Μια σπουδαία αρχαιολογική ανακάλυψη στην ανατολική ακτή της Ιταλίας, στην Αδριατική, φέρνει στο φως τα μυστικά μιας αινιγματικής προ-ρωμαϊκής ελίτ.
- Στην περιοχή του Σιρόλο, που κατοικούνταν από τους Πικένους, ανακαλύφθηκε ο δεύτερος πριγκιπικός τάφος του 6ου αιώνα π.Χ. Η αρχαιολογική έρευνα αποτελεί τη βασική πηγή πληροφοριών για τη ζωή και τα έθιμα της συγκεκριμένης ιταλικής φυλής.
- Στο κέντρο κυκλικής περίφραξης αποκαλύφθηκε η ταφή ενός άνδρα μεγάλου αναστήματος, ο οποίος ενταφιάστηκε μαζί με το δίτροχο άρμα του. Τον συνόδευαν το κράνος, το τσεκούρι του και χάλκινα αγγεία από νεκρικό συμπόσιο.
- Δίπλα στον πολεμιστή-πρίγκιπα βρέθηκε γυναικείος τάφος με πλούσια κτερίσματα, όπως πόρπες και μια διακοσμημένη με κεχριμπάρι στο κεφάλι. Η ταφή παραπέμπει στον «Τάφο της Βασίλισσας» που είχε αποκαλυφθεί παλαιότερα στην ίδια νεκρόπολη.
- Το νεκροταφείο παρουσιάζει αρχιτεκτονική πρωτοτυπία, καθώς περιβάλλεται από ξύλινη περίφραξη αντί για τις συνήθεις τάφρους. Η ανακάλυψη προσφέρει νέες προοπτικές για τη δομή της αριστοκρατικής ελίτ των Πικένων και το δίκτυο σχέσεών της.
Αρχαιολόγοι στον δήμο του Σιρόλο, μιας μικρής παραθαλάσσιας πόλης στην Αδριατική, εντόπισαν έναν μνημειώδη βασιλικό τάφο που ανήκει σε έναν «πολεμιστή-πρίγκιπα» του 6ου αιώνα π.Χ., ο οποίος τάφηκε μαζί με το πολεμικό του άρμα, τα όπλα του και πλούσια κτερίσματα.
Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση της αρμόδιας Αρχαιολογικής Υπηρεσίας των επαρχιών Ανκόνα, Πέζαρο και Ουρμπίνο, το εύρημα αποτελεί μέρος ενός εκτεταμένου νεκροταφείου της περιόδου εκείνης.
Μόλις η δεύτερη ανακάλυψη αυτού του είδους στις ακτές της Αδριατικής
Κατά τον 6ο αιώνα π.Χ., η περιοχή κατοικούνταν από τους Πικένους (ή Πικεντίνους), μια ιταλική φυλή που γειτνίαζε με τους Ετρούσκους. Καθώς οι γραπτές μαρτυρίες που άφησαν πίσω τους είναι ελάχιστες, η αρχαιολογική σκαπάνη αποτελεί τη βασική πηγή πληροφοριών για τη ζωή και τα έθιμά τους.
Σημειώνεται ότι το 2020 είχε βρεθεί ένας ακόμη «πριγκιπικός τάφος» στην ίδια περιοχή, καθιστώντας τη νέα ανακάλυψη τη δεύτερη του είδους της.
Το άρμα, το κράνος και το νεκρικό συμπόσιο
Στο κέντρο μιας επιβλητικής κυκλικής περίφραξης, οι ερευνητές έφεραν στο φως την ταφή ενός άνδρα μεγάλου αναστήματος. Δίπλα του βρισκόταν ένα ξύλινο «currus» -ένα δίτροχο άρμα-, το οποίο είχε ταφεί άθικτο μαζί με τον ευγενή πριν από περίπου 2.500 χρόνια. Ο πρίγκιπας συνοδευόταν στο «αιώνιο ταξίδι» του από το κράνος και το τσεκούρι του, καθώς και από αρκετά χάλκινα αγγεία. Τα αγγεία αυτά, σφραγισμένα με κεραμικά πώματα, περιείχαν οργανικά υπολείμματα, γεγονός που υποδηλώνει τα ίχνη ενός νεκρικού συμποσίου ή προσφορών τροφίμων για τη μεταθανάτια ζωή.
Η «γειτόνισσα» με το κεχριμπάρι
Ακριβώς δίπλα στον πολεμιστή αποκαλύφθηκε ο τάφος μιας γυναίκας, η οποία είχε ταφεί με υφάσματα, υποδήματα και πολυάριθμες «πόρπες» (αρχαίες μεταλλικές παραμάνες συγκράτησης των ρούχων και του σαβάνου). Μια εντυπωσιακή, μεγάλου μεγέθους πόρπη, διακοσμημένη με ένα κομμάτι κεχριμπάρι, είχε τοποθετηθεί στο κεφάλι της, αποτελώντας πιθανότατα μέρος περίτεχνης κόμμωσης ή καλύμματος κεφαλής.
Η ταφή αυτή παραπέμπει στον περίφημο «Τάφο της Βασίλισσας» που είχε ανακαλυφθεί στην ίδια νεκρόπολη το 1989, όπου μια γυναίκα των Πικένων είχε ταφεί με δύο άρματα, δύο ημιόνους και πλήθος προσωπικών αντικειμένων.
Μια αρχιτεκτονική έκπληξη που αλλάζει τα δεδομένα
Αν και οι βασιλικές ταφές δεν είναι πρωτόγνωρες για την περιοχή του Σιρόλο, το συγκεκριμένο νεκροταφείο εξέπληξε τους επιστήμονες λόγω του πρωτοφανούς σχήματός του.
Μέχρι σήμερα, οι γνωστοί τάφοι των Πικένων περιβάλλονταν από τάφρους, οι οποίες συμβόλιζαν τον διαχωρισμό του κόσμου των ζωντανών από τον κόσμο των νεκρών.
Αντίθετα, το νέο εύρημα περιβάλλεται από έναν ξύλινο πάσαλο (περίφραξη) και είναι τοποθετημένο σε έναν μικρό λόφο, προφανώς για να τονιστεί ο μνημειώδης χαρακτήρας και η συμβολική του αξία.
«Είναι η πρώτη φορά που παρατηρούμε έναν ολόκληρο αριστοκρατικό πυρήνα των Πικένων» δήλωσε ο αρχαιολόγος Στέφανο Φινόκι, διευθυντής της ανασκαφής. «Η ανακάλυψη προσφέρει νέες προοπτικές για τη δομή της ελίτ που οδήγησε στην ανάπτυξη αυτού του σπουδαίου κέντρου».
Παρόλο που πολλά από τα αντικείμενα βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της εργαστηριακής ανάλυσης, η ποσότητα και η ποιότητά τους αποδεικνύουν, σύμφωνα με τον κ. Φινόκι, ότι οι κυρίαρχες ομάδες της περιοχής ήταν ενταγμένες σε ένα πυκνό δίκτυο σχέσεων που συνέδεε την κεντρική Αδριατική με τα σημαντικότερα κέντρα της κεντρικής Ιταλίας.