Η Βίτσα είναι από τα ωραιότερα χωριά, στα Ζαγοροχώρια, και έχει γίνει γνωστή από τα μοναδικά μονοπάτια που έχει και την τοπική γαστρονομία. Γιατί να πάτε.
Η Ήπειρος είναι ένας ευλογημένος τόπος, γεμάτος εναλλαγές τοπίων και αυθεντικές εικόνες. Από πόλεις όπως τα Γιάννενα, που διαχρονικά μαγνητίζουν τους επισκέπτες, μέχρι ορεινούς προορισμούς όπως η Κόνιτσα, τα Ζαγοροχώρια και τα Μαστοροχώρια, η περιοχή καταφέρνει να ξεχωρίζει χάρη στη βαθιά της σχέση με την παράδοση και την αρχιτεκτονική της κληρονομιά. Την ίδια στιγμή, όσοι αναζητούν εναλλακτικές δραστηριότητες βρίσκουν εδώ ιδανικά μονοπάτια μέσα σε πλούσια φυσικά τοπία, ενώ οι πιο ψαγμένοι foodies ανακαλύπτουν μια γαστρονομία αυθεντική και γενναιόδωρη. Στην Ήπειρο, τα γραφικά χωριά, το άγριο φυσικό κάλλος και οι γεύσεις του τόπου συνδυάζονται με τρόπο μοναδικό.
Το πέτρινο χωριό στα Ζαγοροχώρια κοντά στο Φαράγγι του Βίκου
Η Βίτσα στα Ζαγοροχώρια είναι ένα από τα πιο συναρπαστικά και γραφικά χωριά της Ηπείρου - ένας τόπος όπου η πέτρα, η ιστορία και η φύση συνυπάρχουν με τρόπο που γοητεύει τον επισκέπτη. Χτισμένη αμφιθεατρικά σε υψόμετρο σχεδόν 960 μέτρων στις πλαγιές του Ζαγορίου, αποτελεί μια ιδανική αφετηρία για εξερεύνηση της ευρύτερης περιοχής και βασικό σταθμό στην περιήγηση στο Φαράγγι του Βίκου, ένα από τα πιο εντυπωσιακά φυσικά τοπία της Ελλάδας.
Η πρόσβαση στη Βίτσα είναι εύκολη για όσους ταξιδεύουν οδικώς. Από την πόλη των Ιωαννίνων, που απέχει περίπου 36-37 χλμ., ακολουθείτε την Εθνική Οδό Ιωαννίνων-Κοζάνης και στη συνέχεια στρίβετε προς το εσωτερικό του Ζαγορίου, μέσα από μια εντυπωσιακή διαδρομή με βουνά, δάση και ορεινά τοπία. Το δίκτυο των δρόμων στο Ζαγόρι είναι πυκνό, αλλά χωρίς σημαντική δημόσια συγκοινωνία -οι περισσότεροι επισκέπτες επιλέγουν αυτοκίνητο ή οργανωμένες εκδρομές για να φτάσουν στο χωριό και να κινηθούν στην περιοχή.
Μπαίνοντας στη Βίτσα, ο επισκέπτης αντικρίζει αμέσως την αυθεντική ζαγορίτικη αρχιτεκτονική: λιθόκτιστα σπίτια με στέγες από σχιστόλιθο, πλακόστρωτα καλντερίμια που διασχίζουν το χωριό και μικρές πλατείες με τεράστιους πλατάνους που αγκαλιάζουν τη ζωή του τόπου. Η Βίτσα χωρίζεται στην Άνω και Κάτω Βίτσα, δύο συνοικίες που αντικατοπτρίζουν την παραδοσιακή διάρθρωση των οικισμών του Ζαγορίου και δημιουργούν διαδρομές γεμάτες γοητεία και ιστορία.
Η ιστορία του χωριού ξεκινά πολύ πριν τον σύγχρονο τουρισμό: η Βίτσα μαρτυρείται σε έγγραφα ήδη από τον 14ο αιώνα με την ονομασία Vezitsa, που ανάγεται σε σλαβικές ρίζες και συνδέεται με λέξεις που σημαίνουν «τρέχω» ή «ρέω», πιθανώς αναφερόμενες στα νερά και τα ρέματα της περιοχής.
