Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι τα κουνούπια δεν ακολουθούν το ένα το άλλο, αλλά καθοδηγούνται από τα ίδια αόρατα σήματα που τα οδηγούν προς τον στόχο.
Ερευνητές από το Georgia Tech και το MIT ανέπτυξαν ένα μαθηματικό μοντέλο που προβλέπει πώς τα θηλυκά κουνούπια εντοπίζουν και προσεγγίζουν ανθρώπους για να τραφούν, αφού παρατήρησαν εκατοντάδες κουνούπια να περιστρέφονται γύρω από έναν άνθρωπο-εθελοντή και ανέλυσαν περίπου 20 εκατομμύρια δεδομένα.
Η μελέτη προσφέρει την πρώτη λεπτομερή απεικόνιση της πτητικής συμπεριφοράς των κουνουπιών και ενδέχεται να συμβάλει στη βελτίωση μεθόδων παγίδευσης και ελέγχου τους.
Παρακολούθησαν τα κουνούπια με 3D κάμερες
Για τη μελέτη της κίνησης των κουνουπιών, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τρισδιάστατες υπέρυθρες κάμερες, για να παρακολουθήσουν τον τρόπο με τον οποίο τα κουνούπια αντιδρούσαν σε οπτικά ερεθίσματα και διοξείδιο του άνθρακα γύρω από διάφορα αντικείμενα. Στη συνέχεια, τοποθέτησαν έναν άνθρωπο μέσα σε ειδικό θάλαμο, άλλαξαν τα χρώματα των ρούχων του και κατέγραψαν την κίνηση των εντόμων γύρω του. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Science Advances, επικεντρώθηκαν στα θηλυκά κουνούπια Aedes aegypti, γνωστά και ως κουνούπια του κίτρινου πυρετού, τα οποία εντοπίζονται στις νοτιοανατολικές ΗΠΑ, στην Καλιφόρνια και σε πολλές περιοχές του κόσμου.
Σύμφωνα με τα δεδομένα, τα κουνούπια δεν συγκεντρώνονται επειδή ακολουθούν άλλα κουνούπια, αλλά επειδή ανταποκρίνονται ανεξάρτητα στα ίδια περιβαλλοντικά σήματα γεγονός που τα οδηγεί να φτάνουν στο ίδιο μέρος περίπου την ίδια ώρα. Ο καθηγητής David Hu παρομοίασε τη συμπεριφορά αυτή με ένα γεμάτο μπαρ, όπου οι πελάτες δεν ακολουθούν ο ένας τον άλλο, αλλά προσελκύονται από τα ίδια στοιχεία, όπως η μουσική και η ατμόσφαιρα.
Τρία πειράματα με κουνούπια και τι έδειξε το καθένα
Οι επιστήμονες πραγματοποίησαν τρία πειράματα μεταβάλλοντας οπτικά ερεθίσματα και επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα. Σε ένα από αυτά, μια μαύρη σφαίρα προσέλκυε κουνούπια μόνο όταν ήδη πετούσαν προς το μέρος της. Αφού έφταναν στο αντικείμενο, συνήθως δεν παρέμεναν κοντά του και γρήγορα απομακρύνονταν. Όταν χρησιμοποιήθηκε λευκό αντικείμενο μαζί με διοξείδιο του άνθρακα, τα κουνούπια μπορούσαν να εντοπίσουν την πηγή μόνο από κοντινή απόσταση. Ωστόσο, όταν συνδυάστηκαν μαύρο αντικείμενο και CO2, η αντίδραση ήταν πολύ ισχυρότερη: τα κουνούπια συγκεντρώνονταν μαζικά, παρέμεναν στην περιοχή και προσπαθούσαν να τραφούν.
Το τεστ με άνθρωπο
Στη συνέχεια, οι ερευνητές δοκίμασαν το πείραμα σε άνθρωπο. Ο μεταπτυχιακός φοιτητής Christopher Zuo στάθηκε μέσα στον θάλαμο φορώντας διαφορετικούς συνδυασμούς ρούχων, όλα μαύρα, όλα λευκά και συνδυασμούς και των δύο, ενώ δεκάδες κουνούπια πετούσαν γύρω του. Στάθηκε με τα χέρια του τεντωμένα, επιτρέποντας σε δεκάδες κουνούπια να τον περικυκλώσουν, ενώ οι κάμερες κατέγραφαν τις διαδρομές πτήσης τους.
Η ανάλυση έδειξε ότι τα έντομα αντιμετώπιζαν τον άνθρωπο σαν ένα ακόμη αντικείμενο, με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση να παρατηρείται γύρω από το κεφάλι και τους ώμους, σημεία που προτιμά το συγκεκριμένο είδος. Ο Λούο φορούσε μια μακρυμάνικη μπλούζα, παντελόνι και κάλυμμα κεφαλής στον θάλαμο. Είπε ότι δεν τον τσιμπούσαν πολύ συχνά.
Οι ερευνητές δημιούργησαν επίσης μια διαδραστική ιστοσελίδα που επιτρέπει στους χρήστες να παρατηρούν την κίνηση των κουνουπιών υπό διαφορετικές συνθήκες.
Εκτιμούν ότι τα αποτελέσματα της έρευνας θα μπορούσαν να συμβάλουν στη βελτίωση στρατηγικών καταπολέμησης των κουνουπιών. «Μία τακτική είναι η χρήση παγίδων αναρρόφησης που βασίζονται σε σταθερά ερεθίσματα, όπως η συνεχής απελευθέρωση διοξειδίου του άνθρακα ή οι μόνιμες πηγές φωτός, για να προσελκύουν τα κουνούπια», είπε ο Zuo και τόνισε: «Η μελέτη μας δείχνει ότι ίσως είναι πιο αποτελεσματικό να χρησιμοποιούνται διακοπτόμενα και να ενεργοποιείται η αναρρόφηση ανά χρονικά διαστήματα. Αυτό συμβαίνει επειδή τα κουνούπια δεν τείνουν να παραμένουν κοντά στον στόχο τους όταν τα δύο ερεθίσματα δεν χρησιμοποιούνται ταυτόχρονα».