Ορισμένοι άνθρωποι διστάζουν να ζητήσουν βοήθεια στα δύσκολα, ανησυχώντας ότι θα ενοχλήσουν τους γύρω τους, με συνέπεια να υποβαθμίζουν τις ανάγκες τους.
Το συγκεκριμένο συναίσθημα έχει τις ρίζες του στην παιδική ηλικία, με τους ψυχολόγους να αναφέρουν ότι διαμορφώνεται από τον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό μας και το τι περιμένουμε από τους άλλους.
Παρακάτω μπορείτε να δείτε έξι πράγματα που έμαθαν κατά την παιδική τους ηλικία, όταν ένιωθαν ότι είναι βάρος για τους άλλους.
Οι ανάγκες των παιδιών έρχονται σε δεύτερη μοίρα σε σχέση με αυτές των άλλων
Ορισμένα παιδιά μεγαλώνουν σε οικογένειες όπου οι συναισθηματικές τους ανάγκες παραμερίζονται συνεχώς. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν ένας γονιός είναι κατακλυσμένος από τις υποχρεώσεις της ενήλικης ζωής ή όταν ένα μέλος της οικογένειας απαιτεί περισσότερη προσοχή. Με την πάροδο του χρόνου, το παιδί μαθαίνει ότι το να ζητάει βοήθεια δημιουργεί προβλήματα, αντί να τα λύνει.
Αρχικά, αποτελεί έναν τρόπο προσαρμογής στο περιβάλλον του, αλλά τελικά γίνεται δεύτερη φύση. Ως ενήλικες, μπορεί να γίνουν εξαιρετικά ανεξάρτητοι, όχι όμως επειδή θέλουν να κάνουν τα πάντα μόνοι τους, αλλά επειδή έμαθαν ότι το να βασίζονται στους άλλους δεν ήταν μια ασφαλής επιλογή.
Το δύσκολο είναι ότι αυτό που κάποτε τους βοήθησε να αντεπεξέλθουν μπορεί αργότερα να κάνει τις υγιείς σχέσεις να τους φαίνονται άβολες. Ακόμη και όταν στοργικοί, αξιόπιστοι άνθρωποι προσφέρουν υποστήριξη, μπορεί να την αρνούνται ενστικτωδώς, επειδή το να δέχονται βοήθεια τους φαίνεται άγνωστο. Το να μάθει κανείς ότι και οι δικές του ανάγκες έχουν σημασία απαιτεί χρόνο, αλλά είναι ένα από τα πιο υγιή μαθήματα που μπορεί να ξαναμάθει ένας άνθρωπος.
Μόνο τα παιδιά που δεν δημιουργούν προβλήματα λαμβάνουν επαίνους
Το να σε αποκαλούν «εύκολο παιδί» ή «αυτό για το οποίο δεν χρειάστηκε ποτέ να ανησυχήσουν» μπορεί να ακούγεται σαν κομπλιμέντο, αλλά δεν φαίνεται πως είναι στην πράξη.
Μερικά παιδιά αρχίζουν να πιστεύουν ότι η αξία τους πηγάζει από το να μένουν σιωπηλά και να τα βγάζουν πέρα μόνα τους, ώστε να μη δημιουργούν ποτέ επιπλέον δουλειά σε κανέναν άλλο.
Όταν οι ενήλικες επαινούν τα παιδιά μόνο επειδή δεν απαιτούν ιδιαίτερη φροντίδα, αυτά τα παιδιά μπορεί να το ερμηνεύσουν ως ένδειξη ότι οι δικές τους ανάγκες είναι ενοχλητικές. Αντί να ζητούν βοήθεια, μαθαίνουν να κρατούν τα πάντα μέσα τους. Καθώς μεγαλώνουν, μπορεί να συνεχίσουν να αποφεύγουν τις συγκρούσεις και να κρύβουν τα δύσκολα συναισθήματά τους, ώστε να μην απογοητεύσουν τους ανθρώπους που τους είναι αγαπητοί.
