Κάθε μέρα που περνά γερνάμε λίγο περισσότερο. Υπάρχει όμως ένα σημείο καμπής στην ανθρώπινη ζωή όπου αυτή η μεταβολή είναι απότομη.
Σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη, το σημείο αυτό είναι γύρω στα 50 έτη. Μετά από αυτή την ηλικία, η πορεία με την οποία γερνούν οι ιστοί και τα όργανα γίνεται πιο απότομη σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες, απέδειξε η μελέτη που εξέταση τις πρωτεΐνες στο ανθρώπινο σώμα σε ένα ευρύ φάσμα ενήλικων ηλικιών – και τα αιμοφόρα αγγεία συγκαταλέγονται μεταξύ αυτών που φθείρονται ταχύτερα.
«Με βάση τις μεταβολές των πρωτεϊνών που σχετίζονται με τη γήρανση, αναπτύξαμε πρωτεομικά ‘ρολόγια ηλικίας’ ειδικά για κάθε ιστό και χαρτογραφήσαμε τις τροχιές γήρανσης σε επίπεδο οργάνων», γράφει ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής ερευνητές της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών στη μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε το 2025.
«Η χρονική ανάλυση αποκάλυψε ένα σημείο καμπής γύρω στην ηλικία των 50 ετών, με τα αιμοφόρα αγγεία να αποτελούν ιστό που γερνά νωρίς και είναι ιδιαίτερα ευάλωτος στη γήρανση».
Πώς έγινε η μελέτη
Συνέλεξαν δείγματα ιστών από συνολικά 76 δότες οργάνων ηλικίας από 14 έως 68 ετών, οι οποίοι είχαν καταλήξει από τυχαίο τραυματικό εγκεφαλικό τραυματισμό. Έλαβαν επίσης δείγματα αίματος.
Τα 516 δείγματα –από 13 διαφορετικούς ιστούς– κάλυπταν επτά συστήματα του ανθρώπινου σώματος: το καρδιαγγειακό (καρδιά και αορτή), το πεπτικό (ήπαρ, πάγκρεας και έντερο), το ανοσοποιητικό (σπλήνα και λεμφαδένα), το ενδοκρινικό (επινεφρίδια και λευκό λιπώδη ιστό), το αναπνευστικό (πνεύμονες), το δερματικό σύστημα (δέρμα) και το μυοσκελετικό (μύες).
Η ομάδα δημιούργησε έναν κατάλογο των πρωτεϊνών που εντοπίστηκαν σε αυτά τα συστήματα, καταγράφοντας προσεκτικά πώς μεταβάλλονταν τα επίπεδά τους καθώς αυξανόταν η ηλικία των δοτών.
«Εντοπίσαμε πρωτεΐνες εμπλουτισμένες ή ενισχυμένες σε συγκεκριμένους ιστούς», γράφουν, «καθώς και άλλες που είναι κοινές σε πολλούς ιστούς και είναι ζωτικής σημασίας για τις βασικές βιολογικές λειτουργίες».
Οι ερευνητές συνέκριναν τα ευρήματά τους με μια βάση δεδομένων ασθενειών και των σχετικών γονιδίων τους και διαπίστωσαν ότι η έκφραση 48 πρωτεϊνών που σχετίζονται με ασθένειες αυξάνεται με την ηλικία.
Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται καρδιαγγειακές παθήσεις, ίνωση ιστών, λιπώδης νόσος του ήπατος και όγκοι που σχετίζονται με το ήπαρ.
Τι διαπίστωσαν - Σε ποιο όργανο καταγράφονται οι πιο έντονες αλλαγές γήρανσης
Οι πιο έντονες μεταβολές παρατηρήθηκαν μεταξύ των ηλικιών 45 και 55 ετών, σύμφωνα με τους ερευνητές. Σε αυτό το στάδιο, πολλοί ιστοί υφίστανται σημαντική πρωτεομική αναδιαμόρφωση, με τις πιο έντονες αλλαγές να καταγράφονται στην αορτή, γεγονός που υποδεικνύει ιδιαίτερα υψηλή ευαισθησία στη γήρανση.
Ο σπλήνας παρουσίασε επίσης συνεχείς μεταβολές, όπως και το πάγκρεας – ένα όργανο της κοιλιάς που είναι υπεύθυνο για την παραγωγή ενζύμων και ορμονών που βοηθούν τον οργανισμό να διασπά και να απορροφά τα θρεπτικά συστατικά των τροφών.