Δεν αλλάζει μόνο η ζωή μιας γυναίκας με τον ερχομό του πρώτου παιδιού, αλλάζει και ο εγκέφαλός της.
Και όπως αποκαλύπτει νέα επιστημονική μελέτη, οι μεταμορφώσεις αυτές δεν σταματούν στην πρώτη εγκυμοσύνη.
Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications έρχεται να ρίξει φως σε κάτι που μέχρι σήμερα γνωρίζαμε κυρίως για τις γυναίκες που γίνονται πρώτη φορά μητέρες: ότι η μητρότητα «αναδιαμορφώνει» τον γυναικείο εγκέφαλο. Το νέο στοιχείο; Οι αλλαγές συνεχίζονται και στη δεύτερη εγκυμοσύνη, απλώς με διαφορετικό τρόπο.
Περισσότερα παιδιά, διαφορετική προσαρμογή του εγκεφάλου
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε 110 γυναίκες που βίωναν την πρώτη ή τη δεύτερη εγκυμοσύνη τους. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στην πρώτη κύηση οι σημαντικότερες αλλαγές αφορούν τη δομή και τη λειτουργία του λεγόμενου «default mode network», ενός νευρωνικού δικτύου που σχετίζεται με την αυτοαντίληψη, τη συναισθηματική επεξεργασία και τις διαπροσωπικές σχέσεις.
Με απλά λόγια, ο εγκέφαλος φαίνεται να «επαναπρογραμματίζεται» ώστε να προετοιμάσει τη γυναίκα για τον νέο της ρόλο.
Στη δεύτερη εγκυμοσύνη, οι αλλαγές σε αυτό το δίκτυο παρατηρούνται ξανά, αλλά είναι ηπιότερες, πιθανότατα επειδή ο εγκέφαλος έχει ήδη περάσει από αυτή τη διαδικασία. Εκεί όπου καταγράφεται μεγαλύτερη διαφοροποίηση είναι σε περιοχές που σχετίζονται με την προσοχή και τον κινητικό έλεγχο. Δεξιότητες απαραίτητες, ειδικά όταν στο σπίτι υπάρχει ήδη ένα παιδί που χρειάζεται φροντίδα.
Ο δεσμός με το μωρό και η επιλόχεια κατάθλιψη
Και στις δύο περιπτώσεις, πρώτη και δεύτερη εγκυμοσύνη, ο εγκέφαλος τροποποιείται με στόχο να ενισχύσει τον δεσμό μητέρας - παιδιού και να διευκολύνει τη συναισθηματική προσαρμογή.
Ωστόσο, στις γυναίκες που γίνονται πρώτη φορά μητέρες ο συσχετισμός ανάμεσα στις εγκεφαλικές αλλαγές και την ανάπτυξη του δεσμού με το νεογνό είναι πιο έντονος.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι αυτό συμβαίνει επειδή πρόκειται για μια πρωτόγνωρη εμπειρία και ο εγκέφαλος προσαρμόζεται για πρώτη φορά σε αυτή τη νέα πραγματικότητα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύνδεση ορισμένων δομικών αλλαγών με συμπτώματα επιλόχειας κατάθλιψης. Στην πρώτη εγκυμοσύνη τα συμπτώματα εμφανίζονται συχνότερα μετά τον τοκετό, ενώ στη δεύτερη ενδέχεται να κάνουν την εμφάνισή τους ήδη κατά τη διάρκεια της κύησης.
Ένας εγκέφαλος που δεν σταματά να προσαρμόζεται
Τα ευρήματα της μελέτης ανοίγουν τον δρόμο για βαθύτερη κατανόηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας που μπορεί να αντιμετωπίσουν οι μητέρες. Παράλληλα, μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη πιο στοχευμένων θεραπειών για την πρόληψη και αντιμετώπιση της επιλόχειας κατάθλιψης.
Πάνω απ’ όλα, όμως, αναδεικνύουν κάτι εντυπωσιακό: την εκπληκτική ευελιξία του γυναικείου εγκεφάλου. Έναν εγκέφαλο που δεν μένει στάσιμος, αλλά εξελίσσεται και προσαρμόζεται διαρκώς, ακολουθώντας τις μεγάλες αλλαγές της ζωής.