Έρευνα στην Ανταρκτική αποδεικνύει ότι οι μεγάλες αποικίες πιγκουίνων αποτελούν σημαντική φυσική πηγή μεθανίου, ενός ισχυρού αερίου που επηρεάζει το κλίμα.
- Οι έρευνες για τις εκπομπές μεθανίου εστίαζαν κυρίως σε ανθρωπογενείς πηγές, παραμελώντας τις μεγάλες συγκεντρώσεις άγριας πανίδας. Αυτές παράγουν σημαντικές ποσότητες του αερίου λόγω της αποσύνθεσης συσσωρευμένης οργανικής ύλης, όπως τα περιττώματα των πιγκουίνων.
- Στις πολικές περιοχές, τα περιττώματα των θαλάσσιων πουλιών (γκουανό) συσσωρεύονται και κατά την αποσύνθεσή τους δημιουργούν εστίες εκπομπής μεθανίου. Οι εστίες αυτές, που προέρχονται από δεκάδες χιλιάδες πτηνά, δεν είχαν ποσοτικοποιηθεί στο παρελθόν.
- Επιστημονική ομάδα χρησιμοποίησε drones και αναλυτές αερίων υψηλής ακριβείας στη νήσο Ντεσέψιον. Τα ευρήματα δείχνουν ότι το γκουανό των αποικιών απελευθερώνει περίπου 490.000 τόνους μεθανίου ετησίως, ποσότητα συγκρίσιμη με τις εκπομπές των παράκτιων ωκεανών.
- Η συνολική περιβαλλοντική επιρροή εκτιμάται ότι είναι πολύ μεγαλύτερη, με τις πιθανές εκπομπές να φτάνουν έως και τα 7 εκατομμύρια τόνους ετησίως. Η ανακάλυψη προσθέτει έναν νέο παράγοντα στον παγκόσμιο κύκλο του μεθανίου.
Μια πρωτοποριακή μελέτη από ερευνητές του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Επιστημών της Ανδαλουσίας (ICMAN-CSIC) σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Γρανάδας φέρνει στο φως μια άγνωστη μέχρι σήμερα παράμετρο της κλιματικής αλλαγής.
Οι τεράστιες αποικίες του πιγκουίνου στην Ανταρκτική συνιστούν μια ιδιαίτερα σημαντική φυσική πηγή εκπομπών μεθανίου.
Από τα περιττώματα πιγκουίνων στις παγκόσμιες μετρήσεις
Το μεθάνιο παραμένει στην ατμόσφαιρα λιγότερο χρόνο από το διοξείδιο του άνθρακα (CO2), διαθέτει όμως πολύ μεγαλύτερη ικανότητα κατακράτησης θερμότητας, γεγονός που καθιστά τον εντοπισμό των πηγών του κομβικό για την κατανόηση της κλιματικής εξέλιξης.
Μέχρι σήμερα, οι έρευνες για τις εκπομπές μεθανίου επικεντρώνονταν κυρίως στην ανθρώπινη δραστηριότητα (ορυκτά καύσιμα, γεωργία, απορρίμματα) και στα οικιακά ζώα. Ωστόσο, οι μεγάλες συγκεντρώσεις της άγριας πανίδας παράγουν επίσης σημαντικές ποσότητες του αερίου λόγω της συσσώρευσης και αποσύνθεσης οργανικής ύλης.
Τα ευρήματα και οι συγκρίσεις
Στις πολικές περιοχές, τα περιττώματα των θαλάσσιων πουλιών (γκουανό) συσσωρεύονται στο έδαφος και μετατρέπονται σε εστίες εκπομπής μεθανίου κατά την αποσύνθεσή τους. «Το γκουανό που συσσωρεύεται από δεκάδες χιλιάδες πτηνά δημιουργεί εξαιρετικά έντονες εστίες εκπομπών, οι οποίες δεν είχαν ποτέ εγγραφεί ή ποσοτικοποιηθεί στο πεδίο», εξηγεί ο Αλεχάνδρο Ρομάν, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Σύμφωνα με τα ευρήματα που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό «Climate and Atmospheric Science», το γκουανό των αποικιών αυτών απελευθερώνει περίπου 490.000 τόνους μεθανίου ετησίως, ποσότητα συγκρίσιμη με τις εκπομπές των παράκτιων ωκεανών παγκοσμίως.
Χρήση drones και εκτιμήσεις για έως 7 εκατομμύρια τόνους
Για τη συλλογή των δεδομένων, η επιστημονική ομάδα πραγματοποίησε απευθείας μετρήσεις στη νήσο Ντεσέψιον χρησιμοποιώντας αναλυτές αερίων υψηλής ακριβείας και drones με οπτικούς και πολυφασματικούς αισθητήρες.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η συνολική επιρροή στο περιβάλλον της Ανταρκτικής είναι ακόμη μεγαλύτερη. «Όταν συνυπολογιστεί όλη η έκταση του εδάφους που επηρεάζεται από την παρουσία των πουλιών, οι εκπομπές θα μπορούσαν να φτάσουν έως και τα 7 εκατομμύρια τόνους μεθανίου ετησίως», σημειώνει η ερευνήτρια Έμμα Ουέρτας. Το μέγεθος αυτό είναι αντίστοιχο με τις παγκόσμιες εκπομπές άλλων σημαντικών φυσικών πηγών της πανίδας, όπως οι τερμίτες.
Η ανακάλυψη αυτή προσθέτει έναν νέο κρίκο στον παγκόσμιο κύκλο του μεθανίου που πρέπει να ενταχθεί στους μελλοντικούς υπολογισμούς. Παράλληλα, οι επιστήμονες τονίζουν την ανάγκη να μελετηθεί πώς η άνοδος της θερμοκρασίας στον Νότιο Πόλο θα επηρεάσει τόσο τους πληθυσμούς των πιγκουίνων όσο και τους μικροοργανισμούς του εδάφους που διασπούν το γκουανό.