Ο αρχιτέκτονας Ευάγγελος Πουρνάρας, με έδρα την Κυψέλη, μας υποδέχεται σε ένα τυπικό διαμέρισμα της μεταπολεμικής Αθήνας, στα Πατήσια, για να μας δείξει πώς ένα σπίτι της δεκαετίας του '50 μπορεί να έρθει στο σήμερα χωρίς όμως να χάσει την αυθεντική του ταυτότητα.
- Το αρχιτεκτονικό γραφείο KAN atelier ανέλαβε την ανακαίνιση διαμερίσματος της δεκαετίας του '50 στα Πατήσια. Στόχος ήταν η μετατροπή της διάταξης από κλειστά δωμάτια σε ρευστές, ελεύθερες ζώνες που επικοινωνούν, εκσυγχρονίζοντας τον χώρο αισθητικά και λειτουργικά.
- Το έργο βασίστηκε στην ισορροπία μεταξύ λειτουργικής ανανέωσης και διατήρησης του χαρακτήρα της εποχής. Η προσέγγιση απέβλεπε στον σεβασμό της ιστορίας του χώρου και των αυθεντικών αισθητικών του ποιοτήτων, συνδυάζοντας το παλιό με το νέο.
- Η κουζίνα τοποθετήθηκε κεντρικά, δημιουργώντας τρεις διακριτές ζώνες χρήσης: τους χώρους διημέρευσης, τα υπνοδωμάτια και το λουτρό. Η κυκλική κίνηση, που υποστηρίζεται από τις δύο εισόδους, καταργεί την τυπολατρία των παλαιών σαλονιών.
- Δόθηκε έμφαση στη διατήρηση και ανάδειξη υπαρχόντων στοιχείων όπως τα μωσαϊκά και τα ξύλινα δάπεδα. Τα στοιχεία αυτά αποκαταστάθηκαν και συνδυάστηκαν αρμονικά με νέα φυσικά υλικά, γεφυρώνοντας το παρελθόν με το σύγχρονο design.
«Εάν θέλουμε να παραμείνουν όλα ως έχουν, πρέπει όλα να αλλάξουν», γράφει ο Τζουζέπε Τομάζι, δούκας της Πάλμα και πρίγκιπας ντι Λαμπεντούζα στο μυθιστόρημά του «Ο Γατόπαρδος», το αριστούργημα που μετέφερε στον κινηματογράφο ο Βισκόντι, θέλοντας να εκφράσει τη ρευστότητα της μεταβατικής εποχής στην οποία έζησε. Τα μέσα του 19ου αιώνα υπήρξαν μια περίοδος έντονων κοινωνικών ζυμώσεων και αλλαγών, όπου όλα έπρεπε να αλλάξουν, για να παραμείνουν ίδια.
Έτσι και στη μεταβατική εποχή της μεταμοντέρνας ρευστότητας, όπου η ψηφιακή εποχή αναδύεται μετασχηματίζοντας τον αναλογικό κόσμο, η αρχιτεκτονική, ως η τέχνη εκείνη που ανά τους αιώνες έδινε πρώτη το στίγμα των αλλαγών, καλείται να μεταμορφώσει τα ήδη υπάρχοντα σπίτια των πόλεων, με τρόπο που να αντικατοπτρίζουν τόσο την αισθητική όσο και τις ανάγκες της νέας εποχής.
Σε αυτό το πλαίσιο το αρχιτεκτονικό γραφείο KAN atelier, το οποίο ίδρυσε το 2019 ο Ευγάγγελος Πουρνάρας στην Κυψέλη, κλήθηκε να ανακαινίσει ένα διαμέρισμα στα Πατήσια, σε μια μεταπολεμική αθηναϊκή πολυκατοικία, με στόχο να φέρει το διαμέρισμα στο σήμερα, με μια διαρρύθμιση που δεν βασίζεται σε περίκλειστα μικρά δωμάτια αλλά σε ρευστές ζώνες που αναπνέουν ελεύθερα και επικοινωνούν μεταξύ τους δημιουργικά.
«Η πολυκατοικία στην οποία στεγάζεται το συγκεκριμένο διαμέρισμα είναι έργοτου τέλους της δεκαετίας του 50. Η ανακαίνιση που αναλάβαμε είχε στόχο τη λειτουργική ανανέωση του σπιτιού, αλλά και τη διατήρηση του ιδιαίτερου χαρακτήρα της εποχής της κατασκευής του. Το έργο βασίστηκε στην ισορροπία ανάμεσα στη διατήρηση-αποκατάσταση και την ανανέωση, με σεβασμό στην ιστορία του χώρου και τις αισθητικές του ποιότητες», λέει ο αρχιτέκτονας Ευάγγελος Πουρνάρας στο iefimerida.
