Το επίμονο, βραχνό νιαούρισμα μιας ηλικιωμένης γάτας μπορεί να κρύβει από ανία μέχρι σοβαρά προβλήματα υγείας, προειδοποιούν οι ειδικοί, δίνοντας λύσεις.
«Έχω μια στειρωμένη τιγρέ γάτα 13 ετών που δεν βγαίνει έξω. Τελευταία νιαουρίζει ασταμάτητα. Ξεκινά γύρω στις 5 το πρωί και ξυπνάει όλο το σπίτι. Αφού την ταΐσω σταματά, αλλά ξεκινά ξανά την ώρα του ύπνου. Πρόσφατα, το νιαούρισμά της μετατράπηκε σε ένα επίμονο, λαρυγγώδες ουρλιαχτό που μπορεί να διαρκέσει πάνω από μία ώρα. Δοκίμασα να την αγνοήσω και να την ταΐζω την ίδια ώρα, αλλά δεν βοήθησε. Μάλιστα, φαίνεται να ενισχύει τη συμπεριφορά. Δοκίμασα επίσης ένα βραδινό σνακ για να μειώσω την πρωινή πείνα. Καμία τύχη!» αναφέρει χαρακτηριστικά ένας ιδιοκτήτης κατοικιδίου, περιγράφοντας ένα πρόβλημα που απασχολεί πολλούς κηδεμόνες γατών.
Μέσα από τη μακροχρόνια αλληλεπίδραση με τους ανθρώπους, οι οικόσιτες γάτες έχουν αναπτύξει ένα σύνθετο ρεπερτόριο ήχων για να επικοινωνούν.
Κατηγοριοποίηση του νιαουρίσματος της γάτας
Σύγχρονα εργαλεία ακουστικής ανάλυσης επέτρεψαν πρόσφατα στους επιστήμονες να κατηγοριοποιήσουν τις φωνητικές τους εκφράσεις σε τιτιβίσματα, τονικά νιαουρίσματα, θορυβώδη νιαουρίσματα και κραυγές ή γουργουρητά. Ωστόσο, ακόμα και στην ίδια κατηγορία υπάρχει ποικιλομορφία, ενώ ο ίδιος ήχος μπορεί να ερμηνευτεί διαφορετικά από κάθε άνθρωπο, επισημαίνεται στο washingtonpost.com.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, ο ήχος που περιγράφεται παραπάνω είναι ένα δυνατό νιαούρισμα ή ένα παρατεταμένο, τραχύ ουρλιαχτό, το οποίο διαφέρει από τα σύντομα, «ομιλητικά» νιαουρίσματα όταν η γάτα ζητά κάτι ή δείχνει στοργή. Ενώ οι γάτες ουρλιάζουν για να υπερασπιστούν την περιοχή τους ή κατά το ζευγάρωμα, οι στειρωμένες γάτες εσωτερικού χώρου το κάνουν συχνότερα επειδή ζητούν προσοχή, βαριούνται ή βιώνουν άγχος λόγω αλλαγών στη ρουτίνα του σπιτιού ή της άφιξης ενός νέου κατοικιδίου.
Τα ιατρικά αίτια πίσω από το επίμονο νιαούρισμα
Όταν το έντονο νιαούρισμα επιδεινώνεται με την ηλικία, είναι πολύ πιθανό να υποκρύπτει κάποιο πρόβλημα υγείας. Οι κτηνίατροι εστιάζουν σε τέσσερις βασικές κατηγορίες:
Πόνος και άγχος: Στις ηλικιωμένες γάτες, ο πόνος οφείλεται συχνά σε αρθρίτιδα, οδοντικά προβλήματα, θρόμβους αίματος, παγκρεατίτιδα ή παθήσεις του κατώτερου ουροποιητικού. Παράλληλα, η απώλεια όρασης ή ακοής προκαλεί άγχος, κάνοντας μια κωφή γάτα να ουρλιάζει ακόμα πιο δυνατά.
Ορμονικές διαταραχές: Ο υπερθυρεοειδισμός είναι η συχνότερη ορμονική πάθηση στις ηλικιωμένες γάτες. Ένα οζίδιο στον θυρεοειδή παράγει υπερβολική ορμόνη, προκαλώντας υπερκινητικότητα, επιθετικότητα, απώλεια βάρους, αυξημένη όρεξη και δίψα.
Εγκεφαλικές βλάβες: Λοιμώξεις, καρκίνος ή υψηλή αρτηριακή πίεση μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στον εγκέφαλο. Εκτός από το νιαούρισμα, εμφανίζονται νευρολογικά συμπτώματα, όπως βάδισμα σε κύκλους, απώλεια ισορροπίας, ανορεξία ή φαινομενική τύφλωση.
