Στο επίκεντρο μιας όλο και πιο έντονης σύγκρουσης ανάμεσα στην τουριστική ανάπτυξη και την προστασία του φυσικού και πολεοδομικού της χαρακτήρα βρίσκεται η Μήλος.
Οι μεγάλες επενδύσεις που προωθούνται στο νησί προκαλούν αντιδράσεις, προσφυγές, αναστολές εργασιών και πολιτική πίεση.
Αποφάσεις χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας
Ο δήμαρχος Μήλου, Μανώλης Μικέλης, μιλώντας στο iefimerida.gr, περιγράφει μια κατάσταση που, όπως λέει, έχει ξεπεράσει τα όρια της ανησυχίας. Κάνει λόγο για έλλειμμα ενημέρωσης, για αποφάσεις που λαμβάνονται χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, αλλά και για ένα κύμα επενδυτικού ενδιαφέροντος που μεταφέρεται πλέον στη Μήλο, μετά τον κορεσμό άλλων νησιωτικών προορισμών, όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη και η Πάρος.
«Όλοι οι δήμαρχοι του Νοτίου Αιγαίου έχουμε πάρει ομόφωνη απόφαση για το θέμα των μεγάλων ή στρατηγικών επενδύσεων» σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι οι λεγόμενες στρατηγικές επενδύσεις αφορούν συχνά τουριστικές μονάδες μεγάλης κλίμακας, δυσανάλογες με τις αντοχές και τη φυσιογνωμία μικρότερων νησιών.
Όπως επισημαίνει, ο δήμος είχε επιχειρήσει να θέσει όρια μέσω χωροταξικού σχεδιασμού, προβλέποντας ανώτατο μέγεθος δόμησης έως 3.500 τ.μ. για ξενοδοχειακές μονάδες, όμως οι σχετικές προβλέψεις δεν εγκρίθηκαν.
Χαρακτήρισαν τη Μήλο «γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας»
Αντίθετα, το νησί παραμένει σε αναμονή των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων και των ευρύτερων σχεδιασμών, που, όπως καταγγέλλει η δημοτική αρχή, εκπονούνται χωρίς επαρκή ενημέρωση των τοπικών φορέων.
Ο ίδιος ο δήμαρχος τονίζει ότι πλέον το Δημοτικό Συμβούλιο δεν έχει ούτε καν γνωμοδοτικό ρόλο σε κρίσιμα ζητήματα χωροταξικού σχεδιασμού, ενώ εκφράζει σαφή ενόχληση για το ότι το σχέδιο του δήμου δεν εγκρίθηκε με το επιχείρημα της «γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας», ένας ισχυρισμός που, όπως λέει με εμφανή ειρωνεία, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα της Μήλου.
Ανησυχία για τις περιοχές Natura
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι πληροφορίες για τις προβλέψεις που ετοιμάζονται για τις περιοχές Natura.
Σύμφωνα με τον δήμαρχο, το μοντέλο που φαίνεται να προωθείται ευνοεί κυρίως μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, περιορίζοντας άλλες χρήσεις, ακόμη και τη δυνατότητα κατοικίας.
«Δεν ενημερώνεται η τοπική κοινωνία» αναφέρει, προειδοποιώντας ότι οι διαβουλεύσεις γίνονται ασφυκτικά, μέσα σε μόλις λίγες ημέρες, για κείμενα 800 έως 1.000 σελίδων, τα οποία είναι πρακτικά αδύνατον να μελετηθούν σε τόσο στενό χρονικό ορίζοντα.
«Θα ανέβουν σε πλατφόρμα και δεν θα απαντήσουν ποτέ στις ενστάσεις μας» λέει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας μια διαδικασία που, κατά τον ίδιο, καταλήγει να επιβάλλεται κεντρικά, χωρίς ουσιαστικό διάλογο.
Ποιες επενδύσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με μπλόκα
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, μία ακόμη τουριστική επένδυση στη Μήλο βρέθηκε αντιμέτωπη με «μπλόκο». Με απόφαση της Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου Μήλου διακόπηκαν οι οικοδομικές εργασίες σε ακίνητο στη θέση Πάχαινα - Άγιος Κωνσταντίνος, έπειτα από αίτηση διακοπής εργασιών, αίτηση αναστολής και αίτηση ακύρωσης της οικοδομικής άδειας. Η παύση των εργασιών δεν έγινε αυτεπαγγέλτως, αλλά ακολούθησε νομικές ενέργειες, με αποτέλεσμα η ΥΔΟΜ να ζητήσει την άμεση διακοπή, έως ότου υπάρξει νεότερη απόφαση. Το έργο αφορά επένδυση της εταιρείας S ΑΛΘΑΙΑ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα της τουριστικής ανάπτυξης και φιλοξενίας και ανήκει κατά 100% στην XKS DEVELOPMENT HOLDINGS A.E..