Η ρευστότητα της σημερινής ζωής, όπου τα πάντα γύρω μας αποβάλουν ταμπέλες και ιδιότητες για να αποκτήσουν μια νέα ελευθερία, απαιτεί σπίτια που να εξυπηρετούν μια νέα ατομικότητα και μια νέα αντίληψη περί της κοινωνικότητας. Τα νέα σπίτια φτιάχνονται για όσους τα ζουν, δεν έχουν δωμάτια υποδοχής, δεν ακολουθούν τυπολατρίες και τυπικότητες. Η καρδιά τους δεν είναι το σαλόνι, αλλά η κουζίνα ως χώρος όπου καθορίζει πλέον τα πάντα.
«Το διαμέρισμα εκτείνεται σε όλο τον όροφο της πολυκατοικίας και έχει δύο εισόδους. Η κυκλική κίνηση που δημιουργείται από αυτό το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, τοποθετεί τον χώρο της κουζίνας κεντροβαρικά στην κάτοψη, ανάμεσα στους χώρους διημέρευσης και τα υπνοδωμάτια με το κοινό λουτρό. Έτσι δημιουργούνται τρεις ξεχωριστές ζώνες χρήσης οι οποίες εκφράζονται τόσο στη βόρεια, όσο και στη νότια όψη με τις μικρές ή μεγαλύτερες μετατοπίσεις τους».
Κάποια στοιχεία-θησαυροί έπρεπε φυσικά να μείνουν ώστε να είναι φανερή εκ πρώτης όψεως η δομική ταυτότητα του διαμερίσματος.
«Κεντρική επιλογή της επέμβασης υπήρξε η διατήρηση και ανάδειξη των υπαρχόντων δομικών και αισθητικών στοιχείων, όπως τα μωσαϊκά και τα ξύλινα δάπεδα και κουφώματα. Αυτά τα στοιχεία, φορείς μνήμης και ατμόσφαιρας, αποκαταστάθηκαν και εντάχθηκαν εκ νέου στη σύνθεση, προσδίδοντας συνέχεια και οικειότητα στον χώρο. Η υλικότητά τους, με τα φυσικά ίχνη του χρόνου, συνδιαλέγεται αρμονικά με τις νέες επεμβάσεις. Η υλικότητα των νέων στοιχείων ενημερώνεται από τα υπάρχοντα και έτσι επιλέγονται φυσικά υλικά όπως η πέτρα, το μάρμαρο, το ξύλο και το γυαλί για τα νέα δάπεδα, διαχωριστικά και έπιπλα», επισημαίνει ο δημιουργός.
Το KAN atelier είναι ένα πολυβραβευμένο γραφείο αρχιτεκτονικής και εσωτερικής διακόσμησης με έδρα την Κυψέλη, στην Αθήνα. Το ακρωνύμιο σημαίνει Kin Architectural Narratives, και επικεντρώνεται στον αφηγηματικό σχεδιασμό, την επαναχρησιμοποίηση υλικών και την προσεγμένη ανακαίνιση ιστορικών αθηναϊκών διαμερισμάτων και χώρων.
«Όπως σε όλα τα έργα μας έτσι και εδώ η συνολική προσέγγιση βασίστηκε στην αντίληψη ότι οι ανακαινίσεις διαμερισμάτων του αθηναϊκού αστικού ιστού δεν είναι απλώς τεχνικές παρεμβάσεις, αλλά πράξεις διαλόγου με την ιστορία και τον πολιτισμό που φέρουν οι ίδιες οι κατασκευές. Μέσα από τον σεβασμό στις λεπτομέρειες και τη μετρημένη εισαγωγή νέων στοιχείων, το έργο καταφέρνει να γεφυρώσει το παρελθόν με το παρόν, διατηρώντας τη μνήμη ζωντανή ενώ ταυτόχρονα προτείνει μια σύγχρονη και βιώσιμη κατοίκηση», καταλήγει ο αρχιτέκτονας.
Info: kan-atelier.com
- ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
- Από μαγαζί, design micro-κατοικία -Η εντυπωσιακή μεταμόρφωση ενός ισόγειου χώρου στη Θεσσαλονίκη σε σπίτι
- Το διώροφο διαμέρισμα του αρχιτέκτονα Τσέργα και της interior designer Μαργαρίτογλου στου Παπάγου -Απλά υπέρκομψο
- Η αίγλη της παλιάς Αθήνας σε ένα ανακαινισμένο ρετιρέ του 1960 με θέα Ακρόπολη -Η επιτομή της κομψότητας