Επιστρέφετε στο σπίτι έπειτα από αρκετές ημέρες απουσίας, αφήνετε τις αποσκευές σας στην είσοδο και περιμένετε ότι η γάτα σας θα τρέξει να σας υποδεχθεί.
Εκείνη, όμως, παραμένει ξαπλωμένη στον καναπέ, σας κοιτάζει για λίγα δευτερόλεπτα και στη συνέχεια γυρίζει επιδεικτικά το κεφάλι της προς την άλλη πλευρά.
Η «ψυχρή» αυτή υποδοχή μπορεί εύκολα να δημιουργήσει την εντύπωση ότι το κατοικίδιό σας δεν χάρηκε καθόλου με την επιστροφή σας ή, ακόμη χειρότερα, ότι σας έχει ξεχάσει.
Στην πραγματικότητα, η συμπεριφορά αυτή δεν δείχνει αδιαφορία ούτε αδυναμία αναγνώρισης. Αντίθετα, συνδέεται με τον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο λειτουργούν η μνήμη και οι συναισθηματικοί δεσμοί στις γάτες.
Η μνήμη της γάτας είναι ισχυρότερη απ’ όσο νομίζουμε
Οι γάτες διαθέτουν ιδιαίτερα ανεπτυγμένες γνωστικές ικανότητες και συγκρατούν κυρίως πληροφορίες που συνδέονται με την ασφάλεια, την τροφή και την καθημερινή τους άνεση. Έτσι εξηγείται γιατί θυμούνται ακριβώς το ντουλάπι στο οποίο φυλάσσονται οι λιχουδιές τους, αποφεύγουν το σημείο όπου κάποτε τρόμαξαν από την ηλεκτρική σκούπα ή αναγνωρίζουν τις ώρες κατά τις οποίες συνήθως γεμίζει το μπολ τους.
Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, η βραχυπρόθεσμη μνήμη τους μπορεί να διατηρεί χρήσιμες πληροφορίες για πολλές ώρες. Παράλληλα, οι γάτες είναι ικανές να αποθηκεύουν για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα εμπειρίες που συνοδεύονται από ισχυρό συναισθηματικό φορτίο.
Σε αυτές περιλαμβάνονται, φυσικά, οι εμπειρίες που έχουν συνδεθεί με τον άνθρωπο ή τους ανθρώπους οι οποίοι τις ταΐζουν, τις φροντίζουν, τις προστατεύουν και τους προσφέρουν ασφάλεια.
Θυμούνται πραγματικά τους ανθρώπους τους;
Οι γάτες μπορεί να μη δείχνουν τον ενθουσιασμό τους με τον εκρηκτικό τρόπο ενός σκύλου, ωστόσο δημιουργούν ισχυρούς δεσμούς με τους ανθρώπους με τους οποίους ζουν.
Η αναγνώριση δεν βασίζεται μόνο στην εικόνα ενός προσώπου. Η μυρωδιά, η φωνή, ο τρόπος κίνησης και ακόμη και ο χαρακτηριστικός ήχος των βημάτων αποτελούν στοιχεία που μια γάτα συνδέει με τον άνθρωπό της.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μετά από αρκετές ημέρες ή εβδομάδες απουσίας, είναι πολύ πιθανό να γνωρίζει ακριβώς ποιος έχει μόλις επιστρέψει στο σπίτι. Η απόμακρη στάση της δεν αποτελεί ένδειξη ότι σας ξέχασε.
Πιθανότερο είναι ότι αποτελεί τον δικό της τρόπο να σας δείξει πως αντιλήφθηκε την απουσία σας και δεν ενθουσιάστηκε ιδιαίτερα με την ανατροπή της καθημερινής της ρουτίνας. Κοινώς, σας θυμάται μια χαρά· απλώς σας κρατάει λίγο μούτρα.
Ο καθοριστικός ρόλος της όσφρησης
Η όσφρηση παίζει κεντρικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο οι γάτες αντιλαμβάνονται το περιβάλλον και αναγνωρίζουν οικεία πρόσωπα.
Όταν τρίβονται πάνω στα πόδια σας ή ακουμπούν το κεφάλι τους στο χέρι σας, δεν ζητούν μόνο χάδια. Ταυτόχρονα αφήνουν πάνω σας τα δικά τους οσφρητικά σημάδια και ανανεώνουν την επαφή τους με τη δική σας μυρωδιά.
Πρόκειται για μια σιωπηλή διαδικασία αναγνώρισης και ενίσχυσης του δεσμού, η οποία επαναλαμβάνεται καθημερινά χωρίς συνήθως να γίνεται αντιληπτή από τους ανθρώπους.
Μετά τις διακοπές, ενδέχεται να χρειάζεται λίγος χρόνος για να επανέλθουν πλήρως οι γνώριμες μυρωδιές και η παλιά ρουτίνα. Αυτό μπορεί να κάνει τη γάτα περισσότερο επιφυλακτική κατά τις πρώτες ώρες της επιστροφής σας.
Τι συμβαίνει μετά από μεγάλη απουσία
Η ανησυχία γίνεται μεγαλύτερη όταν ένας ιδιοκτήτης πρέπει να λείψει για εβδομάδες ή μήνες, λόγω εργασίας, σπουδών ή προβλημάτων υγείας.
Ωστόσο, όταν η σχέση με τη γάτα έχει οικοδομηθεί μέσα από σταθερή φροντίδα, καθημερινή επαφή και αίσθημα ασφάλειας, είναι πιθανό το ζώο να διατηρεί αυτή τη μνήμη για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η απόσταση που μπορεί να κρατήσει κατά την επανένωση δεν σημαίνει ότι ο δεσμός χάθηκε. Οι γάτες χρειάζονται συχνά χρόνο για να προσαρμοστούν ξανά στις αλλαγές του περιβάλλοντός τους.
Αντί να πιέσετε το ζώο να πλησιάσει, είναι προτιμότερο να του δώσετε χώρο, να επαναφέρετε σταδιακά το συνηθισμένο πρόγραμμα και να το αφήσετε να αναζητήσει εκείνο την επαφή.
Το αυστηρό βλέμμα δεν είναι αδιαφορία
Την επόμενη φορά που η γάτα σας θα σας κοιτάξει αυστηρά μετά την επιστροφή σας από ένα ταξίδι, δεν υπάρχει λόγος να θεωρήσετε ότι σας ξέχασε.
Θυμάται τη μυρωδιά σας, τη φωνή σας και την ασφάλεια που συνδέει με την παρουσία σας. Η φαινομενική αδιαφορία αποτελεί συχνά απλώς μέρος της ιδιαίτερης συμπεριφοράς της.
Πίσω από το ανέκφραστο βλέμμα μπορεί να κρύβεται ανακούφιση για την επιστροφή σας, ανάμεικτη, βέβαια, με μια μικρή δόση παραπόνου επειδή τολμήσατε να φύγετε χωρίς την άδειά της.