Ένα εξαιρετικά ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο αναπτύσσεται στον τροπικό Ειρηνικό και οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μπορεί να εξελιχθεί στο ισχυρότερο που έχει καταγραφεί τουλάχιστον από το 1950.
- Το φαινόμενο Ελ Νίνιο χαρακτηρίζεται από ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες στον τροπικό Ειρηνικό, οι οποίες μεταφέρουν τεράστια θερμότητα στην ατμόσφαιρα, προκαλώντας αλυσιδωτές αλλαγές στα καιρικά συστήματα που επηρεάζουν ολόκληρο τον πλανήτη.
- Ένα ισχυρότερο Ελ Νίνιο δεν εγγυάται χειρότερες επιπτώσεις παγκοσμίως, αλλά αυξάνει την πιθανότητα εκδήλωσης γνωστών καιρικών μοτίβων, καθιστώντας τις εποχικές προβλέψεις για φαινόμενα όπως ξηρασία ή πλημμύρες πολύ πιο αξιόπιστες.
- Η έγκαιρη πρόγνωση επιτρέπει στις κυβερνήσεις να προετοιμαστούν για συγκεκριμένες περιφερειακές επιπτώσεις, όπως ξηρασία στην Αυστραλία, έντονες βροχοπτώσεις στις νότιες ΗΠΑ και μειωμένη δραστηριότητα τυφώνων στον Ατλαντικό ωκεανό.
- Το Ελ Νίνιο επιδεινώνει την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, αυξάνοντας τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία και οδηγώντας σε νέα ρεκόρ. Οι επιστήμονες καλούν για άμεση προετοιμασία, καθώς το φαινόμενο προσθέτει «καύσιμο σε έναν πλανήτη που ήδη φλέγεται».
Η ένταση του φαινομένου έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τα παγκόσμια καιρικά μοτίβα, ενώ οι μετεωρολόγοι εμφανίζονται πλέον πιο βέβαιοι για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει τους επόμενους 12 έως 24 μήνες.
Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ένα «ιστορικό» Ελ Νίνιο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ολόκληρος ο πλανήτης θα βιώσει ταυτόχρονα καταστροφικές καταιγίδες ή ακραίες πλημμύρες. Η πραγματική εικόνα είναι πιο σύνθετη.
Το Ελ Νίνιο είναι ένα κλιματικό φαινόμενο που χαρακτηρίζεται από ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες στην επιφάνεια των υδάτων του κεντρικού και ανατολικού τροπικού Ειρηνικού. Η τεράστια ποσότητα θερμότητας που μεταφέρεται στην ατμόσφαιρα μέσω των νεφών και των έντονων βροχοπτώσεων προκαλεί αλλαγές στα καιρικά συστήματα σε ολόκληρο τον κόσμο.
«Οι αλλαγές στα καιρικά μοτίβα εξαπλώνονται προς άλλες περιοχές του πλανήτη, όπως τα ηχητικά κύματα που δημιουργούνται όταν χτυπά μια καμπάνα», εξήγησε στο CNN ο Τζέφρι Σάμαν, ερευνητής κλίματος και δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια.
To Ελ Νίνιο αυξάνει τις πιθανότητες για ακραία φαινόμενα
Η επιστημονική μέτρηση ενός «ισχυρού» Ελ Νίνιο βασίζεται κυρίως στο πόσο θερμά γίνονται τα νερά σε συγκεκριμένη περιοχή του τροπικού Ειρηνικού. Όμως, αυτή η μέτρηση από μόνη της δεν δείχνει ακριβώς τι θα συμβεί σε κάθε χώρα.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι ακόμη και ένα πιο ισχυρό Ελ Νίνιο δεν οδηγεί υποχρεωτικά σε χειρότερες επιπτώσεις σε όλες τις περιοχές. Αυτό που αυξάνεται είναι η πιθανότητα να εμφανιστούν τα γνωστά μοτίβα επιρροής του φαινομένου, τα οποία οι ειδικοί ονομάζουν «τηλεσυνδέσεις».
Για κάποιες περιοχές, αυτές οι επιπτώσεις μπορεί να σημαίνουν σοβαρή ξηρασία, ενώ για άλλες έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες.
«Με ένα ισχυρότερο Ελ Νίνιο θεωρούμε ότι είναι πιο πιθανό να δούμε αυτές τις τηλεσυνδέσεις να εκδηλώνονται», δήλωσε ο Τζέφρι Σάμαν.
Το Ελ Νίνιο και το αντίθετό του, η Λα Νίνια, αποτελούν τις σημαντικότερες πηγές εποχικής πρόγνωσης του κλίματος. Όσο ισχυρότερο είναι το σήμα του φαινομένου, τόσο πιο αξιόπιστες γίνονται οι προβλέψεις για τις πιθανές επιπτώσεις.
