Τέσσερα χρόνια συμπλήρωσε ο πρώτος σταθερός Χώρος Εποπτευόμενης Χρήσης (ΧΕΧ) στην Αθήνα.
Πρόκειται για μια δομή Άμεσης Πρόσβασης και Μείωσης της Βλάβης που λειτουργεί υπό την εποπτεία του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ).
Η δομή εντάσσεται στον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό του ΕΟΠΑΕ και του υπουργείου Υγείας για την αντιμετώπιση της εξάρτησης ως ζητήματος δημόσιας υγείας και κοινωνικής φροντίδας.
Υπενθυμίζεται ότι οι ΧΕΧ αποτελούν διεθνώς αναγνωρισμένη βέλτιστη πρακτική Μείωσης της Βλάβης. Εντός των ΧΕΧ, η χρήση πραγματοποιείται με αποστειρωμένα σύνεργα και υπό την εποπτεία εξειδικευμένου προσωπικού, το οποίο μπορεί να παρέμβει άμεσα σε περίπτωση υπερδοσολογίας.
Παράλληλα, οι δομές αυτές λειτουργούν ως σημείο πρώτης επαφής ευάλωτων πληθυσμών με το σύστημα υπηρεσιών Υγείας, παρέχοντας πρωτοβάθμια φροντίδα, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και διασύνδεση με θεραπευτικά προγράμματα.
Ο πρώτος σταθερός Χώρος Εποπτευόμενης Χρήσης στην Αθήνα, μετά την σχετική αδειοδότηση του, ξεκίνησε τη λειτουργία του στις 22 Απριλίου 2022.
Πρώτος πρωθυπουργός που επισκέφθηκε ΧΕΧ ο Μητσοτάκης, το 2022
Η δημιουργία του ΧΕΧ υποστηρίχθηκε εμπράκτως από την τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, η οποία εγκαινίασε τον ΧΕΧ τον Απρίλιο του 2022, αλλά και από τον ίδιο τον πρωθυπουργό της χώρας, Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος ήταν ο πρώτος πρωθυπουργός πανευρωπαϊκά που επισκέφθηκε ΧΕΧ.
Είναι φανερό ότι η υποστήριξη της πολιτικής ηγεσίας της χώρας στο σύνθετο και δύσκολο αυτό κοινωνικό θέμα επιβεβαιώνει την ουσιαστική συνδρομή της επίσημης Πολιτείας έναντι της ευάλωτης κοινωνικά ομάδας των ενεργών χρηστών ναρκωτικών και την υλοποίηση παρεμβάσεων για την κάλυψη των αναγκών τους.
Τα στατιστικά στοιχεία από το 2022 έως σήμερα
Τα στοιχεία της τετραετίας 2020-2026 επιβεβαιώνουν τον ουσιαστικό αντίκτυπο της δομής. Ο ΧΕΧ της Αθήνας έχει εξυπηρετήσει συνολικά 2.818 μοναδικούς ωφελούμενους, οι οποίοι πραγματοποίησαν 134.513 επισκέψεις για εποπτευόμενη χρήση ναρκωτικών. Στο ίδιο χρονικό διάστημα διανεμήθηκαν άνω των 88.000 συριγγών και 18.000 προφυλακτικών, στο πλαίσιο παρεμβάσεων για την πρόληψη μετάδοσης λοιμωδών νοσημάτων.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός ότι εντός του ΧΕΧ αποφεύχθηκαν 772 περιστατικά υπερδοσολογίας: σε 299 από αυτά χορηγήθηκε ναλοξόνη, ενώ τα υπόλοιπα 473 αντιμετωπίστηκαν μέσω στενής παρακολούθησης. Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν τον κρίσιμο ρόλο της δομής στην πρόληψη θανάτων από υπερδοσολογία.
Ο σταθερός ΧΕΧ της Αθήνας αποτελεί μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Χώρων Εποπτευόμενης Χρήσης, αναπτύσσοντας συνεργασίες με αντίστοιχες δομές και οργανισμούς σε διεθνές επίπεδο. Στο άμεσο μέλλον, ο ΕΟΠΑΕ σχεδιάζει την ενίσχυση της Μείωσης της και τη διερεύνηση δυνατοτήτων επέκτασης σε άλλες πόλεις της χώρας.
Τώρα και στη Θεσσαλονίκη
Με τα πανθομολογούμενα οφέλη της λειτουργίας του σταθερού ΧΕΧ στην Αθήνα, ο ΕΟΠΑΕ προχώρησε στη δημιουργία του πρώτου Κινητού ΧΕΧ στη Θεσσαλονίκη, ο οποίος μέσα στο 2025 κατέγραψε 17.156 επισκέψεις από 1.033 μοναδικούς ωφελούμενους. Ο Κινητός ΧΕΧ Θεσσαλονίκης συνέβαλε να σωθούν 57 ανθρώπινες ζωές από υπερδοσολογία.
Στο άμεσο μέλλον, μάλιστα, ο ΕΟΠΑΕ σχεδιάζει την ενίσχυση της Μείωσης της Βλάβης, την ανάπτυξη 3 νέων Κινητών ΧΕΧ στην Αττική και τη διερεύνηση δυνατοτήτων επέκτασης σε άλλες πόλεις της χώρας.
Θεοχάρης: «Οι πολιτικές δημόσιας υγείας μπορούν να είναι αποτελεσματικές»
«Τα τέσσερα αυτά χρόνια αποδεικνύουν ότι η επένδυση στη Μείωση της Βλάβης σώζει ζωές και ανοίγει δρόμους προς τη θεραπεία. Συνεχίζουμε φροντίζοντας τον εξαρτημένο συνάνθρωπό μας με γνώμονα την επιστημονική τεκμηρίωση και τον σεβασμό στον άνθρωπο. Ο σταθερός Χώρος Εποπτευόμενης Χρήσης στην Αθήνα δεν αποτελεί απλώς μια πρωτοπόρα πρακτική Μείωσης της Βλάβης, αλλά μια απόδειξη ότι οι πολιτικές δημόσιας υγείας μπορούν να είναι ταυτόχρονα αποτελεσματικές και συμπεριληπτικές», δηλώνει στο iefimerida.gr ο εθνικός συντονιστής της χώρας μας για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων και πρόεδρος του ΕΟΠΑΕ, Αθανάσιος Θεοχάρης.
