίες και, ως εκ τούτου, κρίθηκε σκόπιμο να απομακρυνθούν από τη Fairford «για λόγους υπερβολικής προφύλαξης».
Τραμπ: «Υπήρχαν κάποιες απειλές»
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε ουσιαστικά ότι η μετακίνηση των 12 βομβαρδιστικών δεν ήταν μια συνηθισμένη αναδιάταξη στρατιωτικών δυνάμεων.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους έξω από τον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον γνώριζε για την απειλή και ότι αποφασίστηκε να μην παραμείνουν τα αεροσκάφη στη βάση.
«Ναι, νομίζω ότι μπορούμε να το πούμε αυτό. Δεν πέταξαν έξω κατά λάθος. Υπήρχαν κάποιες απειλές. Και αντί να προκαλούμε τον εχθρό, θα συλλάβουμε τον εχθρό και θα τον νικήσουμε. Αλλά γιατί να τα αφήσουμε εκεί; Έτσι, τα μετακινήσαμε λίγο. Όχι πολύ μακριά», είπε ο Τραμπ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ πρόσθεσε ότι η αμερικανική κυβέρνηση «γνωρίζει στην πραγματικότητα τους ανθρώπους που έκαναν την απειλή», χωρίς όμως να αποκαλύψει ποιοι είναι ή εάν πρόκειται για Ιρανούς.
Το περιστατικό της 27ης Σεπτεμβρίου
Η απόφαση λαμβάνεται ενώ οι βρετανικές αντιτρομοκρατικές αρχές εξακολουθούν να ερευνούν ένα περιστατικό που σημειώθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου κοντά στη βάση.
Η αστυνομία είχε ενημερωθεί τότε για τρία «ύποπτα οχήματα» στην περιοχή της RAF Fairford. Πέντε άνδρες συνελήφθησαν αρχικά ως ύποπτοι για αδικήματα που σχετίζονται με την τρομοκρατία, προτού αφεθούν ελεύθεροι υπό όρους. Αργότερα συνελήφθη και ένας έκτος άνδρας, Βρετανοϊρανός υπήκοος, ο οποίος επίσης αφέθηκε ελεύθερος υπό όρους.
Μετά την απελευθέρωση των πρώτων πέντε, ο Τραμπ είχε επικρίνει την απόφαση, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν αφήσει να εννοηθεί ότι το Ιράν ενδέχεται να είχε εμπλοκή στο περιστατικό.
Βρετανικές κυβερνητικές πηγές δεν έχουν αμφισβητήσει ότι η απόφαση της Ουάσιγκτον να απομακρύνει τα βομβαρδιστικά συνδέεται με το περιστατικό στη βάση.
Διαφορετική στάση από τον Ρούμπιο
Παρά τις δηλώσεις Τραμπ, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο εμφανίστηκε πολύ πιο προσεκτικός ως προς τη σύνδεση των δύο γεγονότων.
Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι δεν θα συνέδεε ευθέως το περιστατικό της προηγούμενης εβδομάδας με την απομάκρυνση των βομβαρδιστικών, υπογραμμίζοντας ότι οι μετακινήσεις στρατιωτικών μονάδων είναι συνηθισμένες.
«Δεν είναι ασυνήθιστο να βλέπουμε μετακινήσεις στρατιωτικών μέσων σε διαφορετικά μέρη του κόσμου, ανάλογα με ασκήσεις, αναπτύξεις, αλλαγές προσωπικού, την άφιξη νέων ανθρώπων και την αποχώρηση άλλων, την άφιξη νέων αεροσκαφών και την αποχώρηση παλαιότερων», ανέφερε.
Ο Ρούμπιο τόνισε επίσης ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν πλήρη εμπιστοσύνη στην ασφάλεια όλων των βάσεών τους και ότι οι βρετανικές αρχές έχουν συνεργαστεί στενά με την αμερικανική πλευρά μετά το περιστατικό.
Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς είπε ότι η απομάκρυνση έγινε «από υπερβολική προφύλαξη», κατηγορώντας παράλληλα το Ιράν ότι συνεχίζει αυτό που, όπως είπε, κάνει «εδώ και 49 χρόνια», δηλαδή «να εμπλέκεται σε τρομοκρατικές ενέργειες εναντίον των ΗΠΑ και εναντίον πολλών άλλων ανθρώπων».
Οι βρετανικές εκτιμήσεις και η άρνηση του Ιράν
Λίγες ημέρες μετά το περιστατικό, ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ δήλωσε ότι υπήρχαν «ισχυρές ενδείξεις» πως το Ιράν είχε διαδραματίσει κάποιον ρόλο, χωρίς να παρουσιάσει περισσότερα στοιχεία.
Ο Ρούμπιο είχε κάνει λόγο για περιστατικό στο οποίο «σαφώς εμπλέκεται το χέρι ενός ξένου παράγοντα», επίσης χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Η Τεχεράνη έχει αρνηθεί κατηγορηματικά οποιαδήποτε εμπλοκή. Τον Ιούλιο, πάντως, το Ιράν είχε προειδοποιήσει ότι «κάθε βάση που χρησιμοποιείται για επιθετικές ενέργειες εναντίον του ιρανικού εδάφους αποτελεί νόμιμο στόχο για τις δυνάμεις μας».
Η σημασία της RAF Fairford για τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ
Η RAF Fairford, κοντά στο χωριό Γουέλφορντ του Γκλόστερσαϊρ, χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες από την αμερικανική Πολεμική Αεροπορία ως προωθημένη επιχειρησιακή βάση.
Τους τελευταίους μήνες, από τη συγκεκριμένη βάση επιχειρούσαν βομβαρδιστικά B-1 και B-52 με προορισμό τη Μέση Ανατολή. Η Βρετανία είχε εγκρίνει αμερικανικό αίτημα για χρήση της βάσης στο πλαίσιο αμυντικών πληγμάτων εναντίον του Ιράν.
Η απομάκρυνση των αεροσκαφών περιορίζει πλέον την ικανότητα των ΗΠΑ να ενισχύσουν γρήγορα τις αεροπορικές επιδρομές εναντίον του Ιράν. Ο Κρίστοφ Μπεργκς, αναλυτής του αμυντικού ινστιτούτου RUSI, δήλωσε στο Reuters ότι η εξέλιξη μειώνει «κάπως το επίπεδο της απειλής», καθώς περιορίζει την αμερικανική δυνατότητα «να αυξήσει γρήγορα τις εξόδους» εναντίον του Ιράν.
Ωστόσο, όπως σημείωσε, η χρήση της Fairford είχε ήδη περιοριστεί λόγω της απόφασης του Λονδίνου να επιτρέπεται η χρήση της μόνο για αμυντικά πλήγματα.
Τα αμερικανικά βομβαρδιστικά θα μπορούσαν να μεταφερθούν είτε στη βάση Ντιέγκο Γκαρσία είτε σε αμερικανικές βάσεις στον Περσικό Κόλπο. Μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να μειώσει την ανάγκη για εναέριο ανεφοδιασμό, αλλά θα εξαρτηθεί από τη διαθέσιμη χωρητικότητα των βάσεων, τις διαπραγματεύσεις με συμμάχους και τα ζητήματα ασφαλείας, αναφέρει το BBC.