Ξηρασία, πλημμύρες και πιέσεις στην παραγωγή τροφίμων – Οι περιοχές που κινδυνεύουν περισσότερο
Η έγκαιρη πρόγνωση ενός ισχυρού Ελ Νίνιο δίνει στις κυβερνήσεις τη δυνατότητα να προετοιμαστούν για πιθανές κρίσεις, όπως κύματα καύσωνα, ελλείψεις νερού, πλημμύρες και προβλήματα στην αγροτική παραγωγή.
Σύμφωνα με τον Τζέφρι Σάμαν, η γνώση των πιθανών επιπτώσεων επιτρέπει στις αρχές να λάβουν μέτρα πριν εμφανιστούν τα προβλήματα.
«Η προειδοποίηση για πιθανή ξηρασία στην Ινδονησία και την Αυστραλία, για πιο ξηρό καλοκαιρινό μουσώνα στην Ινδία, αλλά και για περιοχές με ξηρασία ή αυξημένες βροχοπτώσεις στην Αφρική, προσφέρει ένα κρίσιμο χρονικό περιθώριο ώστε οι κοινωνίες να προετοιμαστούν», ανέφερε.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ελ Νίνιο συνδέεται συνήθως με ηπιότερο χειμώνα στις βόρειες περιοχές και περισσότερες βροχοπτώσεις στις νότιες πολιτείες κατά τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες.
Παράλληλα, συχνά οδηγεί σε λιγότερο ενεργή περίοδο τυφώνων στον Ατλαντικό, ενώ μπορεί να αυξήσει τη δραστηριότητα τροπικών κυκλώνων στον Ειρηνικό.
Ο Νέιθανιελ Τζόνσον, ειδικός στις εποχικές κλιματικές προβλέψεις της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA), τόνισε ότι ένα ιδιαίτερα ισχυρό Ελ Νίνιο πιθανότατα θα κυριαρχήσει πάνω από άλλα παγκόσμια κλιματικά μοτίβα.
«Ένα τόσο ισχυρό Ελ Νίνιο σημαίνει ότι πιθανότατα θα είναι ο βασικός παράγοντας που θα επηρεάζει τα εποχικά καιρικά μοτίβα», ανέφερε.
Νέα ρεκόρ θερμοκρασίας στον ορίζοντα – «Προσθέτει καύσιμο σε έναν πλανήτη που ήδη φλέγεται»
Ένα από τα χαρακτηριστικά του Ελ Νίνιο είναι ότι αυξάνει τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία, προσθέτοντας τη δική του επίδραση πάνω στην ήδη υπάρχουσα υπερθέρμανση που προκαλείται από ανθρώπινες δραστηριότητες.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το ισχυρό φαινόμενο μπορεί να συμβάλει ώστε τα επόμενα χρόνια να καταγραφούν νέα ρεκόρ θερμοκρασίας.
Οι προβλέψεις του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού δείχνουν ότι σχεδόν κάθε περιοχή του πλανήτη αναμένεται να καταγράψει θερμοκρασίες πάνω από τον μέσο όρο τους επόμενους μήνες.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, προειδοποίησε χαρακτηριστικά:
«Το Ελ Νίνιο ενισχύεται – προσθέτοντας καύσιμο σε έναν πλανήτη που ήδη φλέγεται». «Βρισκόμαστε σε αχαρτογράφητη περιοχή», δήλωσε σε ομιλία του στη Νέα Υόρκη.
Ο Σάμαν παρομοίασε το φαινόμενο με «έναν μεγάλο καυστήρα σε μια κουζίνα», που θερμαίνει την ατμόσφαιρα πάνω από μια τεράστια περιοχή του Ειρηνικού και μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερα ακραία θερμικά φαινόμενα.
Οι επιστήμονες καλούν κυβερνήσεις και πολίτες να προετοιμαστούν
Παρότι οι προβλέψεις δεν μπορούν να καθορίσουν με απόλυτη ακρίβεια κάθε τοπική επίπτωση, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η έγκαιρη γνώση αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα.
Πόλεις μπορούν να σχεδιάσουν μέτρα αντιμετώπισης για ακραία κύματα ζέστης ή έντονες βροχοπτώσεις, οι αγρότες μπορούν να προσαρμόσουν τις καλλιέργειές τους ανάλογα με τον κίνδυνο ξηρασίας ή πλημμυρών, ενώ οι ανθρωπιστικές οργανώσεις μπορούν να προετοιμάσουν αποθέματα τροφίμων για περιοχές που αναμένεται να πληγούν.
«Λόγω των προβλέψεων και της υψηλής βεβαιότητας που έχουμε σήμερα, αυτή είναι πραγματικά η στιγμή για να προετοιμαστούμε», δήλωσε ο Τζέφρι Σάμαν.