Η έγκαιρη διάγνωση κάνει τεράστια διαφορά. Ο καρκίνος του εντέρου σε πρώιμο στάδιο έχει πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες ίασης και συχνά απαιτεί λιγότερο επιθετική θεραπεία.
Στη Βρετανία, οι νέοι θεωρούνται πλέον μία από τις ομάδες με τον υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του εντέρου, ωστόσο οι ειδικοί τονίζουν ότι η διατροφή, ο τρόπος ζωής και ο προληπτικός έλεγχος μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη μείωση του κινδύνου.
Κάθε χρόνο περίπου 44.000 άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο διαγιγνώσκονται με καρκίνο του εντέρου. Η ασθένεια προκαλεί περίπου 17.000 θανάτους ετησίως.
Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο
Η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ θεωρούνται εδώ και χρόνια παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο.
Μέχρι πρόσφατα, η έρευνα έδειχνε ότι η πιθανότητα εμφάνισης της νόσου αυξάνεται με την ηλικία.
Ωστόσο, νεότερες μελέτες δείχνουν ότι όλο και περισσότεροι άνθρωποι κάτω των 50 ετών εμφανίζουν τη νόσο. Οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι η αύξηση αυτή μπορεί να σχετίζεται με τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, τα μικροπλαστικά και την ανεξήγητη αύξηση των φλεγμονωδών νόσων του εντέρου.
Τα πρώτα συμπτώματα συχνά περιλαμβάνουν επίμονες αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου — όπως δυσκοιλιότητα ή διάρροια — καθώς και αίμα στα κόπρανα, πόνο στην κοιλιά, κόπωση και ανεξήγητη απώλεια βάρους.
Σύμφωνα με την οργάνωση Cancer Research UK, πάνω από το μισό των περιπτώσεων καρκίνου του εντέρου θα μπορούσε να προληφθεί.
Ο γαστρεντερολόγος Δρ. Angad Dhillon εξηγεί μιλώντας στην Daily Mail ποια μέτρα μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου.
Υιοθετήστε ισορροπημένη διατροφή
Τα επεξεργασμένα κρέατα έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας τα τελευταία χρόνια. Οι χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή τους έχουν συνδεθεί με δεκάδες χιλιάδες περιπτώσεις καρκίνου του εντέρου.
Ακόμη και 50 γραμμάρια μπέικον την ημέρα — περίπου δύο φέτες — μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο κατά περίπου 20%. Οι βρετανικές οδηγίες συνιστούν ο περιορισμός του κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος να φτάνει περίπου τα 70 γραμμάρια ημερησίως.
Αντίθετα, οι ειδικοί προτείνουν μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, που βρίσκονται σε λαχανικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς και προϊόντα ολικής άλεσης. Οι φυτικές ίνες βοηθούν στη ρύθμιση της λειτουργίας του εντέρου και μειώνουν τον χρόνο που δυνητικά τοξικές ουσίες παραμένουν σε επαφή με τα τοιχώματα του εντέρου.
Να παραμένετε σωματικά δραστήριοι
Η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου. Μελέτες δείχνουν ότι όσοι περνούν πολλές ώρες καθισμένοι έχουν αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου. Η άσκηση μειώνει τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες, που μπορεί να προκαλέσει βλάβες στα κύτταρα.
Έρευνα του Πανεπιστημίου του Νιούκαστλ έδειξε ότι ακόμη και δέκα λεπτά άσκησης μπορούν να επηρεάσουν θετικά βιολογικούς μηχανισμούς που σχετίζονται με τον καρκίνο. Μελέτη σε 430.000 άτομα διαπίστωσε επίσης ότι όσοι βλέπουν τηλεόραση πέντε ώρες ή περισσότερο την ημέρα έχουν 30% μεγαλύτερο κίνδυνο καρκίνου του εντέρου.
Διατηρήστε υγιές βάρος
Υπολογίζεται ότι 11% των περιπτώσεων καρκίνου του εντέρου στο Ηνωμένο Βασίλειο συνδέονται με το υπερβολικό βάρος ή την παχυσαρκία.
Το λίπος, ιδιαίτερα στην κοιλιακή περιοχή, μπορεί να προκαλέσει αντίσταση στην ινσουλίνη, γεγονός που οδηγεί το πάγκρεας να παράγει περισσότερη ορμόνη — μια διαδικασία που μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων.
Μειώστε το στρες και κοιμηθείτε αρκετά
Ακανόνιστα μοτίβα ύπνου έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου.
Ο οργανισμός χρειάζεται επαρκή ύπνο για να αποκαθιστά τις βλάβες που προκαλεί το καθημερινό στρες. Η έλλειψη ύπνου αυξάνει τα επίπεδα κορτιζόλης, η οποία αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα.
Νεότερες μελέτες δείχνουν επίσης ότι η καθημερινή πρακτική διαλογισμού μπορεί να βοηθήσει ακόμη και ασθενείς με καρκίνο να μειώσουν τον κίνδυνο εξάπλωσης της νόσου.
Περιορίστε το αλκοόλ και αποφύγετε το κάπνισμα
Το 2023, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δήλωσε ότι κανένα επίπεδο κατανάλωσης αλκοόλ δεν θεωρείται ασφαλές σε σχέση με τον κίνδυνο καρκίνου.
Όταν καταναλώνουμε αλκοόλ, το σώμα μετατρέπει την αιθανόλη σε ακεταλδεΰδη, μια τοξική ουσία που μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA και μεταλλάξεις.
Μελέτες δείχνουν ότι άνδρες που πίνουν δύο μπύρες καθημερινά έχουν σχεδόν 40% μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου.
Το κάπνισμα επίσης αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης πολύποδων στο έντερο — καλοήθων όγκων που μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο.
Κάντε προληπτικές εξετάσεις
Εάν εμφανίσετε συμπτώματα όπως αίμα στα κόπρανα, πόνο στην κοιλιά ή ανεξήγητη απώλεια βάρους, οι γιατροί συνιστούν να συμβουλευτείτε άμεσα τον γιατρό σας.
Πολλοί καρκίνοι του εντέρου ξεκινούν ως πολύποδες, οι οποίοι μπορούν να αφαιρεθούν εγκαίρως κατά τη διάρκεια μιας κολονοσκόπησης.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το πρόγραμμα προληπτικού ελέγχου επεκτείνεται πλέον σε όλους τους πολίτες άνω των 50 ετών μέσω του συστήματος υγείας NHS.
Οι πολίτες λαμβάνουν στο σπίτι το τεστ FIT, το οποίο ελέγχει δείγμα κοπράνων για ίχνη αίματος — πιθανό σημάδι πολυπόδων ή καρκίνου.
Όπως τονίζει ο Δρ. Dhillon: «Η έγκαιρη διάγνωση κάνει τεράστια διαφορά. Ο καρκίνος του εντέρου σε πρώιμο στάδιο έχει πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες ίασης και συχνά απαιτεί λιγότερο επιθετική θεραπεία».