Γιατί ορισμένοι άνθρωποι μοιάζουν να αποτελούν «μαγνήτη» για τα κουνούπια; Πώς μπορούν αυτοί αλλά και όλοι οι υπόλοιποι να προφυλαχθούν από το τσίμπημά τους, το οποίο μπορεί να μεταδώσει τον ιό του Δυτικού Νείλου;
Η απάντηση στο πρώτο ερώτημα βρίσκεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων, που συνθέτουν ένα... πόλο έλξης για τα εν λόγω έντομα, όπως η οσμή του σώματος, το διοξείδιο του άνθρακα που εκπνέουμε, η θερμοκρασία και η υγρασία του δέρματος. Καθώς, όμως, τα κουνούπια δεν προκαλούν μόνο ενοχλητικά τσιμπήματα, αλλά μπορούν να μεταδώσουν ασθένειες όπως ο ιός του Δυτικού Νείλου, η αποτελεσματική προστασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Ποιο είναι το καλύτερο αντικουνουπικό;
Κανένα εντομοαπωθητικό δεν προσφέρει απόλυτη προστασία. Ένα εγκεκριμένο και κλινικά ελεγμένο προϊόν, όμως, όταν χρησιμοποιείται σωστά και συνδυάζεται με κατάλληλα ρούχα και βασικά μέτρα προφύλαξης, μπορεί να περιορίσει σημαντικά τον κίνδυνο τσιμπήματος.
Μία από τις πιο γνωστές και ευρέως χρησιμοποιούμενες δραστικές ουσίες είναι το DEET, το οποίο έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό τόσο απέναντι στα κουνούπια όσο και στα τσιμπούρια. Η DEET είναι μια συνθετική χημική ουσία που χρησιμοποιείται ως δραστικό συστατικό σε πολλά εντομοαπωθητικά. Η πλήρης ονομασία της είναι N,N-διαιθυλο-m-τολουαμίδιο. Δεν σκοτώνει τα κουνούπια. Τα απωθεί, δυσκολεύοντάς τα να εντοπίσουν τον άνθρωπο μέσω της οσμής και των χημικών σημάτων του δέρματος.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA), τα προϊόντα με DEET μπορούν να προσφέρουν προστασία από τα κουνούπια για περίπου δύο έως δώδεκα ώρες και από τα τσιμπούρια για δύο έως δέκα ώρες. Η διάρκεια εξαρτάται κυρίως από τη συγκέντρωση της δραστικής ουσίας και τις συνθήκες χρήσης.
Κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί ανησυχίες για πιθανές επιπτώσεις του DEET στην υγεία και στο περιβάλλον. Οι αρμόδιοι φορείς, ωστόσο, το θεωρούν ασφαλές όταν χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας.
Οι εναλλακτικές δραστικές ουσίες
Για όσους δεν επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν προϊόν με DEET, υπάρχουν και άλλες επιλογές απώθησης. Μεταξύ των δραστικών ουσιών που αναγνωρίζονται για την αποτελεσματικότητά τους περιλαμβάνονται, σύμφωνα με την EPA:
- Η πικαριδίνη, μια συνθετική ουσία που μιμείται ενώσεις, οι οποίες συναντώνται στο μαύρο πιπέρι.
- Το έλαιο ευκαλύπτου λεμονιού.
- Η παρα-μενθανοδιόλη (PMD), δραστική ουσία που μπορεί να παραχθεί και συνθετικά.
- Το IR3535, μια συνθετική ένωση με δομή παρόμοια με εκείνη ενός φυσικού αμινοξέος.
Η αποτελεσματικότητα και η διάρκεια προστασίας δεν εξαρτώνται μόνο από τη δραστική ουσία, αλλά και από την περιεκτικότητα του προϊόντος. Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητο να διαβάζουμε προσεκτικά την ετικέτα και να επιλέγουμε εγκεκριμένα σκευάσματα.
Αντικουνουπικά για παιδιά: Τι πρέπει να προσέξετε
Η χρήση εντομοαπωθητικών στα παιδιά απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Οι γονείς πρέπει να ακολουθούν αυστηρά τις οδηγίες του κατασκευαστή και, όταν υπάρχει αμφιβολία, να συμβουλεύονται τον παιδίατρο ή τον φαρμακοποιό τους.
Το προϊόν πρέπει να εφαρμόζεται πάντοτε από ενήλικα. Βάλτε πρώτα μικρή ποσότητα στα χέρια σας και στη συνέχεια απλώστε την στο εκτεθειμένο δέρμα του παιδιού.
Δεν ψεκάζουμε ποτέ απευθείας το πρόσωπο. Αποφεύγουμε την περιοχή γύρω από τα μάτια, τη μύτη και το στόμα, καθώς και σημεία όπου υπάρχουν πληγές, ερεθισμοί ή εκδορές.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στην επιλογή της δραστικής ουσίας. Προϊόντα που περιέχουν έλαιο ευκαλύπτου λεμονιού ή PMD δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται σε παιδιά κάτω των τριών ετών, εκτός εάν η ετικέτα και οι αρμόδιες υγειονομικές οδηγίες αναφέρουν διαφορετικά.
Για τα προϊόντα με DEET πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η ηλικία του παιδιού, η συγκέντρωση της ουσίας και οι οδηγίες του συγκεκριμένου σκευάσματος. Η έγκριση και οι ηλικιακοί περιορισμοί μπορεί να διαφέρουν ανά χώρα, επομένως υπερισχύουν πάντοτε οι οδηγίες της ετικέτας και των αρμόδιων υγειονομικών αρχών.
Πώς χρησιμοποιούμε σωστά τα εντομοαπωθητικά
Για ασφαλή και αποτελεσματική χρήση:
- Δεν βάζουμε εντομοαπωθητικό στα χέρια των παιδιών, επειδή μπορεί να αγγίξουν τα μάτια ή το στόμα τους.
- Δεν ψεκάζουμε το προϊόν απευθείας στο πρόσωπο. Το βάζουμε πρώτα στα χέρια μας και μετά το απλώνουμε προσεκτικά.
- Δεν εφαρμόζουμε μεγαλύτερη ποσότητα θεωρώντας ότι θα προσφέρει καλύτερη προστασία.
- Δεν βάζουμε το προϊόν κάτω από τα ρούχα ή πάνω σε ερεθισμένο και τραυματισμένο δέρμα.
- Επαναλαμβάνουμε την εφαρμογή μόνο όσο συχνά αναγράφεται στην ετικέτα.
- Όταν επιστρέψουμε σε κλειστό χώρο, πλένουμε το δέρμα με νερό και σαπούνι.
- Αποθηκεύουμε τα εντομοαπωθητικά σε ασφαλές σημείο, μακριά από παιδιά.
Το σωστό αντικουνουπικό είναι εκείνο που διαθέτει εγκεκριμένη δραστική ουσία, είναι κατάλληλο για την ηλικία του χρήστη και εφαρμόζεται ακριβώς όπως προβλέπουν οι οδηγίες.