Η εφαρμογή της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης των φαρμάκων εντός των νοσοκομείων όλης της χώρας από τους θεράποντες γιατρούς του ΕΣΥ, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό του συστήματος και την βελτίωση της παροχής των υπηρεσιών Υγείας.
Η μετάβαση από τις χειρόγραφες και αποσπασματικές διαδικασίες στο ΕΣΥ σε ένα ενιαίο ψηφιακό σύστημα ενδονοσοκομειακής συνταγογράφησης των φαρμάκων αποτελεί μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας των ιδρυμάτων, με άμεσες και ορατές επιπτώσεις στην ποιότητα της περίθαλψης για τους νοσηλευόμενους ασθενείς, την ασφάλεια των θεραπευτικών επιλογών, τη διαχείριση των αποθεμάτων των φαρμακευτικών σκευασμάτων, αλλά και τον έλεγχο και την παρακολούθηση της δημόσιας νοσοκομειακής φαρμακευτικής δαπάνης σε πραγματικό χρόνο (real time).
Αξίζει να σημειωθεί, κατ’ αρχάς, ότι η ηλεκτρονική συνταγογράφηση εκ μέρους των γιατρών εντός του ΕΣΥ μπορεί να δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό σύστημα για την real time παρακολούθηση της εξέλιξης της φαρμακευτικής αγωγής για κάθε έναν νοσηλευόμενο ασθενή, από τη στιγμή της εισαγωγής του στο νοσοκομείο έως το εξιτήριό του και τη συνέχιση της θεραπείας του στην κοινότητα και το σπίτι του.
Την ίδια στιγμή, αυτό το σύστημα, το οποίο μόλις ξεκίνησε να εφαρμόζεται σε 105 νοσοκομεία του ΕΣΥ της χώρας μας, όπως ανακοίνωσε την περασμένη Παρασκευή ο ίδιος ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, διευκολύνει τα μέγιστα την πιστή εφαρμογή των θεραπευτικών πρωτοκόλλων και των επιστημονικών οδηγιών για την συνταγογράφηση (guidelines) και συμβάλλει, με αυτόν τον τρόπο, στην επιλογή της πλέον κατάλληλης θεραπείας για κάθε νοσηλευόμενο ασθενή. Επίσης, το εν λόγω σύστημα προσφέρει στις διοικήσεις των νοσοκομείων του ΕΣΥ, τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ) και το υπουργείο Υγείας ένα σημαντικό “εργαλείο” για την real time παρακολούθηση της κατανάλωσης των φαρμάκων και, συνεπώς, για τον καλύτερο σχεδιασμό και την οργάνωση της επίσημης φαρμακευτικής πολιτικής.
Το iefimerida συζήτησε αναλυτικά το θέμα με τον ενδοκρινολόγο – διαβητολόγο, Σπύρο Σαπουνά. Ο πρόεδρος του ΕΟΦ αναλύει διεξοδικά και εξηγεί σήμερα στο iefimerida ποια είναι τα οφέλη και οι σημαντικές, αλλά και ορατές βελτιώσεις, που μπορεί να επιφέρει, με υψηλό βαθμό βεβαιότητας, η εφαρμογή του συστήματος της ενδονοσοκομειακής ηλεκτρονικής συνταγογράφησης των φαρμάκων, σε πολλαπλά επίπεδα και σε διαφορετικούς άξονες της λειτουργίας των νοσοκομείων του ΕΣΥ και, συνεπώς, στο επίπεδο της ποιότητας της νοσηλείας, την οποία απολαμβάνουν οι ασθενείς των ιδρυμάτων.
Σύμφωνα με τον Άδωνι Γεωργιάδη, «η ηλεκτρονική ενδονοσοκομειακή συνταγογράφηση είναι πλέον καθημερινή πραγματικότητα στο ΕΣΥ, σε 105 νοσοκομεία όλης της χώρας, με πάνω από 500.000 ιατρικές εντολές, πάνω από 600.000 εκτελέσεις από τα νοσοκομειακά φαρμακεία και σχεδόν 800.000 χορηγήσεις φαρμάκων σε νοσηλευόμενους ασθενείς».
