Καθηγητής του Χάρβαρντ ανακάλυψε τρία γονίδια της νόσου Αλτσχάιμερ και ανέπτυξε ένα σχέδιο για ικανότητες πέρα από το συνηθισμένο.
Ο Rudolph E. Tanzi, καθηγητής νευρολογίας του Χάρβαρντ και συνδιευθυντής του Κέντρου Henry and Allison McCance για την Υγεία του Εγκεφάλου στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης το 2023, συνυπέγραψε το βιβλίο «Super Brain» με τον γκουρού της ολιστικής υγείας Ντίπακ Τσόπρα.
Σε αυτό, αμφισβήτησαν τη συμβατική σκέψη σχετικά με τους περιορισμούς του εγκεφάλου. Υποστήριξαν ότι το δυναμικό του νου για ανάπτυξη και δημιουργικότητα εκτείνεται πολύ πέρα από την καθημερινή χρήση. Οι άνθρωποι μπορούν να διαμορφώσουν συνειδητά τον εγκέφαλό τους για να αναπτύξουν υπεράνθρωπες ικανότητες, βελτιώνοντας ταυτόχρονα τη συνολική τους ευεξία.
Ο Tanzi είναι επίσης ο αρχιτέκτονας ενός σχεδίου παρέμβασης στον τρόπο ζωής για την υγεία του εγκεφάλου, γνωστού ως SHIELD. Αυτό το σχέδιο δίνει έμφαση στη σημασία του ύπνου, της διαχείρισης του στρες, της κοινωνικής αλληλεπίδρασης, της άσκησης, της καλής διατροφής και της μάθησης. Ο 67χρονος Tanzi αποδίδει στην έρευνά του τη βοήθεια να παραμείνει ψυχικά σε φόρμα, σωματικά δραστήριος και βαθιά αφοσιωμένος στην εργασία του.
«Εργάζομαι περισσότερο και διασκεδάζω και ενθουσιάζομαι περισσότερο από ποτέ στη ζωή μου», είπε. «Ο κόσμος σας μπορεί να είναι ένας νέος κόσμος ή ένας σταθερός κόσμος που βασίζεται εξ ολοκλήρου στην υγεία του εγκεφάλου σας. Οι άνθρωποι δεν το συνειδητοποιούν αυτό».
Να κοιμάστε, να καθαρίζει ο εγκέφαλος
Ο Tanzi υποστηρίζει ότι όταν κοιμόμαστε ο εγκέφαλος καθαρίζει. Δεν ενοποιούνται μόνον οι αναμνήσεις, αλλά απομακρύνονται και οι τοξίνες από τον εγκέφαλο, τοξίνες που -όπως λέει- πυροδοτούν το Αλτσχάιμερ.
Ο Τanzi δεν έχει συγκεκριμένη ώρα ύπνου, αλλά κοιμάται τουλάχιστον επτά ώρες. Μία ώρα πριν από τον ύπνο κλείνει την τηλεόραση και σταματά να σκρολάρει στο κινητό του. Συστήνει, επίσης, στην περίπτωση που κάποιος δεν μπορέσει να κοιμηθεί επτά ώρες τη νύχτα να αναπληρώσει με μεσημεριανό ύπνο.
Διαχειριστείτε το στρες
Ο Tanzi εκφράζει τον φόβο ότι οι συνεχείς απαιτήσεις της σύγχρονης ζωής έχουν οδηγήσει σε πρωτοφανή επίπεδα στρες, το οποίο οδηγεί στην απελευθέρωση κορτιζόλης, μιας τοξικής χημικής ουσίας στον εγκέφαλο, και για τον περιορισμό του προτείνει τον διαλογισμό.
«Μπορείτε να καθίσετε αναπαυτικά, να κλείσετε τα μάτια σας και να αποτρέψετε απαλά λέξεις και προτάσεις από το να εισέλθουν στον εγκέφαλο. Απλώς, σκεφτείτε εικόνες... Έχω καταβάλει μεγάλη προσπάθεια στη ζωή μου να απενεργοποιήσω τον εσωτερικό μονόλογο και τον διάλογο όσο το δυνατόν περισσότερο. Κλείνετε τα μάτια σας κάθε μία έως δύο ώρες και ό,τι σας έρχεται στο μυαλό είναι μια χαρά, αρκεί να μην ακούτε λέξεις», προτείνει.
«Το να εστιάζουμε σε κάτι που συνέβη στο παρελθόν ή να ανησυχούμε για το μέλλον, αντί να ζούμε στο εδώ και τώρα», μπορεί επίσης να είναι προβληματικό, είπε.
