Ο λόγος για τον οποίο κάποιοι άνθρωποι λένε αυθόρμητα «παρακαλώ» και «ευχαριστώ», συνήθως σχετίζεται με κάποια βαθύτερα ψυχολογικά χαρακτηριστικά.
Τα χαρακτηριστικά αυτά επηρεάζουν το πώς κάποιος φέρεται στους άλλους, πώς διαχειρίζεται το άγχος και πώς κινείται μέσα στις σχέσεις του.
Οι άνθρωποι αυτοί είναι κοινωνικά προσεκτικοί και δείχνουν ενσυναίσθηση, καθώς παρατηρούν και αναγνωρίζουν τη συμβολή των άλλων. Δεν αισθάνονται ότι τους «οφείλονται» οι υπηρεσίες ή η βοήθεια, αλλά τις αντιμετωπίζουν με ταπεινότητα και σεβασμό.
Παράλληλα, διατηρούν συναισθηματική ισορροπία ακόμη και υπό πίεση, χωρίς να χάνουν τους καλούς τους τρόπους. Τείνουν να είναι συνεργάσιμοι, να σέβονται τα όρια και τον ρόλο των άλλων και να καλλιεργούν θετικές σχέσεις μέσα από μικρές, καθημερινές πράξεις.
Τέλος, η φυσική ευγένεια κάποιων ανθρώπων μπορεί να πηγάζει από μια αληθινή ευγνωμοσύνη και από την κατανόηση ότι οι σχέσεις χτίζονται στις λεπτομέρειες. Οι απλές λέξεις ευγένειας αφήνουν θετικό αποτύπωμα και κάνουν τους άλλους να νιώθουν σεβασμό και αποδοχή.
Ας δούμε, όμως, αναλυτικά τις επτά ποιότητες που συναντώνται συχνά σε ανθρώπους που είναι ευγενικοί «στον αυτόματο», με την καλή έννοια:
1) Είναι συντονισμένοι με τους άλλους
Το να λες «παρακαλώ» και «ευχαριστώ» χωρίς προσπάθεια ξεκινά από κάτι απλό: την παρατήρηση. Δεν μπορείς να δείχνεις συστηματικά εκτίμηση αν δεν προσέχεις τι συμβαίνει γύρω σου. Οι ψυχολόγοι το αποκαλούν κοινωνική επίγνωση ή ενσυναίσθηση, και δεν εκφράζεται πάντα με μεγάλες συναισθηματικές δηλώσεις.
Κάνε ένα απλό νοητικό τρικ: Μία φορά τη μέρα ρώτησε τον εαυτό σου «ποιος μου έκανε τη ζωή λίγο πιο εύκολη σήμερα;» και πες του το.
Οι άνθρωποι αυτοί αντιμετωπίζουν τη βοήθεια ως δώρο — κι αυτό είναι ταπεινότητα στην πράξη. Η ταπεινότητα σημαίνει να μη βάζεις τον εαυτό σου στο κέντρο κάθε αλληλεπίδρασης. Ιδίως οι μεγαλύτεροι σε ηλικία, έχοντας περάσει δυσκολίες, σέβονται περισσότερο τον κόπο των άλλων.
2) Δεν έχουν το αίσθημα του «δικαιώματος»
Υπάρχουν οι άνθρωποι που θεωρούν ότι οι άλλοι οφείλουν να τους εξυπηρετούν και να τους αντιμετωπίζουν με καλοσύνη. Οι άνθρωποι, όμως, που έχουν φυσικούς τρόπους, διαθέτουν το αντίθετο γνώρισμα.
3) Είναι συναισθηματικά σταθεροί υπό πίεση
Ίσως ακούγεται παράξενο, αλλά η συνέπεια στην ευγένεια συνδέεται συχνά με συναισθηματικό αυτοέλεγχο. Όταν κάποιος είναι αγχωμένος ή εκνευρισμένος ξεχνάει τους τρόπους τους και γίνεται αγενής. Όσοι όμως κρατούν τους τρόπους τους ακόμα και στις δύσκολες στιγμές, έχουν πιο σταθερό εσωτερικό ρυθμό. Μπορούν να είναι ενοχλημένοι και παρ’ όλα αυτά να μιλούν με σεβασμό. Αυτό απαιτεί αυτοέλεγχο, και ο αυτοέλεγχος είναι μια πραγματική ψυχολογική δεξιότητα.
4) Έχουν διάθεση συνεργασίας μαζί σας
Υπάρχει ένα χαρακτηριστικό της προσωπικότητας που οι ψυχολόγοι συχνά αποκαλούν «ευγένεια». Αφορά την τάση προς αρμονία, δικαιοσύνη και συνεργασία. Άνθρωποι που λένε αυθόρμητα «παρακαλώ» και «ευχαριστώ» δεν θέλουν κάθε αλληλεπίδραση να μοιάζει με σύγκρουση. Οι σχέσεις λειτουργούν καλύτερα όταν δεν κρατάμε συνεχώς σκορ.
5) Σέβονται όρια και ρόλους
Η ευγένεια είναι μια καθημερινή μορφή σεβασμού. Σημαίνει «σε αναγνωρίζω», «ζητάω, δεν διατάζω», «έχεις επιλογή». Το «παρακαλώ» μαλακώνει το αίτημα και αναγνωρίζει την αυτονομία του άλλου. Το «ευχαριστώ» κλείνει τον κύκλο και αναγνωρίζει την προσπάθεια. Οι ενήλικες δεν διαφέρουν πολύ από τα παιδιά - απλώς το κρύβουν καλύτερα.
6) Διαθέτουν ευγνωμοσύνη
Κάποιοι χρησιμοποιούν τους καλούς τρόπους μηχανικά. Όταν όμως το κάνουν ουσιαστικά, συνήθως θέλουν να εκφράσουν την ευγνωμοσύνη τους.
Η Ψυχολογία έχει δείξει ότι η ευγνωμοσύνη συνδέεται με καλύτερη ψυχική υγεία και πιο δυνατές σχέσεις. Μια μικρή παύση για να πεις «ευχαριστώ» είναι συχνά και μια παύση από τη δική σου εσωτερική ένταση.
7) Καταλαβαίνουν ότι οι σχέσεις χτίζονται στις μικρές στιγμές
Οι μεγάλες χειρονομίες είναι ωραίες, αλλά η καθημερινή συμπεριφορά είναι αυτή που δημιουργεί εμπιστοσύνη. Το «παρακαλώ» και το «ευχαριστώ» δείχνουν ότι κάποιος κατανοεί το βάθος των σχέσεων. Γιατί μπορεί οι άνθρωποι να ξεχάσουν κάτι που είπες, αλλά δεν θα ξεχάσουν πώς τους έκανες να νιώσουν.