Οι συνεχόμενοι καύσωνες του φετινού καλοκαιριού σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης έχουν κάνει το κλιματιστικό αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας εκατομμυρίων ανθρώπων.
Σε σπίτια, γραφεία, αυτοκίνητα και ξενοδοχεία, η χρήση του αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο αντιμετώπισης των υψηλών θερμοκρασιών. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, παρότι ο κλιματισμός προστατεύει από τη ζέστη και μειώνει τον κίνδυνο θερμικής εξάντλησης, η πολύωρη έκθεση σε κλιματιζόμενους χώρους μπορεί να έχει ορισμένες επιπτώσεις στον οργανισμό.
Γιατροί εξηγούν ποιες είναι οι πέντε βασικές περιοχές του σώματος που επηρεάζονται περισσότερο από τον κλιματισμό και δίνουν πρακτικές συμβουλές για το πώς μπορούν να περιοριστούν οι ανεπιθύμητες συνέπειες, όπως αναφέρει ο independent σε δημοσίευμά του.
Δέρμα
Η πρώτη επίπτωση αφορά το δέρμα. Η λειτουργία του κλιματισμού μειώνει την υγρασία του αέρα, γεγονός που βοηθά τον οργανισμό να αισθάνεται πιο δροσερός, αλλά παράλληλα αυξάνει την απώλεια υγρασίας από την επιδερμίδα.
Ο δρ Όπελ Μπέικερ, γενικός ιατρός της Mayfield Clinic στο Μπράιτον, εξηγεί: «Ο κλιματισμός τείνει να αφαιρεί την υγρασία από τον αέρα, κάτι που μας κάνει να αισθανόμαστε πιο δροσεροί, αλλά παράλληλα αυξάνει την απώλεια νερού από το δέρμα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ξηρότητα, αίσθημα τραβήγματος, ξεφλούδισμα και ενδεχομένως να επιδεινώσει την ευαισθησία του δέρματος, το έκζεμα ή ακόμη και να προκαλέσει σκασμένα χείλη». Όπως σημειώνει, όσοι έχουν ήδη ξηρό ή ευαίσθητο δέρμα είναι πιθανό να διαπιστώσουν ότι τα συμπτώματά τους γίνονται πιο έντονα κατά την πολύωρη χρήση του κλιματισμού.
Μάτια
Εκτός από το δέρμα, η χαμηλή υγρασία επηρεάζει και τα μάτια. Σύμφωνα με τον δρ Μπέικερ, «ο κλιματισμός μπορεί να ξηράνει τα μάτια και να προκαλέσει κάψιμο ή τσούξιμο.
Πολύ σπάνια μπορεί να εμφανιστεί και θολή όραση». Όπως επισημαίνει, οι χρήστες φακών επαφής είναι πιθανό να αισθανθούν μεγαλύτερη δυσφορία από τους υπόλοιπους. Ο ίδιος συνιστά να ανοιγοκλείνει κανείς λίγο πιο συχνά τα μάτια του, ώστε να αποκαθίσταται φυσικά η απαραίτητη υγρασία στην επιφάνειά τους.
Λαιμός-μύτη
Ιδιαίτερα ευάλωτες είναι επίσης η μύτη και ο λαιμός. Ο δρ Μπέικερ εξηγεί ότι οι βλεννογόνοι χρειάζονται φυσιολογικά επαρκή υγρασία για να λειτουργούν σωστά. «Η μύτη και ο λαιμός είναι σχεδιασμένα ώστε να παραμένουν υγρά. Αν στεγνώσουν, μπορεί να ερεθιστούν, προκαλώντας πονόλαιμο, βουλωμένη μύτη ή βραχνάδα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά της, η δρ Λούσι Χούπερ, γενική ιατρός στο Λονδίνο και συνιδρύτρια της Coyne Medical, επισημαίνει ότι «όταν στεγνώνει η μύτη και ο λαιμός, ο οργανισμός δυσκολεύεται περισσότερο να απομακρύνει τη βλέννα, η οποία αποτελεί σημαντικό μέρος της άμυνας του ανοσοποιητικού μας συστήματος».
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η έντονη ξηρότητα μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε ρινορραγίες. Όπως εξηγεί ο δρ Μπέικερ, «ο κλιματισμός ξηραίνει τους βλεννογόνους στο εσωτερικό της μύτης, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται μικρές ρωγμές. Έτσι, αν φυσήξετε δυνατά τη μύτη σας ή την πειράξετε, μπορεί να προκληθεί αιμορραγία».
Αναπνευστικό
Ένας ακόμη τομέας που μπορεί να επηρεαστεί είναι το αναπνευστικό σύστημα, ιδιαίτερα όταν οι μονάδες κλιματισμού δεν συντηρούνται σωστά. Ο δρ Μπέικερ εξηγεί ότι «αν οι μονάδες κλιματισμού δεν συντηρούνται σωστά, μπορεί να αυξηθεί η κυκλοφορία σκόνης, γύρης και μούχλας, οι οποίες ερεθίζουν τους πνεύμονες και ενδέχεται να προκαλέσουν κρίσεις σε άτομα με άσθμα».