Καθώς περπατά ο επισκέπτης στα σοκάκια, συναντά παλαιούς ναούς και αρχοντικά που μαρτυρούν την πολιτιστική ζωή του τόπου στους περασμένους αιώνες. Εντυπωσιακές εκκλησίες όπως αυτές του Αγίου Νικολάου (1619), της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (1554) και των Ταξιαρχών (1607) μαρτυρούν την πλούσια θρησκευτική παράδοση.
Η γεωγραφική θέση της Βίτσας την καθιστά μοναδική πύλη προς εντυπωσιακά φυσικά αξιοθέατα. Στη γύρω περιοχή ξεκινούν πεζοπορικές διαδρομές που διασχίζουν παλιά καλντερίμια και οδηγούν στο γεφύρι Kokkoros (ή Noutsos), ένα μονότοξο πέτρινο γεφύρι του 18ου αιώνα που στέκει περήφανο πάνω από τα κρυστάλλινα νερά του ποταμού Βοϊδομάτη και αποτελεί από τα πιο φωτογραφημένα τοπία της περιοχής.
Μια επίσκεψη στη Βίτσα δεν είναι απλώς μια στάση σε ένα χωριό, αλλά ένα ταξίδι στον χρόνο και τη φύση. Η πέτρα μιλά για παλιές εποχές, οι πλατείες γεμίζουν με φωνές και γέλια το καλοκαίρι, και τα μονοπάτια σε καλούν να ανακαλύψεις τα μυστικά του Ζαγορίου. Είναι μια εμπειρία που αγγίζει όλες τις αισθήσεις - από το αεράκι που κατεβαίνει από τα βουνά μέχρι τα αρώματα της ζεστής πίτας που μόλις βγήκε από τον φούρνο- και μένει στη μνήμη πολύ μετά την επιστροφή στο σπίτι.
Το μονοπάτι σήμα κατατεθέν στη Βίτσα
Η περιοχή γύρω από τη Βίτσα είναι επίσης πλούσια σε φυσικά τοπία και μονοπάτια. Ο πεζοπόρος μπορεί να ακολουθήσει την ιστορική «Σκάλα της Βίτσας», ένα παλιό μονοπάτι που συνέδεε τα χωριά μεταξύ τους -σήμερα αποτελεί μια αξέχαστη εμπειρία μέσα στο πράσινο, τον ίσκιο των δέντρων και το τραγούδι των ρεμάτων.
Η τοπική γαστρονομία και το θεματικό εστιατόριο που γίνεται προορισμός στη Βίτσα
Μια ακόμη αίσθηση που μένει ανεξίτηλη στον επισκέπτη είναι η τοπική γαστρονομία. Η περιοχή των Ζαγοροχωρίων, με την παράδοση της κτηνοτροφίας και της γεωργίας, έχει αναπτύξει μια χαρακτηριστική κουζίνα, βασισμένη στα τοπικά προϊόντα του βουνού. Πίτες με ντόπια τυριά, αγριόχορτα και μυρωδικά, όπως η τυρόπιτα και η χορτόπιτα, παρασκευάζονται με μεράκι στα σπίτια και στις ταβέρνες της περιοχής.
Στα χωριά υπάρχει έντονη παράδοση στα τυροκομικά προϊόντα, με φέτα και γιαούρτι που συνοδεύουν κάθε γεύμα, καθώς και στα παραδοσιακά ζωικά προϊόντα, όπως το αρνί με χόρτα και οι χειροποίητες σούπες με τραχανά. Οι επισκέπτες μπορούν επίσης να δοκιμάσουν παραδοσιακά γλυκά του κουταλιού, μαρμελάδες και τοπικά λικέρ από άγρια φρούτα και βότανα.
Στη Βίτσα και στα γύρω χωριά θα βρείτε παραδοσιακές ταβέρνες και καφενεία όπου η τοπική κουζίνα συνδυάζεται με ζεστή φιλοξενία. Ένα παράδειγμα είναι το εστιατόριο «Κανέλα και Γαρίφαλλο», γνωστό για τις δημιουργικές προτάσεις με βάση τα τοπικά υλικά και τα μανιτάρια της περιοχής, προσφέροντας μια γαστρονομική εμπειρία που συνδέει το παρελθόν με το παρόν.
Φωτογραφίες: Shuttertock