Μια μοντέρνα πέτρινη αγροικία στην Χαλκιδική -Ωδή στη φθινοπωρινή γαλήνη, μέσα στα πεύκα και τις αιωνόβιες ελιές

Η κατοικία «Treelithon» είναι ένα καταφύγιο στην εξοχή, ανάμεσα στο βουνό και τη θάλασσα. 

Ένα πέτρινο σπίτι γεμάτο με φθινοπωρινές γωνιές που μας κάνουν να ονειρευόμαστε από τώρα τα πρωτοβρόχια, τις ξυλόσομπες με τις αναμμένες φωτιές, τις αχνιστές κούπες με τον καφέ και τα παράθυρα που βλέπουν σε αιωνόβιες ελιές και πεύκα. Το έργο Treelithon επαναπροσδιορίζει το αρχέτυπο του αγροτικού πέτρινου σπιτιού και βρίσκεται στη Χαλκιδική, σε ένα μακρύ, λεπτό οικόπεδο μιας ήπιας κατάφυτης πλαγιάς.

Με μια στρατηγική θέση ανάμεσα στο βουνό και τη θάλασσα, αυτό το έργο σχεδιάστηκε ως οικογενειακό καταφύγιο αλλά και ως χώρος φιλοξενίας — «ένα σπίτι διαμορφωμένο εξίσου από οικειότητα και ανοιχτότητα», λέει η αρχιτεκτονική ομάδα του γραφείου Not a Number Architects που το σχεδίασε.

«Το Treelithon επανερμηνεύει την τυπολογία του ελληνικού αγροτικού πέτρινου σπιτιού μέσα από μια σύνθεση τριών διασυνδεδεμένων κατοικιών. Σχεδιάστηκε ως οικογενειακό καταφύγιο διακοπών, και μέρος του έργου έπρεπε να μπορεί να λειτουργήσει ως βραχυπρόθεσμο κατάλυμα ενοικίασης για να είναι οικονομικά βιώσιμο», προσθέτουν οι αρχιτεκτονες.

Ο σχεδιασμός διαμορφώθηκε από διάφορους βασικούς περιορισμούς: τις μακριές και στενές αναλογίες του οικοπέδου, την παρουσία ώριμων δέντρων, τα οποία τόσο οι ιδιοκτήτες όπως και η αρχιτεκτονική ομάδα επιθυμούσαν να διατηρήσουν, και τους τοπικούς οικοδομικούς κανονισμούς που απαιτούσαν οι δομημένοι όγκοι να παραμένουν συνδεδεμένοι και όχι πλήρως αποσπασμένοι. 

«Η επιμήκης διαμόρφωση σε σχήμα Ζ που προέκυψε, ανταποκρίνεται άμεσα σε αυτές τις συνθήκες, δημιουργώντας επαρκή απόσταση και ιδιωτικότητα μεταξύ των ενοίκων, ενώ παράλληλα υφαίνεται προσεκτικά μέσα στο υπάρχον τοπίο», λέει η ομάδα του γραφείου Not a Number Architects.

Η σύνθεση των οικημάτων συνδέεται στενά με το φυσικό τοπίο. Μια πευκόφυτη γωνιά του κήπου, η οποία συνθέτει έναν φυσικό «θόλο» από πεύκα που λειτουργεί ως στεγασμένο υπαίθριο καταφύγιο για την οικογένεια και μια πισίνα, αποτελούν τους δύο διαφορετικούς πόλους ευεξίας που υπάρχουν σε κάθε άκρο του οικοπέδου. 

«Αυτή η επιμήκης σύνθεση έχει σχεδιαστεί ως μια σύγχρονη ερμηνεία ενός τρίλιθου: δύο όρθιοι, μονολιθικοί όγκοι στις άκρες που υποστηρίζουν έναν κεντρικό οριζόντιο. Αυτή η χειρονομία δημιουργεί μια σαφή αρχιτεκτονική ταυτότητα, επιτρέποντας παράλληλα σε κάθε μονάδα να εκφράσει τη δική της εσωτερική λογική. Οι κατοικίες αναπτύσσονται σε ένα, δύο και τρία επίπεδα αντίστοιχα, προσφέροντας μια διαβάθμιση χωρικών εμπειριών - που κυμαίνονται από οριζόντια μονοκατοικία έως κάθετη στοίβαξη - η καθεμία με ξεχωριστές ακολουθίες εισόδου, χωρικούς ρυθμούς και πλαισιωμένες προοπτικές προς τον κήπο», λένε οι δημιουργοί.