Η δρ Χούπερ προσθέτει ότι «αυτά τα περιβάλλοντα μπορούν επίσης να αυξήσουν την πιθανότητα εμφάνισης λοιμώξεων του αναπνευστικού. Αν κάποιος έχει ήδη υποκείμενη πνευμονοπάθεια, μια επιπλέον λοίμωξη μπορεί να δημιουργήσει σοβαρότερα προβλήματα».
Πονοκέφαλοι και μυϊκοί πόνοι
Τέλος, αρκετοί άνθρωποι εμφανίζουν πονοκεφάλους ή μυϊκούς πόνους μετά από πολύωρη παραμονή σε χώρους με έντονο κλιματισμό. Ο δρ Μπέικερ εξηγεί ότι «αν έχετε περάσει πολλές ώρες σε δωμάτιο ξενοδοχείου με κλιματισμό, ίσως έχετε νιώσει πονοκέφαλο ή πόνους στο σώμα. Αυτό συμβαίνει επειδή το δέρμα αφυδατώνεται, πιθανότατα έχετε χάσει υγρά, ενώ ο ψυχρός αέρας μπορεί να προκαλέσει μυϊκή ένταση».
Όπως τονίζει, «η αφυδάτωση είναι συνήθως η βασική αιτία αυτών των συμπτωμάτων, όμως ο κλιματισμός μπορεί να συμβάλει έμμεσα στην εμφάνισή τους».
Μικρές και ουσιαστικές συμβουλές
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι υπάρχουν αρκετοί απλοί τρόποι για να μειωθούν αυτές οι ενοχλήσεις. Η επαρκής κατανάλωση νερού κατά τη διάρκεια της ημέρας είναι από τα σημαντικότερα μέτρα, καθώς βοηθά τον οργανισμό να διατηρείται σωστά ενυδατωμένος. Εξίσου σημαντική είναι η χρήση ενυδατικής κρέμας πριν από την πολύωρη παραμονή σε κλιματιζόμενο χώρο.
«Αν γνωρίζετε ότι θα βρίσκεστε για πολλές ώρες σε χώρο με κλιματισμό, βεβαιωθείτε ότι το δέρμα σας είναι καλά ενυδατωμένο. Έτσι δημιουργείται ένα προστατευτικό φράγμα που περιορίζει την απώλεια υγρασίας», συμβουλεύει ο δρ Μπέικερ. Η δρ Χούπερ προτείνει προϊόντα που περιέχουν γλυκερίνη ή υαλουρονικό οξύ, εξηγώντας ότι «τα συστατικά αυτά βοηθούν το δέρμα να συγκρατεί την υγρασία του».
Παράλληλα, οι ειδικοί συστήνουν τη χρήση τεχνητών δακρύων, ιδιαίτερα σε όσους φορούν φακούς επαφής, καθώς και την εφαρμογή ενυδατικού lip balm για την προστασία των χειλιών. Η τοποθέτηση φυτών εσωτερικού χώρου μπορεί επίσης να συμβάλει στην αύξηση της υγρασίας στον αέρα, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει η σωστή κατεύθυνση των αεραγωγών του κλιματισμού μέσα στο αυτοκίνητο, ώστε ο ψυχρός αέρας να μην φυσά απευθείας στο πρόσωπο ή στα μάτια.
Συντήρηση κλιματιστικών και οικονομία στην χρήση
Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν οι γιατροί και στη σωστή συντήρηση των συσκευών. Ο δρ Μπέικερ επισημαίνει ότι, όταν πρόκειται για οικιακό κλιματιστικό, είναι σημαντικό να γίνεται τακτικός καθαρισμός και αντικατάσταση των φίλτρων, ώστε να περιορίζεται η κυκλοφορία σκόνης, γύρης και άλλων αλλεργιογόνων. Επιπλέον, η χρήση υγραντήρα μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της φυσιολογικής υγρασίας στον χώρο.
Η δρ Χούπερ καταλήγει υπενθυμίζοντας ότι, παρά τα σημαντικά οφέλη του κλιματισμού στην αντιμετώπιση της ζέστης, δεν είναι απαραίτητο να λειτουργεί συνεχώς. «Σκεφτείτε πόσο πραγματικά χρειάζεται να χρησιμοποιείτε τον κλιματισμό. Προσφέρει σημαντικά οφέλη για τη δροσιά, όμως ίσως να μην είναι απαραίτητος από τις πρώτες πρωινές ώρες στο σπίτι ή στο γραφείο. Μπορείτε να περιμένετε μέχρι να ανέβει περισσότερο η θερμοκρασία το απόγευμα πριν τον ενεργοποιήσετε», συμβουλεύει.