Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη που χρησιμοποιούνται στον Λίβανο συλλέγουν μεγάλες ποσότητες δεδομένων. Οι πληροφορίες αυτές επεξεργάζονται από συστήματα ΑΙ που αναλύουν πρότυπα συμπεριφοράς πιθανών στόχων.
Ο ουρανός πάνω από τον νότιο Λίβανο έχει γεμίσει τα τελευταία χρόνια από τον συνεχόμενο βόμβο μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Από τις συγκρούσεις ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ τον Οκτώβριο του 2024, τα ισραηλινά μη επανδρωμένα αεροσκάφη αποτελούν σχεδόν μόνιμη παρουσία στην περιοχή.
Αυτό αναφέρει σε προ ημερών ρεπορτάζ του ο ενημερωτικός ιστότοπος The Dial, προσθέτοντας ότι ακόμη και μετά την εκεχειρία, οι πτήσεις επιτήρησης και οι στοχευμένες επιθέσεις συνεχίστηκαν, μετατρέποντας τον ήχο των μηχανών σε μέρος της καθημερινότητας για τους κατοίκους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη χρησιμοποιούν μεγάφωνα για να δίνουν εντολές στους πολίτες, ζητώντας για παράδειγμα να ανοίξουν μια τσάντα ή να κατεβάσουν το παράθυρο ενός αυτοκινήτου.
Το περιστατικό που προκάλεσε ιδιαίτερη ανησυχία
Στις 12 Οκτωβρίου 2025 σημειώθηκε ένα περιστατικό που προκάλεσε ιδιαίτερη ανησυχία στην περιοχή. Ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος εμφανίστηκε πάνω από την πόλη Ναμπατίγιε στον νότιο Λίβανο και μετέδωσε μήνυμα προς τους κατοίκους: «Ο αρχιτέκτονας Ταρέκ Μαζραάνι συνεχίζει τις συνωμοσίες του. Κυνηγήστε τον. Διώξτε τον ώστε να επιστρέψει η ασφάλεια και να ξεκινήσει η ανοικοδόμηση».
Ο Μαζραάνι κατάγεται από το χωριό Χούλα, κοντά στα σύνορα με το Ισραήλ. Ως αρχιτέκτονας είχε συμμετάσχει σε έργα ανοικοδόμησης σε πολλές περιοχές του Λιβάνου μετά τον πόλεμο του 2006 ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ. Λίγες εβδομάδες πριν από το περιστατικό, είχε συναντηθεί με κατοίκους χωριών στα νότια σύνορα για να συζητήσουν σχέδια ανοικοδόμησης μετά τον πόλεμο του 2024.
Οι συγκρούσεις είχαν προκαλέσει τον εκτοπισμό τουλάχιστον 91.000 ανθρώπων από τον νότο της χώρας, ενώ οι συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις, παρά την εκεχειρία που ανακοινώθηκε από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, εμπόδιζαν πολλούς να επιστρέψουν στα σπίτια τους.
Τον Φεβρουάριο η οργάνωση Διεθνής Αμνηστία χαρακτήρισε τις επιθέσεις στον νότιο Λίβανο «σκόπιμη καταστροφή πολιτικών περιουσιών και αγροτικών εκτάσεων». Το μήνυμα του μη επανδρωμένου αεροσκάφους υπονοούσε ότι ο Μαζραάνι συνεργάζεται με τη Χεζμπολάχ. Ο ίδιος αρνείται τον ισχυρισμό.
Όπως δήλωσε σε συνάντηση στη Βηρυτό τον Δεκέμβριο, δεν υποστηρίζει την οργάνωση ούτε εργάζεται για λογαριασμό της. Υποστηρίζει ότι οι ισραηλινές δυνάμεις χρησιμοποιούν συχνά «μεθόδους εκφοβισμού», όπως τηλεφωνικές προειδοποιήσεις ή ηχογραφημένα μηνύματα σε σπίτια πολιτών. Η δημόσια στοχοποίησή του από μη επανδρωμένο αεροσκάφος, ωστόσο, τον τρόμαξε ιδιαίτερα.
Μετά το περιστατικό αποφάσισε να εγκαταλείψει την περιοχή και να μετακομίσει στη Βηρυτό, όπου ζει πλέον μακριά από την οικογένειά του. Παρότι συνεχίζει να συμμετέχει σε συναντήσεις με κυβερνητικούς αξιωματούχους για την προώθηση έργων ανοικοδόμησης, δεν μπορεί να επιστρέψει στον νότο για να εργαστεί επί τόπου.
Η κυβέρνηση του Λιβάνου έχει καταθέσει επανειλημμένα προσφυγές στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών για τις ισραηλινές επιθέσεις χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Τον Ιανουάριο του 2026 κατέθεσε νέα προσφυγή, υποστηρίζοντας ότι το Ισραήλ παραβίασε την κυριαρχία της χώρας 2.036 φορές κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2025.