Σύμφωνα με τον Σπύρο Σαπουνά, τα πιο βασικά πλεονεκτήματα του νέου συστήματος είναι τα εξής:
- Διαφάνεια, Ιχνηλασιμότητα και Έλεγχος της Φαρμακευτικής Δαπάνης,
- Ασφάλεια των Φαρμάκων και Προστασία της Εφοδιαστικής Αλυσίδας,
- Ασφάλεια του Ασθενούς και Καλύτερη Θεραπευτική Παρακολούθηση,
- Περιορισμός της Πολυφαρμακίας και Ενίσχυση της Φαρμακοεπαγρύπνησης,
- Λιγότερη Γραφειοκρατία και Καλύτερη Οργάνωση των Νοσοκομείων.
Σύμφωνα, λοιπόν, με όσα εξηγεί ο Σπύρος Σαπουνάς στο iefimerida, «η ηλεκτρονική καταγραφή της φαρμακευτικής αγωγής εξασφαλίζει μεγαλύτερη διαφάνεια, ιχνηλασιμότητα και δυνατότητα ελέγχου της φαρμακευτικής δαπάνης. Κι αυτό, γιατί κάθε φάρμακο που συνταγογραφείται και χορηγείται στο νοσοκομείο καταγράφεται ηλεκτρονικά, με δυνατότητα σύνδεσης με τον ασθενή, τη διάγνωση και τη θεραπεία του. Με τον τρόπο αυτό καθίσταται δυνατή η καλύτερη παρακολούθηση της κατανάλωσης, περιορίζοντας την άσκοπη χρήση φαρμάκων, τις διπλές παραγγελίες και την κακή διαχείριση των αποθεμάτων, ιδιαίτερα όσον αφορά τα φάρμακα υψηλού κόστους (ΦΥΚ), όπως τα ογκολογικά και τα βιολογικά. Παράλληλα, ο ΕΟΦ και το υπουργείο Υγείας αποκτούν σαφέστερη εικόνα για τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται σε κάθε νοσοκομείο, γεγονός που μπορεί να συμβάλει στον καλύτερο προγραμματισμό της φαρμακευτικής δαπάνης και τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων για την πολιτική φαρμάκου, συμπεριλαμβανομένων των μηχανισμών του rebate και του clawback».
Ο πρόεδρος του ΕΟΦ μας εξηγεί επίσης ότι η ηλεκτρονική συνταγογράφηση εντός των νοσοκομείων του ΕΣΥ όλης της χώρας εξασφαλίζει πολύ υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας για τα φάρμακα τα οποία διακινούνται εντός των ιδρυμάτων για τους νοσηλευόμενους ασθενείς.
Όπως μας λέει πάντα ο ίδιος, λοιπόν, «η διασύνδεση των ψηφιακών συστημάτων μπορεί να διευκολύνει την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων για την ασφάλεια των φαρμάκων (Falsified Medicines Directive – FMD), μέσω του ελέγχου της γνησιότητας των φαρμακευτικών σκευασμάτων και της σάρωσης των μοναδικών κωδικών 2D DataMatrix, που αναγράφονται στις συσκευασίες. Η αξιοποίηση των σχετικών ψηφιακών εργαλείων περιορίζει τον κίνδυνο να εισαχθούν παραποιημένα, ληγμένα ή για διάφορους άλλους λόγους ακατάλληλα φάρμακα στα νοσοκομεία. Ταυτόχρονα, σε περίπτωση ανάκλησης συγκεκριμένου φαρμάκου από τον ΕΟΦ, η ηλεκτρονική καταγραφή διευκολύνει τον άμεσο εντοπισμό τόσο των σχετικών αποθεμάτων όσο και των ασθενών στους οποίους ενδέχεται να έχει χορηγηθεί το συγκεκριμένο φάρμακο, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών ανάκλησης παρτίδων (Recall Management)».