Οι εξωτερικές βεράντες επεκτείνουν την αρχιτεκτονική στο τοπίο, λειτουργώντας ως μεταβατικές πλατφόρμες που διαπραγματεύονται μεταξύ της εσωτερικής ζωής και του καταπράσινου περιβάλλοντος. Αυτές οι βεράντες, που σκιάζονται ποικιλοτρόπως από ξύλινες πέργκολες ή προστατεύονται από ώριμα δέντρα, παρέχουν χώρους συγκέντρωσης, φαγητού, περισυλλογής και ιδιωτικότητας. Η διάταξή τους ενισχύει τη γραμμική μορφολογία του έργου, ενώ παράλληλα ενισχύει τις λεπτές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των τριών νοικοκυριών - εξισορροπώντας το κοινόχρηστο δυναμικό με την ανεξαρτησία. Το ίδιο το έδαφος γίνεται ένα ενεργό στοιχείο σχεδιασμού. Ελαφρές παρεμβάσεις διαβάθμισης σμιλεύουν το κεκλιμένο έδαφος σε ένα ρέον δίκτυο μονοπατιών - μερικά πλακόστρωτα, άλλα αποτελούμενα από σκαλοπάτια - που χορογραφούν την κίνηση σε όλο το χώρο.

«Η αυθεντικότητα των υλικών και η περιβαλλοντική ανταπόκριση καθοδηγούν την κατασκευή. Η δομή βασίζεται σε φέροντες περιμετρικούς τοίχους κατασκευασμένους από πέτρα τοπικής προέλευσης, ενισχύοντας τη βαθιά σύνδεση του έργου με το αγροτικό του πλαίσιο. Οι μονολιθικοί όγκοι είναι σκόπιμα και στρατηγικά διατρημένοι με ανοίγματα που πλαισιώνουν τη βλάστηση, ρυθμίζουν το φως της ημέρας και ενισχύουν τον παθητικό διαμπερή αερισμό. Το ξύλο χρησιμοποιείται εκτενώς - όχι μόνο για τα κουφώματα αλλά και για τις πέργκολες μεγάλου ανοίγματος και τα λειτουργικά συρόμενα πάνελ που ρυθμίζουν την ηλιακή έκθεση, τη ροή του αέρα, την ιδιωτικότητα και τη θέα. Αυτό το σύστημα σε στρώσεις επιτρέπει στους κατοίκους να προσαρμόσουν την αρχιτεκτονική στις μεταβαλλόμενες εποχές και τα πρότυπα χρήσης», επισημαίνουν οι αρχιτέκτονες.

Στο εσωτερικό, η παλέτα των υλικών είναι περιορισμένη αλλά ταυτόχρονα απτή. Οι πέτρινοι τοίχοι εμφανίζονται είτε εκτεθειμένοι είτε λευκοί, επιτρέποντας την αλληλεπίδραση της υφής και του φωτός να ζωντανέψει τους εσωτερικούς χώρους. Τα δάπεδα είναι φινιρισμένα με μωσαϊκό με διακριτικά χρωματιστά βότσαλα, προσθέτοντας φινέτσα και μια αίσθηση συνέχειας με το περιβάλλον τοπίο. 

«Οι επί τόπου τοποθετημένες πλάκες από σκυρόδεμα αφήνονται εκτεθειμένες, γιορτάζοντας τη δομική ειλικρίνεια και παρέχοντας θερμική μάζα. Τα ξύλινα έπιπλα, οι σκάλες και οι πόρτες εισάγουν ζεστασιά και δεξιοτεχνία, μαλακώνοντας τους ορυκτούς τόνους και ενισχύοντας την αισθητηριακή ισορροπία του έργου», καταλήγουν οι δημιουργοί.

Info: nan-a.eu 
Αρχιτεκτονικό γραφείο: Not a Number Architects | @notanumberarchitects
Αρχιτέκτονες: Ερμής Αδαμαντίδης – Δομινίκη Νταντάτσι 
Έργο: Treelithon
Τοποθεσία έργου: Χαλκιδική, Ελλάδα
Έτος ολοκλήρωσης: 2025
Εμβαδόν οικοπέδου: 2600τ.μ. 
Τετραγωνικά μέτρα: 200 τ.μ.
Φωτογραφίες: Alex Shoots Βuildings, alexshootsbuildings.com | @alex.shoots.buildings

• ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ 
• Από μαγαζί, design micro-κατοικία -Η εντυπωσιακή μεταμόρφωση ενός ισόγειου χώρου στη Θεσσαλονίκη σε σπίτι
• Το διώροφο διαμέρισμα του αρχιτέκτονα Τσέργα και της interior designer Μαργαρίτογλου στου Παπάγου -Απλά υπέρκομψο
• Η αίγλη της παλιάς Αθήνας σε ένα ανακαινισμένο ρετιρέ του 1960 με θέα Ακρόπολη -Η επιτομή της κομψότητας