«Είμαι πιο ενθουσιασμένος τώρα από ό,τι ήμουν στα 20 μου, επειδή δεν αφήνω πλέον τον εαυτό μου να αγχώνεται από λόγια και κοινωνικές απόψεις», προσέθεσε.
Αλληλεπίδραση με φίλους...
«...Αυτό είναι το είδος της διέγερσης που αρέσει στον εγκέφαλο. Βεβαιωθείτε ότι είστε με άτομα που σας αρέσουν. Αν είστε με άτομα που δεν σας αρέσουν, αυτό είναι αγχωτικό. Αναρωτηθείτε πόσο συχνά αλληλεπιδράτε με άτομα κάθε εβδομάδα που δεν είναι συνάδελφοι ή μέλη της οικογένειάς σας». Έρευνες έχουν δείξει ότι οι κοινωνικές αλληλεπιδράσεις έχουν θετικό αντίκτυπο στη ζωή μας.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι ακόμη και αν δεν μπορεί να δει τους φίλους του, τού αρέσει να μιλά μαζί τους μέσω μηνυμάτων ή τηλεφώνου.
«Έχω αρκετές ομάδες φίλων με τις οποίες ανταλλάσσω μηνύματα, ενώ βρίσκω χρόνο να αλληλεπιδράσω με δύο ή τρεις από αυτούς κάθε μέρα χωρίς να είμαι εμμονικός» λέει, και προσθέτει: «Αυτός είναι ένας τρόπος με τον οποίο μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προς όφελος του εγκεφάλου σας».
Η τακτική άσκηση βοηθά
Η άσκηση, υποστηρίζει, «έχει δύο θετικές επιδράσεις στον εγκέφαλο. Διεγείρει τον σχηματισμό νέων νευρικών κυττάρων, μια διαδικασία που ονομάζεται νευρογένεση, η οποία λαμβάνει χώρα σε ένα μέρος του εγκεφάλου που επηρεάζεται πρώτο από τη νόσο Αλτσχάιμερ. Διεγείρει επίσης τους μυς και την κυκλοφορία του αίματος, η οποία απελευθερώνει μια ορμόνη που διασπά την αμυλοειδή τοξίνη». Ο Tanzi αναφέρεται σε μια μελέτη του Mass General που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine τον Νοέμβριο. Αυτή η μελέτη υποδηλώνει ότι κάθε άτομο που κάνει 1.000 βήματα την ημέρα καθυστερεί την εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ κατά ένα χρόνο.
Ο Τάνζι έχει ένα ποδήλατο γυμναστικής στο γραφείο του και συνήθως το χρησιμοποιεί για 30 λεπτά κάθε δεύτερη μέρα με 80 έως 90 στροφές ανά λεπτό. Τις υπόλοιπες μέρες κάνει μια βόλτα στη γειτονιά του ή κοντά στο γραφείο.
Μάθετε νέα πράγματα
Ο Tanzi υποστηρίζει ότι η εκμάθηση νέων πραγμάτων βοηθά τον εγκέφαλο να παραμένει νέος. Σε αντίθεση, όταν ο εγκέφαλος ατονεί επέρχεται η γνωστική παρακμή.
Ο ίδιος παίζει πλήκτρα, γράφει μουσική, παρακολουθεί ντοκιμαντέρ, διαβάζει βιβλία και ακούει podcast.
Ακολουθήστε μια υγιεινή διατροφή
«Αυτό είναι το πιο σημαντικό πράγμα... να τρώτε με τρόπο που να κάνει τα βακτήρια στο μικροβίωμά σας ευτυχισμένα. Όταν βρίσκονται στη σωστή ισορροπία παράγουν μεταβολίτες του εντέρου στον εγκέφαλό σας που καθαρίζουν τις αμυλοειδείς πλάκες και καταστέλλουν τη νευροφλεγμονή. Συνηθίζαμε να λέμε πως ό,τι είναι καλό για την καρδιά είναι επίσης καλό για τον εγκέφαλο, και αποδεικνύεται ότι αυτό ισχύει».
Ο Tanzi προτιμά μια μεσογειακή διατροφή με άφθονα φρούτα, λαχανικά και ελαιόλαδο. «Είμαι κυρίως vegan, αλλά αν υπάρχει μια καλή πίτσα θα τη φάω». «Κάθε μέρα πρέπει να παίρνω το φάρμακό μου με τη μορφή vegan φαγητού», είπε. Αν τρώει σνακ, είναι συνήθως ένα κομμάτι μήλου ή αχλαδιού, μούσλι, ξηροί καρποί ή σπόροι, καθώς «τα βακτήρια στο έντερό μας λατρεύουν ό,τι είναι τραγανό που δεν είναι πατατάκια».