Η Γαλλική Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας Τροφίμων (Anses) προειδοποίησε την Τετάρτη για μια «υψηλή και αυξανόμενη επιβάρυνση» του πληθυσμού της χώρας από κάδμιο, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση «ανησυχητική».
Το κάδμιο, είναι ένα βαρύ μέταλλο που βρίσκεται στα εδάφη και εισέρχεται στον οργανισμό κυρίως μέσω της διατροφής. Η «υπερέκθεση», που συχνά υπερβαίνει τα όρια κινδύνου, καθιστά αναγκαία την «άμεση και αποφασιστική δράση» για τον περιορισμό των «επιβλαβών επιπτώσεών της» στην ανθρώπινη υγεία, υποστηρίζει η Anses σε έκθεσή της που αποτελεί αποτέλεσμα διετούς επιστημονικής αξιολόγησης, και η οποία αποτυπώνει «για πρώτη φορά» την έκταση και τα χαρακτηριστικά της έκθεσης των Γάλλων στο κάδμιο.
Όπως τόνισε η συντονίστρια της μελέτης Géraldine Carne, το 47,6% των ενηλίκων υπερβαίνει τις τοξικολογικές τιμές αναφοράς. Η ίδια υπενθύμισε παράλληλα τις προηγούμενες προειδοποιήσεις της υπηρεσίας ήδη από το 2011.
Τι είναι το κάδμιο
Επικαλούμενο στοιχεία από την αρμόδια υπηρεσία, ρεπορτάζ του franceinfo εξηγεί ότι το κάδμιο αναγνωρίζεται ως καρκινογόνο και μεταλλαξιογόνο στοιχείο, ενώ συνδέεται με αναπαραγωγικές και νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Δεδομένου ότι δεν αποβάλλεται εύκολα από τον οργανισμό, συσσωρεύεται σταδιακά και όπως εξηγεί η Carne κατανέμεται σε διάφορα όργανα, προκαλώντας επιπτώσεις στα οστά, τους νεφρούς, το καρδιαγγειακό σύστημα, το πάγκρεας, την ουροδόχο κύστη, τον προστάτη και το στήθος. Εκτιμάται μάλιστα ότι σχεδόν το ένα τέταρτο των περιπτώσεων οστεοπόρωσης σχετίζεται με έκθεση στο κάδμιο.
Να αλλάξουν οι πρακτικές στη γεωργία
Οι μελέτες δείχνουν αυξανόμενα επίπεδα στον πληθυσμό με την πάροδο των δεκαετιών, με τη Γαλλία να εμφανίζει ιδιαίτερα υψηλές τιμές, έως και τρεις ή τέσσερις φορές μεγαλύτερες σε σύγκριση με χώρες όπως το Βέλγιο, η Αγγλία ή η Ιταλία, όπως επισήμανε η τοξικολόγος στο franceinfo.
Σύμφωνα με την ίδια, οι αποκλίσεις αυτές ενδέχεται να οφείλονται σε μεγαλύτερη χρήση αγροτικών εισροών και υψηλότερη κατανάλωση δημητριακών προϊόντων, τα οποία εμφανίζουν μεγαλύτερη επιμόλυνση.
Οι τροφές που χρειάζονται προσοχή
Η διατροφή ευθύνεται για «έως και το 98% της έκθεσης στο κάδμιο» του πληθυσμού, με εξαίρεση τους καπνιστές που εκτίθενται επιπλέον μέσω του καπνού, ανέφερε η Αnses. Τα κύρια τρόφιμα που συμβάλλουν στην πρόσληψη είναι τα προϊόντα δημητριακών (όπως ψωμί, ζυμαρικά και μπισκότα), οι πατάτες και τα λαχανικά, δηλαδή βασικά στοιχεία της καθημερινής διατροφής.
Για τη μείωση της επιμόλυνσης, η Anses ζητά παρεμβάσεις κυρίως στα εδάφη και στις γεωργικές πρακτικές. Προτείνει την άμεση μείωση των επιτρεπόμενων ορίων καδμίου στα λιπάσματα, τον τερματισμό της «εξάρτησης από φωσφορικά ορυκτά λιπάσματα» και την αξιοποίηση εναλλακτικών μεθόδων, όπως η χρήση ποικιλιών καλλιεργειών «λιγότερο συσσωρευτικών σε κάδμιο».
Όσον αφορά τα τρόφιμα στα ράφια των καταστημάτων, ιδίως τα εισαγόμενα προϊόντα, επισημαίνει ότι τα ανώτατα επιτρεπόμενα επίπεδα δεν επαρκούν για την προστασία των καταναλωτών και ζητά να «αναθεωρηθούν προς τα κάτω». Απαιτεί επίσης αυστηρότερους ελέγχους σε όλη την αλυσίδα τροφίμων.
Όσον αφορά τους καταναλωτές, οι δυνατότητες παρέμβασης είναι περιορισμένες σε τέτοιο βαθμό που «δεν είναι σκόπιμο να διατυπωθούν συστάσεις σε επίπεδο ατομικών επιλογών». Η Anses προτείνει όμως τη μείωση της κατανάλωσης προϊόντων με βάση το σιτάρι χαμηλής διατροφικής αξίας, όπως δημητριακά πρωινού, κέικ και γλυκά ή αλμυρά μπισκότα. Ως εναλλακτική στα ζυμαρικά και τις πατάτες, ενθαρρύνει τη αύξηση της κατανάλωσης οσπρίων, τα οποία είναι «δέκα φορές λιγότερο μολυσμένα από τα δημητριακά» και έχουν υψηλή διατροφική αξία.
Τέλος, η Anses δεν δίνει συμβουλές ως προς τα βιολογικά προϊόντα λόγω έλλειψης στοιχείων και καθώς και αυτά ενδέχεται να περιέχουν κάδμιο λόγω της χρήσης ορισμένων λιπασμάτων.