Περίπου 2,3 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου παγκοσμίως το 2024 συνδέονταν με λοιμώξεις από ιούς, βακτήρια και παράσιτα, σύμφωνα με νέα μελέτη του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC).
Ο IARC είναι ο φορέας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τον καρκίνο.
Ο αριθμός αντιστοιχεί στο 12% όλων των νέων περιστατικών καρκίνου που καταγράφηκαν παγκοσμίως.
Η επιβάρυνση δεν κατανέμεται ισότιμα. Σχεδόν τα τρία τέταρτα των καρκίνων που αποδίδονται σε λοιμώξεις καταγράφονται σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Η νέα μελέτη για τον καρκίνο
«Παρά την πρόοδο στον εμβολιασμό και στον προσυμπτωματικό έλεγχο, οι καρκίνοι που σχετίζονται με λοιμώξεις παραμένουν μια μεγάλη παγκόσμια πρόκληση, με το βάρος να πέφτει δυσανάλογα στους πληθυσμούς χωρών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος», δήλωσε η Χάριετ Ράμγκεϊ, επιστήμονας του IARC και συν-συγγραφέας της νέας μελέτης.
«Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τον σημαντικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ο έλεγχος των λοιμώξεων στη μείωση του παγκόσμιου φορτίου του καρκίνου», πρόσθεσε.
Οι ερευνητές προτείνουν ενίσχυση της πρόληψης, του προσυμπτωματικού ελέγχου, της θεραπείας, της έρευνας και των σχετικών πολιτικών. Στα μέτρα περιλαμβάνονται η ευρύτερη χρήση υπαρχόντων εμβολίων, η ανάπτυξη νέων, ειδικά μέτρα ελέγχου παρασίτων και η επέκταση των διαγνωστικών εξετάσεων.
«Η επένδυση σε νέα εργαλεία πρόληψης θα μπορούσε να έχει τον μεγαλύτερο αντίκτυπο», ανέφερε ο Γκάρι Κλίφορντ, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, μεταδίδει το Euronews.
Ποιοι μικροοργανισμοί ευθύνονται περισσότερο
Στην κορυφή βρίσκεται το Helicobacter pylori, ένα βακτήριο που προσβάλλει το στομάχι και συχνά προκαλεί γαστρικά έλκη. Το 2024 συνδεόταν με περίπου 760.000 νέα περιστατικά καρκίνου, δηλαδή το 4% του συνόλου. Συνδέεται με τρεις τύπους καρκίνου: καρκίνο του μη καρδιακού και του καρδιακού τμήματος του στομάχου, καθώς και συγκεκριμένη μορφή μη-Hodgkin λεμφώματος.
Δεύτερος ήταν ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), με περίπου 750.000 νέα περιστατικά, ενώ ακολουθεί ο ιός της ηπατίτιδας Β (HBV). Ο HPV μπορεί να προκαλέσει οκτώ τύπους καρκίνου, από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και του πέους έως καρκίνους του λάρυγγα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, όλοι οι καρκίνοι του τραχήλου της μήτρας μπορούν να αποδοθούν στον HPV, καθιστώντας τον ως βασικό στόχο εμβολιασμού και προληπτικού ελέγχου.
Ο ρόλος του Epstein-Barr
Στους 12 λοιμογόνους παράγοντες που θεωρούνται καρκινογόνοι για τον άνθρωπο περιλαμβάνεται και ο ιός Epstein-Barr (EBV), ένας από τους συχνότερους ανθρώπινους ιούς.
Δεν υπάρχει ακόμη εγκεκριμένο εμβόλιο, ενώ ο ιός μπορεί να προκαλέσει έξι διαφορετικούς τύπους καρκίνου, μεταξύ άλλων του λαιμού και του στομάχου.
Μεγάλες γεωγραφικές ανισότητες
Η Ανατολική Ασία κατέγραψε το 2024 τα περισσότερα περιστατικά καρκίνου που αποδίδονται σε λοιμώξεις, περίπου 990.000, ή 42% του παγκόσμιου συνόλου, κυρίως λόγω του H. pylori και της ηπατίτιδας Β.
Στην υποσαχάρια Αφρική, ωστόσο, καταγράφηκε το υψηλότερο ποσοστό: Περίπου ένας στους τέσσερις καρκίνους συνδεόταν με λοίμωξη, κυρίως εξαιτίας των καρκίνων που σχετίζονται με τον HPV.
Αντίθετα, μεταξύ των λιγότερο επιβαρυμένων περιοχών βρίσκονται η Βόρεια, Δυτική και Νότια Ευρώπη, η Βόρεια Αμερική και η Ωκεανία.
Στην Ανατολική Ασία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Κίνα εφαρμόζουν προγράμματα πληθυσμιακού ελέγχου με ενδοσκόπηση για την αντιμετώπιση των υψηλών ποσοστών γαστρικού καρκίνου. Επειδή όμως η ενδοσκόπηση είναι επεμβατική και ακριβή, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες δοκιμάζουν προγράμματα «screen-and-treat» για το H. pylori, με μη επεμβατικές εξετάσεις και στοχευμένη θεραπεία με αντιβιοτικά.