Με ένα ισχυρό διεθνές αποτύπωμα και την προοπτική άμεσης εφαρμογής πολιτικών στην καθημερινότητα της πόλης, επιστρέφει από τη Βοστώνη ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας.
Ο Χάρης Δούκας έχει ήδη ολοκληρώσει έναν απαιτητικό κύκλο εκπαίδευσης και αξιολόγησης στο πλαίσιο του προγράμματος Bloomberg Harvard City Leadership Initiative.
Όπως προκύπτει τόσο από τη συμμετοχή του στις τελικές εργασίες στο Πανεπιστήμιο Harvard όσο και από τη συζήτηση που είχε με το iefimerida το στοίχημα για την Αθήνα δεν περιορίζεται στη θεωρία, αλλά περνά πλέον στη φάση της εφαρμογής, με εργαλεία, χρηματοδοτήσεις και διεθνή τεχνογνωσία.
«Δεν ήταν μια τυπική συμμετοχή» λέει ο Χ. Δούκας
Ο ίδιος περιγράφει το πρόγραμμα ως μια πολυεπίπεδη και ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία: «Δεν ήταν μια τυπική συμμετοχή. Περάσαμε από συνεντεύξεις, τεστ, ένα crash course στη Νέα Υόρκη, και στη συνέχεια μια συνεχή διαδικασία αξιολόγησης με εξετάσεις και διαγωνίσματα από το Harvard. Ήταν μια χρονιά σκληρής δουλειάς», λέει στο iefimerida.
Στην τελική φάση, που πραγματοποιήθηκε από τις 11 έως τις 15 Απριλίου στη Βοστώνη, 45 δήμαρχοι από όλο τον κόσμο παρουσίασαν τα αποτελέσματα της δουλειάς τους και τα επόμενα βήματα για τις πόλεις τους, επιβεβαιώνοντας τον διεθνή χαρακτήρα μιας πρωτοβουλίας που, όπως σημειώνει ο κ. Δούκας, «στοχεύει να ενισχύσει ουσιαστικά την ικανότητα των πόλεων να απαντούν στις σύγχρονες προκλήσεις».
Η επιλογή του ίδιου την άνοιξη του 2025, μέσα από μια αυστηρή διεθνή διαδικασία, είχε και ένα ιδιαίτερο συμβολικό βάρος: «Είναι πιθανότατα η πρώτη φορά που κάποιος από την Ελλάδα ολοκληρώνει αυτό το συγκεκριμένο πρόγραμμα. Αυτό από μόνο του δημιουργεί μια νέα ευθύνη, αλλά και μια μεγάλη ευκαιρία για την Αθήνα η οποία γίνεται μέλος της κοινότητας alumni του προγράμματος με περισσότερη στήριξη και εργαλεία».
Το «δίπλωμα» από το Harvard δεν αποτελεί, ωστόσο, το τέλος, αλλά την αρχή μιας νέας φάσης. Η ένταξη της Αθήνας στην κοινότητα των αποφοίτων συνοδεύεται από ένα πλέγμα διαρκούς υποστήριξης. «Πλέον έχουμε άμεση πρόσβαση σε καθηγητές, εξειδικεύσεις και χρηματοδοτήσεις για κρίσιμες διαδικασίες. Μπορούμε να ζητήσουμε βοήθεια σε συγκεκριμένα ζητήματα και να έχουμε ακόμη και αποστολή ειδικών, όπως για παράδειγμα στο κομμάτι της κοινωνικής στέγασης», εξηγεί ο δήμαρχος, περιγράφοντας ένα σύστημα «backstopping», δηλαδή συνεχούς παρακολούθησης και παρέμβασης όπου απαιτείται.
Η Αθήνα εντάσσεται σε ένα διεθνές δίκτυο πόλεων
Στο ίδιο πλαίσιο, η Αθήνα εντάσσεται σε ένα διεθνές δίκτυο πόλεων με κοινές ανησυχίες αλλά και διαφορετικές εμπειρίες. «Δημιουργείται ένα πολύ ισχυρό παγκόσμιο δίκτυο με δημάρχους από πόλεις όπως το Ρίο ντε Τζανέιρο, το Γιοχάνεσμπουργκ, το Λας Βέγκας. Η ανταλλαγή εμπειριών είναι τεράστιας αξίας, γιατί βλέπεις πώς εφαρμόζονται λύσεις σε διαφορετικά περιβάλλοντα», σημειώνει.
Κεντρικός άξονας της δουλειάς που παρουσίασε στο Harvard, αλλά και της πολιτικής που φιλοδοξεί να εφαρμόσει στην Αθήνα, είναι η συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων. «Η προτεραιότητά μας είναι μια πιο ανοιχτή, πιο συμμετοχική πόλη. Θέλουμε οι πολίτες να έχουν ουσιαστικό ρόλο στον σχεδιασμό λύσεων και όχι απλώς να ενημερώνονται εκ των υστέρων», τονίζει, μεταφέροντας και το κλίμα της συζήτησης στο Harvard Kennedy School, όπου συμμετείχε σε πάνελ για τη δημοκρατία σε τοπικό επίπεδο.
Παράλληλα, ήδη από τη διάρκεια του προγράμματος, η συνεργασία με το Bloomberg Philanthropies απέφερε συγκεκριμένα αποτελέσματα. «Λάβαμε χρηματοδοτήσεις για πρωτοποριακά προγράμματα και είχαμε πολύ σημαντικά εργαλεία, ακόμη και υλικό για ζητήματα όπως η υπερδοσολογία και η δημόσια υγεία. Αυτές οι ιδέες μεταφράζονται σε πολιτικές με άμεσο αντίκτυπο», επισημαίνει.
Τα πρώτα δείγματα αυτής της συνεργασίας έχουν ήδη αποτυπωθεί στην πόλη. Σε ανάρτησή του, ο δήμαρχος σημείωσε: «Ένας χρόνος σκληρής δουλειάς ολοκληρώνεται και ένας νέος κύκλος ανοίγει. Στο Πανεπιστήμιο του Harvard μαζί με 44 Δημάρχους από όλο τον κόσμο, συμμετείχα στις τελικές συναντήσεις του προγράμματος Bloomberg Harvard City Leadership Initiative». Και προσθέτει: «Παράλληλα, προχωρήσαμε σε δύο κύκλους του Youth Climate Action Fund — 29 δράσεις νέων για το κλίμα στην Αθήνα. Παρεμβάσεις για την πρόληψη της υπερδοσολογίας και τη δημόσια υγεία. Πιο ανοιχτή λήψη αποφάσεων με συμμετοχή των πολιτών».
Η συνέχεια, όπως υπογραμμίζει, θα είναι ακόμη πιο ουσιαστική. Ήδη, στο πλαίσιο αυτό, προγραμματίζεται η έλευση μεταπτυχιακού φοιτητή του Harvard στον Δήμο Αθηναίων για να συμβάλει στη χάραξη πολιτικής κοινωνικής και προσιτής στέγασης, ενισχύοντας έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς για την πόλη.
Σε μια συγκυρία όπου οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δοκιμάζουν τα όρια των αντοχών τους, η στρατηγική της Αθήνας φαίνεται να επενδύει στη γνώση, τη συνεργασία και τη συμμετοχή. Και, όπως συνοψίζει ο ίδιος ο δήμαρχος, «το μεγάλο ζητούμενο είναι όλα αυτά να επιστρέψουν στην πόλη και να τα δει ο πολίτης στην καθημερινότητά του».