Σύμφωνα με τα τους επικαιροποιημένους χάρτες του, τους οποίους έδωσε την Τετάρτη 3 Ιουνίου στη δημοσιότητα το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), ένα είδος κουνουπιού, το Culex tritaeniorhynchus, κύριος φορέας του ιού της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας, φαίνεται ότι εξαπλώνεται στη Νότια Ευρώπη.
Το Culex tritaeniorhynchus ενδημούσε, μέχρι πρότινος, κυρίως σε χώρες της Βόρειας Ασίας. Ωστόσο, οι ειδικοί επιστήμονες τονίζουν ότι, μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, καθώς δεν έχει καταγραφεί ακόμη τέτοιο κρούσμα σε οποιαδήποτε χώρα της Ευρώπης.
Σύμφωνα, μάλιστα, με όσα αναφέρει σήμερα στο iefimerida ο αναπληρωτής καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας, Γκίκας Μαγιορκίνης, «υπολογίζεται ότι, στην παρούσα φάση, σχεδόν ο μισός πληθυσμός της γης βρίσκεται σε περιοχές που ενδημεί ο ιός της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας, δηλαδή σχεδόν 3 δισεκατομμύρια άνθρωποι στην Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία. Ο ιός οποίος είναι πρώτη αιτία εγκεφαλίτιδας στην Ασία φαίνεται ότι έχει εξαπλωθεί και στην Αυστραλία με ενδημικά κρούσματα να αναφέρονται τα τελευταία χρόνια. Η σχετικά πρόσφατη εξάπλωση στην Αυστραλία φαίνεται να έχει συμβεί μέσω της μετανάστευσης υδρόβιων πτηνών».
Ιαπωνική εγκεφαλίτιδα: Τι σημαίνουν οι χάρτες του ECDC και γιατί «μπαίνει στο κάδρο» η Ελλάδα
Με ποιον συγκεκριμένο τρόπο, όμως, «διαβάζει» ο Γκίκας Μαγιορκίνης την πρόσφατη δημόσια παρέμβαση του ECDC και πώς θα εξηγούσε τους σχετικούς χάρτες του Κέντρου, οι οποίοι φέρνουν και την Ελλάδα στις επίφοβες για ανάπτυξη κρουσμάτων της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας χώρες; Ο καθηγητής είναι αναλυτικός και εξηγεί στο iefimerida:
«Ο ιός της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας είναι ένα από τους ιούς που γνωρίζουμε εδώ και πολλά χρόνια, καθότι επιδημίες του αναφέρονται από το 1871. Καθώς η μετάδοσή του στους ανθρώπους γίνεται μέσα από τα κουνούπια, ανήκει στη μεγάλη ομάδα των αρμποϊών, των ιών που μεταδίδονται στον άνθρωπο μέσα από το δήγμα (δάγκωμα) ενός εντόμου. Πρόσφατα ακούστηκε από τον ECDC ότι στην Νοτιοανατολική Ευρώπη έχουν εντοπισθεί κουνούπια που θα μπορούσαν να είναι αποτελεσματικοί φορείς του ιού (του γένους Culex), αυξάνοντας τον κίνδυνο να εγκατασταθεί ο ιός ακόμα και στην Ελλάδα. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει να μολυνθούν τα άγρια ζώα που λειτουργούν ως φυσικές δεξαμενές του ιού. Τέτοια είναι άγρια νεροπούλια, κυρίως οι ερωδιοί. Ως ενδιάμεσοι ξενιστές (ή πολλαπλασιαστές) του ιού αναφέρονται κυρίως τα γουρούνια, στα οποία υπάρχουν στοιχεία ότι μπορεί να εξαπλωθεί και χωρίς το τσίμπημα κουνουπιού».
Μαγιορκίνης: Χαμηλός ο κίνδυνος εισαγωγής του ιού της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας
Ο Γκίκας Μαγιορκίνης, πάντως, είναι απολύτως καθησυχαστικός, καθώς ο μηχανισμός της εν λόγω μόλυνσης δεν είναι και ο πιο απλός:
«Η μετάδοση του ιού από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι γνωστό ότι δεν είναι αποδοτική ούτε η μετάδοση από άνθρωπο σε κουνούπι. Οι άνθρωποι είναι τερματικοί ξενιστές. Αυτό κάνει την εισαγωγή του ιού στην περιοχή (από την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία) εξαιρετικά δύσκολη, γιατί ακόμα και άνθρωπος να έρθει μολυσμένος στην Ελλάδα από περιοχή που είναι ενδημικός ο ιός, δεν θα μπορέσει να μεταδοθεί περεταίρω. Απαιτείται η εισαγωγή είτε μολυσμένου κουνουπιού το οποίο θα μολύνει ερωδιό στην Ελλάδα είτε εισαγωγή μολυσμένου ερωδιού. Καθότι οι υγροβιότοποι στην Ελλάδα είναι συγκεκριμένοι, η πιθανότητα για ένα τέτοιο γεγονός εισαγόμενου ερωδιού από την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία όπου ενδημεί ο ιός της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας θεωρείται γενικά μικρή».
Τι πρέπει να ξέρουμε για την ιαπωνική εγκεφαλίτιδα -Συμπτώματα και κίνδυνοι
Αξίζει να σημειωθεί, πάντως, ότι σε περίπτωση κρουσμάτων της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας, ελλοχεύουν, ασφαλώς, κίνδυνοι, αλλά η διάδοση της νόσου δεν φαίνεται να μπορεί να καταστεί τόσο ευρεία και μαζική, ενώ η θνητότητα επί του συνόλου των μολυσμένων ατόμων, λόγω της νόσου, πρέπει να θεωρείται ως ιδιαιτέρως χαμηλή. Ο Γκίκας Μαγιορκίνης σημειώνει, σχετικά, στο iefimerida:
«Όσον αφορά τη νόσο, η συντριπτική πλειονότητα που θα μολυνθεί θα περάσει τον ιό είτε ασυμπτωματικά είτε πολύ ελαφριά και μόνο 1 στα 250 άτομα θα περάσουν τη μορφή της νευροδιεισδυτικής νόσου, δηλαδή της εγκεφαλίτιδας η οποία εκδηλώνεται με υψηλό πυρετό, ληθαργικότητα, δυσκαμψία αυχένα, φωτοφοβία κ.λπ. Ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα είναι τα παιδιά νεότερα των 15 ετών. Περίπου το 15%-20% των ασθενών που θα κάνουν εγκεφαλίτιδα θα καταλήξουν, ενώ ένα 40% από αυτούς που επιβιώνουν έχουν σημαντικά διά βίου νευρολογικά προβλήματα. Στις ΗΠΑ διατίθεται εμβόλιο για τους ταξιδιώτες που θα μείνουν σε ενδημικές περιοχές για μεγάλο χρονικό διάστημα».