Άνοια: Όπως και οι σκύλοι, οι γάτες αναπτύσσουν το σύνδρομο γνωστικής δυσλειτουργίας (CDS). Σύμφωνα με μελέτη του 2010, το 35% των γατών ηλικίας 11 ετών και άνω παρουσιάζουν σημάδια άνοιας, όπως υπερβολικές φωνητικές εκφράσεις, αποπροσανατολισμό, άσκοπη περιπλάνηση, ανησυχία, μειωμένη περιποίηση και ατυχήματα εκτός της άμμου. Αν η γάτα τρώει κανονικά, δεν χάνει βάρος και ουρλιάζει μόνο γύρω από την ώρα του δείπνου, το CDS είναι πολύ πιθανό.
Τι μπορούν να κάνουν οι ιδιοκτήτες
Το πρώτο και σημαντικότερο βήμα είναι η επίσκεψη στον κτηνίατρο. Για τις ηλικιωμένες γάτες (άνω των 10 ετών) συνιστάται προληπτικός έλεγχος δύο φορές τον χρόνο. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο οι ιδιοκτήτες να κρατούν ημερολόγιο συμπεριφοράς, να καταγράφουν ηχητικά ή βίντεο τα επεισόδια και να έχουν μαζί τους τυχόν φάρμακα ή συμπληρώματα, καθώς και στοιχεία για τη διατροφή και τις συνήθειες της γάτας.
Ο κτηνίατρος θα πραγματοποιήσει πλήρη κλινικό έλεγχο (όραση, ακοή, δόντια, αρθρώσεις, κοιλιακή χώρα) και θα μετρήσει την αρτηριακή πίεση, συνήθως παρουσία του ιδιοκτήτη ώστε το ζώο να είναι ήρεμο. Ενδέχεται να χρειαστούν εξετάσεις αίματος (γενική, θυρεοειδούς, νεφρών, ήπατος, λοιμωδών νοσημάτων) και λήψη ούρων. Υπάρχουν αποτελεσματικά φάρμακα για τον πόνο, τον υπερθυρεοειδισμό και την υπέρταση, ωστόσο απαγορεύεται αυστηρά η χορήγηση ανθρώπινων παυσίπονων (όπως παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη), καθώς είναι τοξικά και απειλητικά για τη ζωή της γάτας.
Όχι στις απότομες, ναι στις σταδιακές αλλαγές
Εφόσον αποκλειστούν τα παθολογικά αίτια, οι ειδικοί προτείνουν τις εξής παρεμβάσεις στη συμπεριφορά και το περιβάλλον:
Διαχείριση της προσοχής και του ταΐσματος: Αγνοήστε τη γάτα όταν ουρλιάζει και επιβραβεύστε την όταν είναι ήρεμη. Προλάβετε τις ανάγκες της πριν ξεκινήσει το νιαούρισμα και χρησιμοποιήστε αυτόματη ταΐστρα με χρονοδιακόπτη, ώστε να αποσυνδέσει την παρουσία σας από το φαγητό.
Εμπλουτισμός του περιβάλλοντος: Προσφέρετε παιχνίδι κατά τη διάρκεια της ημέρας, ψηλά σημεία παρατήρησης, νέους χώρους ανάπαυσης, καθώς και παιχνίδια με catnip ή παζλ τροφής. Όλες οι αλλαγές πρέπει να γίνονται σταδιακά για να μην προκληθεί άγχος.
Άνεση και ασφάλεια: Διατηρείτε την αμμολεκάνη καθαρή και παρέχετε άφθονο φρέσκο νερό. Αν υποψιάζεστε προβλήματα όρασης, αφήστε ένα φως νυκτός αναμμένο και απομακρύνετε αντικείμενα που δημιουργούν εμπόδια ή στρες.
Αγχολυτικά βοηθήματα: Συμβουλευτείτε τον κτηνίατρο για συμπληρώματα κατά του άγχους, σπρέι φερομονών ή ειδική φαρμακευτική αγωγή.
Οι ειδικοί τονίζουν πως πρέπει να εφαρμόζεται μία αλλαγή τη φορά, περιμένοντας μία με δύο εβδομάδες για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Οι απότομες αλλαγές αυξάνουν το στρες, οδηγώντας σε ανεπιθύμητες συμπεριφορές ή ανορεξία, η οποία ειδικά σε υπέρβαρες γάτες, μπορεί να προκαλέσει ηπατική λιπίδωση, μια επικίνδυνη πάθηση του ήπατος. Επειδή οι γάτες κρύβουν τον πόνο μέχρι η ασθένεια να προχωρήσει, η έγκαιρη κτηνιατρική φροντίδα παραμένει η ασφαλέστερη επιλογή.