Η Eurovision δεν αποτελεί απλώς ένα μουσικό σόου. Είναι ένα πολιτιστικό εγχείρημα τεράστιας κλίμακας, που απαιτεί σημαντικές οικονομικές επενδύσεις.
Τις τελευταίες δύο δεκαετίες οι χώρες που ανέλαβαν τη φιλοξενία του διαγωνισμού έχουν δαπανήσει ποσά που κυμαίνονται από μερικά εκατομμύρια έως και περισσότερα από 100 εκατομμύρια ευρώ για τη διοργάνωση.
Eurovision: Ο προϋπολογισμός-μαμούθ στην Ελβετία το 2025
Η Βασιλεία επιβεβαίωσε τη φήμη της Ελβετίας ως χώρας της αφθονίας, αρνούμενη να προχωρήσει σε περικοπές. Με έναν προϋπολογισμό-μαμούθ, που άγγιξε τα 62.000.000 ευρώ, η διοργάνωση κατατάσσεται ήδη ως η τρίτη πιο δαπανηρή στην ιστορία του θεσμού.
Η χρηματοδότηση δεν ήρθε χωρίς προκλήσεις, αλλά είχε τη σφραγίδα της άμεσης δημοκρατίας. Το Καντόνι της Βασιλείας-Στατ διέθεσε περίπου 40.000.000 ευρώ, μετά από ένα κρίσιμο δημοψήφισμα, όπου το 66% των πολιτών υπερψήφισε την επένδυση. Το υπόλοιπο ποσό καλύφθηκε από την Ελβετική Ραδιοτηλεοπτική Εταιρεία (SRG SSR), την EBU και στρατηγικούς χορηγούς.
Η «μερίδα του λέοντος» των δαπανών κατευθύνθηκε στις υποδομές.
Συγκεκριμένα:
- 14,5 εκατ. ευρώ για την ολική αναβάθμιση του St. Jakobshalle Basel.
- 8 εκατ. ευρώ για την ασφάλεια και την κυβερνοασφάλεια, έναν τομέα που θεωρείται κρίσιμος λόγω της τρέχουσας γεωπολιτικής συγκυρίας.
- 5 εκατ. ευρώ για παράλληλες εκδηλώσεις στην πόλη και προγράμματα εθελοντισμού.
- 2 εκατ. ευρώ για το περίπλοκο δίκτυο μεταφορών και logistics.
Παρά το υψηλό κόστος, η Βασιλεία προσδοκά άμεση απόσβεση, με τον οικονομικό αντίκτυπο να υπολογίζεται στα 65.000.000 ευρώ. Με τις πληρότητες στα ξενοδοχεία να αγγίζουν το 95%, ο τουρισμός και οι τοπικές επιχειρήσεις αναμένεται να είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι.
Η χλιδή στο Μπακού και η «αυτοκρατορική» Μόσχα
Για να κατανοήσει κανείς το μέγεθος της ελβετικής δαπάνης, αρκεί μια ματιά στο παρελθόν. Το απόλυτο ρεκόρ κατέχει το Μπακού (2012). Μετά τη νίκη των Ell & Nikki, το Αζερμπαϊτζάν μετέτρεψε τη Eurovision σε σύμβολο πετρελαϊκού πλούτου, δαπανώντας το αστρονομικό ποσό των 160 εκατομμυρίων ευρώ. Μόνο η κατασκευή του Crystal Hall κόστισε 100 εκατομμύρια, σε μια προσπάθεια της χώρας να προβληθεί ως σύγχρονη δύναμη.
Στον αντίποδα, η Μόσχα (2009) ξόδεψε 38.000.000 ευρώ σε μια προσπάθεια «αυτοκρατορικής» επίδειξης. Παρά τη δημιουργία μιας από τις ακριβότερες σκηνές της εποχής στο συγκρότημα Olimpiyskiy, το αποτέλεσμα κρίθηκε μέτριο. Τα διεθνή μέσα έκαναν λόγο για έλλειψη οπτικής καινοτομίας, ενώ υπήρξαν έντονες σκιές για κακοδιαχείριση των κονδυλίων.
Προκλήσεις και στρατηγικές επιλογές: Τελ Αβίβ, Κίεβο, Τορίνο
Η διαχείριση της Eurovision αποτελεί συχνά «δίκοπο μαχαίρι». Το Τελ Αβίβ (2019), μετά τη νίκη της Netta, διοργάνωσε ένα σόου υψηλής αισθητικής με κόστος 28,5 εκατομμύρια ευρώ. Παρόλο που δεν χτίστηκαν νέες υποδομές, το κόστος εκτοξεύθηκε λόγω των δρακόντειων μέτρων ασφαλείας. Παρά τις εγχώριες αντιδράσεις για τις δαπάνες εν μέσω κοινωνικών προβλημάτων, το Ισραήλ κέρδισε το στοίχημα της εικόνας, προσελκύοντας χιλιάδες τουρίστες.
Το Κίεβο (2017) βρέθηκε στην 5η θέση των πιο ακριβών διοργανώσεων (23.000.000 ευρώ), παρά τις εσωτερικές κρίσεις και τις παραιτήσεις στην οργανωτική ομάδα. Η Ουκρανία επέλεξε να αναβαθμίσει το Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο, αντί να χτίσει νέα αρένα, επενδύοντας σε μια εντυπωσιακή σκηνή που απέσπασε θετικές κριτικές.
Τέλος, το Τορίνο (2022) δαπάνησε πάνω από 20.000.000 ευρώ, όμως η διοργάνωση έμεινε στη μνήμη για τα τεχνικά προβλήματα (όπως ο δυσλειτουργικός «κινητικός ήλιος») και την έλλειψη του «wow factor» που αναλογούσε στο κόστος.
Πώς να το κάνετε καλά, χωρίς να χρεοκοπήσετε
Δεν στόχευαν όλες οι χώρες να ξοδεύουν άφθονα. Για παράδειγμα, η Πορτογαλία διοργάνωσε τον διαγωνισμό το 2018 με 20.000.000 ευρώ, ανακτώντας 16.000.000 ευρώ μέσω πωλήσεων εισιτηρίων, διαφήμισης και χορηγών. Το RTP επικεντρώθηκε στον μινιμαλισμό, την ωκεάνια ατμόσφαιρα και τα φυσικά θέματα. Πέτυχε.
Η Σουηδία δαπάνησε περίπου 12.000.000 ευρώ για τον διαγωνισμό του 2013. Θεωρείται μία από τις καλύτερες πρόσφατες παραστάσεις. Διατήρησε τον προϋπολογισμό της περιορισμένους επειδή το SVT ακολουθεί την αρχή «το λιγότερο είναι περισσότερο».
Η Φινλανδία και η Νορβηγία είχαν παρόμοιες προσεγγίσεις. Το 2007, ο προϋπολογισμός του Ελσίνκι ήταν 13.000.000 ευρώ. Ο προϋπολογισμός του διαγωνισμού του Όσλο για το 2010 ορίστηκε στα 17.000.000 ευρώ.