Το Ισραήλ έχει χαρακτηρίσει τη συνοριακή ζώνη στον νότιο Λίβανο «κόκκινη περιοχή». Σύμφωνα με στοιχεία της ανεξάρτητης οργάνωσης Καταγραφή Τοποθεσιών και Συμβάντων Ένοπλων Συγκρούσεων, καταγράφηκαν περίπου 200 επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη ή αεροπορικά πλήγματα στον νότιο Λίβανο μεταξύ 1ης Νοεμβρίου και 31ης Δεκεμβρίου 2025, προκαλώντας 53 θύματα.
Όποιος προχωρήσει χωρίς άδεια θεωρείται στόχος
Ορισμένες περιοχές κοντά στα σύνορα έχουν σχεδόν ερημώσει, ωστόσο άλλες εξακολουθούν να κατοικούνται. Στην περιοχή βρίσκονται επίσης ειρηνευτικές δυνάμεις της Προσωρινής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο, οι οποίες συντονίζονται τόσο με τον ισραηλινό στρατό όσο και με τον λιβανικό στρατό. Οι δυνάμεις αυτές ενημερώνουν τους πολίτες αν μπορούν να κινηθούν σε συγκεκριμένες περιοχές. Όποιος προχωρήσει χωρίς άδεια θεωρείται αυτομάτως πιθανός στόχος.
Τον Ιούνιο του 2025 ένας βοσκός στην περιοχή Σεμπάα, ο Μοχάμαντ Κανάαν, βοσκούσε τα ζώα του μαζί με τους δύο γιους του όταν δέχθηκαν επίθεση από ισραηλινό μη επανδρωμένο αεροσκάφος. Ο ίδιος και ένας από τους γιους του, ο οποίος υπηρετούσε στον λιβανικό στρατό, σκοτώθηκαν, ενώ ο δεύτερος τραυματίστηκε σοβαρά.
Κάτοικοι της περιοχής υποστηρίζουν ότι η διαδικασία έγκρισης μετακινήσεων είναι αδιαφανής και ότι συχνά εξαρτάται από αυθαίρετες αποφάσεις. Παράλληλα εκφράζουν φόβους ότι σε περίπτωση θανάτου από επίθεση μη επανδρωμένου αεροσκάφους δεν θα υπάρξει λογοδοσία.
Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη που χρησιμοποιούνται στον Λίβανο λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο με εκείνα που έχουν αναπτυχθεί στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη. Συλλέγουν μεγάλες ποσότητες δεδομένων, όπως σήματα ασύρματων δικτύων, διευθύνσεις διαδικτύου και σήματα κινητών τηλεφώνων. Οι πληροφορίες αυτές επεξεργάζονται από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που αναλύουν πρότυπα συμπεριφοράς πιθανών στόχων.
Σύμφωνα με τον αναλυτή άμυνας Χάμζε Ατάρ, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μπορούν να εντοπίζουν άτομα μέσω αναγνώρισης φωνής ή προσώπου, να παρακολουθούν την ψηφιακή τους δραστηριότητα ή ακόμη και να καταγράφουν πινακίδες αυτοκινήτων. Τα δεδομένα μεταδίδονται σε πραγματικό χρόνο σε κέντρα επιχειρήσεων, όπου αναλύονται από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που συγκρίνουν κινήσεις και επαφές πιθανών στόχων.
Με βάση αυτά τα στοιχεία δημιουργούνται λίστες πιθανών μελών ένοπλων οργανώσεων. Στις λίστες αυτές καταγράφονται πρόσωπα, φωνές και άλλες πληροφορίες που χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό και την εξόντωση στόχων.
Η ταχεία εξέλιξη των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και της τεχνητής νοημοσύνης επιταχύνει σημαντικά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Σύμφωνα με τον Ατάρ, στο παρελθόν η συλλογή πληροφοριών γινόταν κυρίως από μονάδες παρακολούθησης επικοινωνιών και στη συνέχεια ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος αποστελλόταν για να πραγματοποιήσει την επίθεση. Σήμερα, τα ίδια τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη εκτελούν την επιτήρηση, αναγνωρίζουν στόχους και μεταδίδουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.
Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει την ταχύτητα εκτέλεσης των επιθέσεων, αλλά ταυτόχρονα εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ακρίβεια των αναγνωρίσεων και την πιθανότητα λαθών. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι στο μέλλον ενδέχεται να εμφανιστούν πλήρως αυτόνομα μη επανδρωμένα αεροσκάφη που θα συνδέονται απευθείας με κεντρικά συστήματα δεδομένων, μειώνοντας ακόμη περισσότερο τον χρόνο ανάμεσα στον εντοπισμό και την επίθεση.