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η XKS λειτουργεί ως εταιρεία συμμετοχών, συνδεδεμένη με τον ευρύτερο όμιλο XKS, ο οποίος έχει παρουσία στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, την αδειοδότηση και την κατασκευή έργων, κυρίως στον χώρο των ξενοδοχειακών αναπτύξεων στις Κυκλάδες.
Το ξενοδοχειακό συγκρότημα πέντε αστέρων στον Άγιο Κωνσταντίνο
Η επένδυση που «παγώνει» αφορά την ανέγερση νέου ξενοδοχείου 5 αστέρων, δυναμικότητας 23 δωματίων και 46 κλινών, με πισίνες και υπόγειες εγκαταστάσεις, σε έκταση περίπου 51,6 στρεμμάτων.
Σε άλλη περιγραφή, το ίδιο project εμφανίζεται ως ξενοδοχειακό συγκρότημα πέντε αστέρων στον Άγιο Κωνσταντίνο, αποτελούμενο από 14 κτίρια με πολλαπλές πισίνες, που απλώνεται σε ολόκληρη χερσόνησο. Όπως έχει επισημάνει η τοπική επιτροπή της ΕΛΛΕΤ, η συγκεκριμένη ανάπτυξη εγείρει σοβαρές ανησυχίες για αλλοίωση του φυσικού τοπίου και για μετατροπή της περιοχής σε κλειστό τουριστικό συγκρότημα.
Η επένδυση White Coast στην περιοχή του Μύτακα
Δεν είναι όμως η μοναδική υπόθεση που έχει προκαλέσει έντονη αναστάτωση στο νησί. Στο προσκήνιο παραμένει και η επένδυση White Coast στην περιοχή του Μύτακα, συμφερόντων της Prodea Investments, η οποία επίσης έχει βρεθεί στο στόχαστρο προσφυγών και δικαστικών εμπλοκών. Στην περίπτωση αυτή, η ΥΔΟΜ Μήλου κλήθηκε να αναστείλει έργα για τα οποία η ίδια είχε χορηγήσει άδεια, μετά από δικαστική παρέμβαση. Στο Συμβούλιο της Επικρατείας έχουν προσφύγει η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (τοπική επιτροπή Μήλου) και ο Όμιλος Φίλων Βουνού και Θάλασσας Μήλου, ενώ ο δήμαρχος επισημαίνει πως για την υπόθεση έχει υπάρξει ήδη ανάκληση και πλέον αναμένεται η τελική απόφαση του ΣτΕ. Όπως αναφέρει, «περιμένουμε να βγάλει απόφαση το ΣτΕ», επιβεβαιώνοντας ότι προς το παρόν η υπόθεση παραμένει ανοιχτή.
Στο ίδιο μέτωπο, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει αποστείλει έγγραφο στην Πολεοδομία Μήλου ζητώντας αναστολή των εργασιών, έχει διατάξει επιτόπια έρευνα από την Αρχή Διαφάνειας και έχει παρέμβει υπηρεσιακά για τη διαχείριση της προσφυγής. Από την πλευρά της, η εταιρεία που προωθεί το project επιχειρεί να αποσυνδέσει το έργο από το Σαρακήνικο, υποστηρίζοντας ότι το συγκρότημα βρίσκεται στον Μύτακα, σε απόσταση περίπου 4,5 χιλιομέτρων, δεν γειτνιάζει με το εμβληματικό τοπίο και δεν επηρεάζει παραλία, αφού απέχει περίπου 50 μέτρα από βραχώδη και μη προσβάσιμη ακτή.
Η V Tourism A.E. υποστηρίζει ακόμη ότι η επένδυση υλοποιείται με σεβασμό στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον της Μήλου, ότι διαθέτει τις απαιτούμενες περιβαλλοντικές εγκρίσεις και ότι συνοδεύεται από ουσιαστικά μέτρα προστασίας, όπως πρόβλεψη για αυτόνομη μονάδα αφαλάτωσης ώστε να μην επιβαρυνθούν οι υδατικοί πόροι του νησιού. Παράλληλα, προβάλλει τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη συμβολή στην τοπική οικονομία, αφήνοντας αιχμές για σκόπιμη παραπληροφόρηση γύρω από μια επένδυση που, όπως υποστηρίζει, είναι νόμιμα αδειοδοτημένη και εντάσσεται σε ένα μοντέλο βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης.