Ιδιαίτερα σημαντική είναι, επίσης, η συμβολή της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης των φαρμάκων στην ασφάλεια των ασθενών και τη βελτίωση της θεραπευτικής τους παρακολούθησης. Τι σημαίνει αυτό;
Ο Σπύρος Σαπουνάς υπογραμμίζει στο iefimerida ότι «η αντικατάσταση των χειρόγραφων συνταγών από ηλεκτρονικές διαδικασίες περιορίζει τα ανθρώπινα λάθη, τα οποία μπορεί να προκύψουν από δυσανάγνωστες συνταγές ή από ελλιπή καταγραφή της φαρμακευτικής αγωγής. Επιπλέον, η λειτουργία κατάλληλων συστημάτων προειδοποίησης μπορεί να ενημερώνει τους γιατρούς για πιθανές αλληλεπιδράσεις μεταξύ φαρμάκων, γνωστές αλλεργίες, αντενδείξεις ή σφάλματα στη δοσολογία, συμβάλλοντας στην αποφυγή θεραπευτικών αστοχιών. Παράλληλα, δημιουργείται ένα ολοκληρωμένο ηλεκτρονικό ιστορικό της φαρμακευτικής αγωγής, το οποίο επιτρέπει τη συνεχή και αποτελεσματικότερη παρακολούθηση του ασθενούς, από την εισαγωγή του στο νοσοκομείο έως το εξιτήριο και τη συνέχιση της θεραπείας του εκτός νοσοκομειακού περιβάλλοντος, διασφαλίζοντας, με αυτόν τον τρόπο, τη συνέχεια της φροντίδας (Continuity of Care)».
Το νέο σύστημα της ενδονοσοκομειακής ηλεκτρονικής συνταγογράφησης ωφελεί ακόμη και το ίδιο το έρφγο και την αποτελεσματικότητα των αρμοδίων υπηρεσιών του ΕΟΦ. Ο Σπύρος Σαπουνάς είναι σαφής σχετικά:
«Σημαντικά οφέλη αναμένονται και στον περιορισμό της πολυφαρμακίας και στην ενίσχυση της φαρμακοεπαγρύπνησης. Η ηλεκτρονική καταγραφή της φαρμακευτικής αγωγής διευκολύνει την αναγνώριση και την αναφορά ανεπιθύμητων ενεργειών (Adverse Drug Reactions), ενισχύοντας το έργο του ΕΟΦ στον συγκεκριμένο τομέα. Επιπρόσθετα, διευκολύνει την τήρηση των θεραπευτικών πρωτοκόλλων και των επιστημονικών κατευθυντήριων οδηγιών, συμβάλλοντας στην επιλογή της καταλληλότερης θεραπείας για κάθε ασθενή. Η συνολική εικόνα των φαρμάκων που λαμβάνει ένας ασθενής επιτρέπει, επίσης, τον εντοπισμό περιττών ή ακατάλληλων συνδυασμών, περιορίζοντας τους κινδύνους που συνδέονται με την πολυφαρμακία».
Και ο Σπύρος Σαπουνάς καταλήγει: «Η εφαρμογή ενός ενιαίου ηλεκτρονικού συστήματος συνταγογράφησης μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση της γραφειοκρατίας και στη βελτίωση της οργανωτικής και λειτουργικής αποτελεσματικότητας των νοσοκομείων. Οι γιατροί και οι άλλοι εργαζόμενοι στα νοσοκομειακά φαρμακεία θα μπορούν να περιορίσουν τον χρόνο που αφιερώνουν σε χειρόγραφες διαδικασίες και διοικητικές εργασίες, διαθέτοντας περισσότερους πόρους και χρόνο στην εξυπηρέτηση και τη φροντίδα των ασθενών. Παράλληλα, η διασύνδεση της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης με τα νοσοκομειακά φαρμακεία επιτρέπει την ακριβέστερη παρακολούθηση των διαθέσιμων αποθεμάτων και τον έγκαιρο προγραμματισμό των προμηθειών, συμβάλλοντας στην αποφυγή τόσο των ελλείψεων όσο και της συσσώρευσης περιττών αποθεμάτων».