Οι άνθρωποι που φαίνονται να τα έχουν όλα υπό έλεγχο συνήθως κουβαλούν πολύ περισσότερα βάρη από ό,τι αντιλαμβάνεται κανείς. Γίνονται τόσο καλοί στο να δείχνουν ότι είναι εντάξει, που οι άλλοι μπορεί να μη συνειδητοποιήσουν ποτέ ότι αγωνίζονται, εκτός αν τελικά το εκφράσουν.
Τα συναισθήματα προκαλούν αμηχανία στους άλλους
Δεν ξέρουν όλοι πώς να αντιδράσουν στη θλίψη ή στην απογοήτευση. Σε μερικά παιδιά λένε να σταματήσουν να κλαίνε ή να το ξεπεράσουν, πριν προλάβουν να επεξεργαστούν αυτά που νιώθουν. Αυτό μπορεί να τα κάνει να πιστεύουν ότι η έκφραση των συναισθημάτων οδηγεί σε απομόνωση ή κριτική από τους ενήλικες γύρω τους.
Μετά από αρκετές τέτοιες εμπειρίες, πολλά παιδιά καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι είναι απλά πιο εύκολο να κρατούν τα πάντα για τον εαυτό τους. Σταματούν να μοιράζονται τα συναισθήματά τους όχι επειδή αυτά εξαφανίζονται, αλλά επειδή δεν αισθάνονται ασφαλή να τα εκφράσουν. Τελικά, μαθαίνουν να κρατούν τα συναισθήματά τους για τον εαυτό τους. Ως ενήλικες, μπορεί να δυσκολεύονται να ανοιχτούν, επειδή υποθέτουν ότι τα συναισθήματά τους θα κάνουν τη ζωή πιο δύσκολη για όλους τους άλλους.
Πολλοί από αυτούς ζητούν ακόμη και συγγνώμη πριν μιλήσουν για κάτι που τους απασχολεί. Ανησυχούν μήπως υπερβάλλουν, επειδή θεωρούν τον εαυτό τους δραματικό ή υπερβολικά συναισθηματικό, ακόμα και όταν εκφράζουν απολύτως φυσιολογικά ανθρώπινα συναισθήματα.
Στις υγιείς σχέσεις, όμως, τα συναισθήματα είναι ζωτικής σημασίας για τη δημιουργία δεσμών και τη σύνδεση.
Το να βοηθάς τους γονείς σου είναι πιο σημαντικό από το τι θέλεις εσύ
Μερικά παιδιά παρηγορούν τους γονείς τους, βοηθούν στην ανατροφή των μικρότερων αδελφών τους, αναλαμβάνουν τις οικιακές υποχρεώσεις ή μαθαίνουν να αγνοούν τις δικές τους ανάγκες, επειδή όλοι οι άλλοι φαίνεται να τα χρειάζονται περισσότερο. Μερικές φορές λένε ότι αυτά τα παιδιά είναι ώριμα για την ηλικία τους, και από πολλές απόψεις είναι όντως. Γίνονται υπεύθυνα και αξιόπιστα, αλλά αυτή η ωριμότητα έχει ως τίμημα το να μην μπορούν απλώς να είναι παιδιά.
Όταν τα παιδιά περνούν χρόνια φροντίζοντας τους άλλους, μπορεί να γίνουν ενήλικες που νιώθουν ενοχές κάθε φορά που είναι αυτοί που χρειάζονται υποστήριξη. Το να δέχονται βοήθεια μπορεί να τους φαίνεται παράξενο, ή ακόμα και αδικαιολόγητο. Μπορεί να είναι οι πρώτοι που βοηθούν όλους τους άλλους, αλλά οι τελευταίοι που παραδέχονται ότι οι ίδιοι νιώθουν υπερφορτωμένοι. Με την πάροδο του χρόνου, το να φέρουν συνεχώς τα πάντα μόνοι τους μπορεί να γίνει εξαντλητικό.