Στο νησί βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες σε περίπου 50 τουριστικές μονάδες
Ωστόσο, οι τοπικές αντιδράσεις παραμένουν ισχυρές, καθώς η πίεση που δέχεται η Μήλος από τον όγκο των επενδύσεων είναι ήδη αισθητή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, στο νησί βρίσκονται σε εξέλιξη περίπου 50 τουριστικές μονάδες, από τις οποίες οι 26 έχουν ήδη περάσει στη φάση των κατασκευαστικών εργασιών. Για πολλούς, αυτό το κύμα νέας δόμησης ξεπερνά τη φέρουσα ικανότητα του τόπου και αυξάνει τον κίνδυνο αλλοίωσης ενός νησιού που μέχρι σήμερα διατηρούσε σημαντικό μέρος της αυθεντικότητάς του.
«Δεν είμαστε κατά του επιχειρείν -Προϋπόθεση η ύπαρξη σαφών κανόνων»
Ο δήμαρχος επιμένει ότι η θέση του δήμου δεν είναι εχθρική απέναντι στην επιχειρηματικότητα. «Δεν είμαστε κατά του επιχειρείν», ξεκαθαρίζει. Θέτει όμως ως απαραίτητη προϋπόθεση την ύπαρξη σαφών κανόνων, προδιαγραφών και ορίων. Όπως τονίζει, δεν μπορεί να συνεχίζεται η άναρχη δόμηση, ούτε να εκδίδονται άδειες σε προστατευόμενες περιοχές ή σε σημεία όπου διακυβεύεται η φυσιογνωμία του νησιού.
«Να υπάρχουν κανόνες και προδιαγραφές και να μην αλλοιωθεί το νησί» σημειώνει, στρέφοντας ταυτόχρονα τα βέλη του τόσο στο υπουργείο Τουρισμού όσο και στο υπουργείο Περιβάλλοντος για την πολυετή απουσία σαφούς πλαισίου.
Σαρακήνικο: Με καθυστέρηση οι εργασίες αποκατάστασης
Στο κάδρο παραμένει και η υπόθεση του Σαρακήνικου, όπου, όπως λέει ο δήμαρχος, οι εργασίες αποκατάστασης προχωρούν με καθυστέρηση.
«Τώρα κάνουν αποκατάσταση, ενώ έπρεπε να την έχουν κάνει τον προηγούμενο μήνα» αναφέρει, αφήνοντας αιχμές και για την ποιότητα και τη νομιμότητα των προηγούμενων εργασιών.
Υπενθυμίζεται ότι ήδη από τις 27 Ιανουαρίου 2026 ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, είχε ζητήσει εγγράφως από την επενδυτική εταιρεία και την Πολεοδομία Μήλου την πλήρη αποκατάσταση του φυσικού τοπίου, με απομάκρυνση ξυλοτύπων και οπλισμών, επαναπλήρωση του χώρου θεμελίωσης με προϊόντα εκσκαφής και πλήρη απομάκρυνση κάθε οικοδομικού υλικού.
Η υπόθεση αυτή, όπως και οι υπόλοιπες ανοιχτές επενδυτικές εκκρεμότητες, επαναφέρουν με ένταση τη συζήτηση για τα όρια της τουριστικής ανάπτυξης στη Μήλο.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιες επενδύσεις θα προχωρήσουν και ποιες θα μπλοκαριστούν, αλλά με ποιους κανόνες, με ποια θεσμική νομιμοποίηση και με ποιον βαθμό συμμετοχής της τοπικής κοινωνίας θα καθοριστεί το μέλλον του νησιού.
Κρίσιμο βήμα το Ειδικό ή Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο για τη Μήλο
Το επόμενο κρίσιμο βήμα αναμένεται να είναι το Ειδικό ή Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο που εκπονείται για τη Μήλο και τα υπόλοιπα νησιά των Νοτίων Κυκλάδων. Από αυτό θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό η μελλοντική χωροθέτηση των χρήσεων γης, τα όρια της δόμησης και ο χαρακτήρας της ανάπτυξης. Μέχρι τότε, η Μήλος θα συνεχίσει να βρίσκεται ανάμεσα σε δύο πιέσεις, από τη μία την αυξανόμενη ζήτηση για νέες τουριστικές μονάδες και από την άλλη την αγωνία κατοίκων και φορέων να διατηρηθεί το φυσικό και πολιτιστικό της αποτύπωμα.