Σύμφωνα με τις αναφορές του Εθνικού Οργανισμού Δημοσίας Υγείας (ΕΟΔΥ), ο νοροϊός (norovirus) είναι το συχνότερο αίτιο εμφάνισης ιογενούς γαστρεντερίτιδας.
Ο χρόνος επώασης είναι από 24 έως 48 ώρες και τα συμπτώματα εμφανίζονται αιφνιδίως και διαρκούν από 1 έως 3 ημέρες. Ένα μικρό ποσοστό των ασθενών θα χρειαστεί ιατρική παρακολούθηση, όπως εισαγωγή για νοσηλεία σε νοσοκομείο.
Η θνητότητα, σχετιζόμενη με τη νόσο, είναι χαμηλή. Υπάρχουν παγκοσμίως περίπου 685 εκατομμύρια περιστατικά νοροϊού τον χρόνο με περίπου 200.000 θανάτους ετησίως.
Ιογενής γαστρεντερίτιδα: Τι πρέπει να προσέχουμε
Επίσης, σύμφωνα με ανάλογες αναφορές από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης των Νόσων (ECDC), η λοίμωξη από νοροϊό μπορεί να προκαλέσει εμετό, διάρροια και στομαχόπονο. Λιγότερο συνηθισμένα συμπτώματα είναι χαμηλός πυρετός, ρίγη και πονοκέφαλος. Ο εμετός μπορεί να είναι ξαφνικός και συχνός, με αποτέλεσμα αξιοσημείωτη απώλεια υγρών. Ο θάνατος είναι σπάνιος, αλλά παραμένει κίνδυνος, ειδικά για ηλικιωμένους ή άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Η ανάρρωση συμβαίνει συνήθως σε μία ή δύο ημέρες. Η περίοδος επώασης κυμαίνεται μεταξύ 12 και 48 ωρών. Μερικές φορές, τα συμπτώματα μπορεί να είναι ηπιότερα και να διαρκούν μια εβδομάδα, αλλά δεν έχουν αναφερθεί μακροχρόνιες δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία.
Σύμφωνα πάντα με το ECDC, oι νοροϊοί ανήκουν στην οικογένεια Caliciviridae και είναι γνωστοί ως παράγοντες που προκαλούν «νόσο του χειμερινού εμετού» ή «γρίπη στομάχου», αναφερόμενοι στην ταχεία εξάπλωσή τους στους ανθρώπινους πληθυσμούς, ειδικά κατά τους χειμερινούς μήνες. Οι νοροϊοί είναι σχετικά ανθεκτικοί στο περιβάλλον: μπορούν να επιβιώσουν τόσο στο πάγωμα όσο και σε υψηλές θερμοκρασίες (έως 60°C). Οι ιοί επιβιώνουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε διαφορετικές επιφάνειες. Το μαγείρεμα οστρακοειδών στον ατμό μπορεί να τους επιτρέψει να επιβιώσουν. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι ιοί μπορούν να επιβιώσουν σε χλώριο έως και 10 ppm, πολύ πάνω από τα επίπεδα που υπάρχουν συνήθως στα δημόσια συστήματα πόσιμου νερού (λιγότερο από 2 ppm).
Οι νοροϊοί είναι εξαιρετικά μεταδοτικοί
Μάλιστα, το ECDC επισημαίνει, με ιδιαίτερη έμφαση, ότι οι νοροϊοί είναι εξαιρετικά μεταδοτικοί και 10-100 ιικά σωματίδια μπορεί να είναι αρκετά για να μολύνουν ένα άτομο. Μεταδίδονται κυρίως μέσω της κοπρανοστοματικής οδού, είτε με την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων ή νερού, είτε με άμεση εξάπλωση από άτομο σε άτομο. Ο εμετός δημιουργεί αποτελεσματικά αερολύματα με υψηλή περιεκτικότητα σε σωματίδια ιού, τα οποία εισέρχονται στον στοματικό βλεννογόνο ή μολύνουν επιφάνειες. Ο ιός επιβιώνει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε διαφορετικές επιφάνειες και έτσι το περιβάλλον μπορεί να χρησιμεύσει ως πηγή νέων μολύνσεων.
Κατά τη διάρκεια ενός μόνο ξεσπάσματος γαστρεντερίτιδας από νοροϊό, συνήθως εμφανίζονται διάφοροι τρόποι μετάδοσης. Παρόλο που η περίοδος επώασης είναι σχετικά σύντομη (15-50 ώρες), καθώς η μολυσματική δόση είναι πολύ μικρή και εμφανίζεται ασυμπτωματική απέκκριση, η προέλευση της εστίας είναι συχνά δύσκολο να επιβεβαιωθεί. Για παράδειγμα, αρχικά η μετάδοση μέσω τροφής ή νερού ακολουθείται συχνά από δευτερογενείς μεταδόσεις από άτομο σε άτομο σε στενές επαφές. Η απέκκριση του ιού συνήθως ξεκινά με την έναρξη των συμπτωμάτων (κυρίως έμετος και διάρροια) και μπορεί να συνεχιστεί για 2 εβδομάδες μετά την ανάρρωση.
Επηρεάζει άτομα όλων των ηλικιών
Καθώς η ανοσία μπορεί να διαρκέσει μόνο λίγους μήνες και είναι ειδική για το στέλεχος, και δεδομένης της γενετικής τους μεταβλητότητας, η μόλυνση μπορεί να συμβεί αρκετές φορές κατά τη διάρκεια της ζωής και επηρεάζει άτομα όλων των ηλικιών. Η ευαισθησία στη μόλυνση είναι πιθανώς γενετικά καθορισμένη. Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, άτομα με ομάδα αίματος 0 διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο μόλυνσης.