Τα λάθη είναι απαράδεκτα
Κάθε παιδί κάνει λάθη, αλλά όταν τα λάθη αντιμετωπίζονται συνεχώς με σκληρή κριτική ή απογοήτευση, τα παιδιά μπορεί να αρχίσουν να πιστεύουν ότι δημιουργούν συνεχώς προβλήματα στους ανθρώπους γύρω τους. Αντί να βλέπουν τα λάθη ως ευκαιρίες για μάθηση, αρχίζουν να τα θεωρούν ως απόδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά με τους ίδιους. Ακόμη και μικρά παραπατήματα μπορεί να αρχίσουν να φαίνονται πολύ πιο σοβαρά από ό,τι είναι στην πραγματικότητα.
Όταν μεγαλώσουν, γίνονται εξαιρετικά ευαίσθητα στην πιθανότητα να έχουν κάνει κάτι λάθος, ακόμα και όταν κανένας άλλος δεν το βλέπει έτσι. Μπορεί να αναπαράγουν τις συνομιλίες στο μυαλό τους για ώρες και να αναρωτιούνται αν είπαν κάτι λάθος ή αν κατά λάθος αναστάτωσαν κάποιον. Αυτή η συνεχής αυτοπαρακολούθηση μπορεί να είναι εξαντλητική.
Η πραγματικότητα είναι ότι όλοι κάνουν λάθη, και οι υγιείς σχέσεις αφήνουν περιθώρια για ατέλειες, ειδικά όταν είσαι ένα παιδί που μόλις αρχίζει να ανακαλύπτει αυτόν τον κόσμο.
Η αγάπη και η προσοχή είναι ανταμοιβές για την καλή συμπεριφορά
Τα παιδιά ευδοκιμούν όταν πιστεύουν ότι εκτιμώνται απλώς και μόνο επειδή είναι αυτά που είναι. Αν η αγάπη ή η αποδοχή εξαρτιόταν από την καλή συμπεριφορά ή τις υψηλές επιδόσεις, ενδέχεται να μεγαλώσουν πιστεύοντας ότι πρέπει να κερδίσουν τη θέση τους σε κάθε σχέση.
Μπορεί να γίνουν άνθρωποι που προσπαθούν να ευχαριστήσουν τους άλλους χωρίς καν να το συνειδητοποιούν. Προσπαθούν σκληρά να μην απογοητεύσουν κανέναν, γιατί κάπου βαθιά μέσα τους ανησυχούν ότι τα λάθη μπορεί να τους κοστίσουν την αγάπη ή την αποδοχή. Αυτή η πεποίθηση μπορεί να κάνει εκπληκτικά δύσκολη την αποδοχή της καλοσύνης. Αντί να θεωρούν ότι αξίζουν φροντίδα, ανησυχούν μήπως ζητούν περισσότερα από όσα έχουν κερδίσει.
Τα κομπλιμέντα μπορεί να τους κάνουν να νιώθουν άβολα και οι πράξεις καλοσύνης μπορεί να τους αφήνουν να αναρωτιούνται τι περιμένει κάποιος σε αντάλλαγμα. Νιώθουν πιο άνετα να δίνουν παρά να λαμβάνουν, επειδή το να δίνουν τους φαίνεται οικείο, ενώ το να λαμβάνουν τους κάνει να νιώθουν ευάλωτοι.
Η ενθαρρυντική είδηση είναι ότι, με πιο υγιείς σχέσεις και αυτοσυμπόνια, οι άνθρωποι μπορούν σταδιακά να μάθουν ότι το να καταλαμβάνουν χώρο και να στηρίζονται στους άλλους είναι απολύτως φυσιολογικά στοιχεία της ανθρώπινης φύσης.