Η ψυχολογία δείχνει ότι το να αποσπάς το βλέμμα σου κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης δεν αποτελεί έλλειψη ευγένειας, αλλά μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη οργάνωση των σκέψεων και στη διατήρηση της συγκέντρωσης.
Το να απομακρύνει κάποιος το βλέμμα του κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης συχνά εκλαμβάνεται ως αγένεια, αδιαφορία ή ανασφάλεια. Ωστόσο, η ψυχολογία εξετάζει τη συγκεκριμένη συμπεριφορά πιο προσεκτικά.
Σε αρκετές περιπτώσεις, το να κοιτάξει κάποιος προς το πλάι ή μακριά από το πρόσωπο του συνομιλητή μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να οργανώσει τις σκέψεις, να βρει τις σωστές λέξεις και να διατηρήσει τη συγκέντρωση.
Γιατί το βλέμμα δεν σημαίνει πάντα αδιαφορία
Μια συζήτηση απαιτεί ταυτόχρονα ακρόαση, επεξεργασία πληροφοριών, επιλογή λέξεων, ανάκληση αναμνήσεων και έλεγχο των συναισθημάτων. Όταν το θέμα είναι σύνθετο ή απαιτεί προσεκτική απάντηση, η απομάκρυνση του βλέμματος μπορεί να λειτουργήσει σαν μια μικρή νοητική παύση. Με αυτόν τον τρόπο μειώνονται ορισμένα οπτικά ερεθίσματα και δημιουργείται περισσότερος χώρος για την επεξεργασία της σκέψης.
Έρευνα που έχει δημοσιευθεί στο British Journal of Psychology υποστηρίζει την ιδέα ότι η απομάκρυνση του βλέμματος μπορεί να περιορίζει την παρεμβολή εξωτερικών ερεθισμάτων.
Όταν η οπτική επαφή δυσκολεύει τη σκέψη
Η άμεση οπτική επαφή έχει έντονη κοινωνική σημασία και μπορεί να αυξήσει την αίσθηση έκθεσης και πίεσης. Σε μια χαλαρή συζήτηση μπορεί να δημιουργεί οικειότητα, όμως όταν κάποιος προσπαθεί να απαντήσει σε μια δύσκολη ερώτηση, να θυμηθεί μια πληροφορία ή να διατυπώσει προσεκτικά μια διαφωνία, το συνεχές κοίταγμα στα μάτια μπορεί να κάνει τη διαδικασία πιο απαιτητική.
Είναι συνηθισμένο κάποιος να απομακρύνει το βλέμμα του όταν προσπαθεί να θυμηθεί μια ημερομηνία, ένα όνομα ή ένα περιστατικό, αλλά και όταν οργανώνει μια σύνθετη εξήγηση. Το ίδιο μπορεί να συμβεί όταν χρειάζεται να διαφωνήσει με ευγενικό τρόπο ή να απαντήσει απρόσμενα σε μια ερώτηση.
Η απομάκρυνση του βλέμματος, επομένως, δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη συγκεκριμένης πρόθεσης. Μπορεί να σχετίζεται με ντροπαλότητα, συγκέντρωση ή προσπάθεια ανάκλησης μιας πληροφορίας.
Πώς ξεχωρίζει η συγκέντρωση από την αδιαφορία
Η διαφορά φαίνεται από τη συνολική συμπεριφορά. Όποιος απομακρύνει το βλέμμα για να σκεφτεί συνήθως συνεχίζει να ακούει, απαντά με συνοχή, κάνει ερωτήσεις και παραμένει στο θέμα. Αντίθετα, η αδιαφορία συνοδεύεται συχνά από μηχανικές απαντήσεις, συνεχείς ματιές στο κινητό, αλλαγή θέματος ή προσπάθεια τερματισμού της συζήτησης.
Γι’ αυτό, το να κοιτάζει κάποιος λιγότερο προς τον συνομιλητή δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως αγένεια. Όταν υπάρχει ουσιαστική ακρόαση, σεβασμός και παρουσία, η συζήτηση μπορεί να είναι απολύτως αποτελεσματική ακόμη και χωρίς συνεχή οπτική επαφή.