fbpx Σίρλεϊ Τζάκσον: Η συγγραφέας που με τις ιστορίες της τρομοκρατούσε την Αμερική -Η ζωή της ήταν εξίσου ανατριχιαστική, αυτοαποκαλούνταν μάγισσα | STORIES | iefimerida.gr
×
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Tο iefimerida.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.
STORIES
«SHIRLEY»: ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΗ ΤΑΙΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΤΗΣ

Σίρλεϊ Τζάκσον: Η συγγραφέας που με τις ιστορίες της τρομοκρατούσε την Αμερική -Η ζωή της ήταν εξίσου ανατριχιαστική, αυτοαποκαλούνταν μάγισσα

Η συγγραφέας Σίρλεϊ Τζάκσον
31|10|2020 | 22:58
Η συγγραφέας Σίρλεϊ Τζάκσον, την οποία πολλοί αποκαλούσαν και «μάγισσα» / Φωτογραφία: ΑΡ

Η Σίρλεϊ Τζάκσον θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες Αμερικανίδες συγγραφείς του 20ού αιώνα.

Το «The Haunting of Hill House», που αποτελεί μία από τις πιο πετυχημένες σειρές του Netflix, είναι βασισμένο στο ομότιτλο βιβλίο της (1959), το οποίο λέγεται πως είναι μία από τις καλύτερες ιστορίες φαντασμάτων που γράφτηκαν ποτέ.

Η Σίρλεϊ Τζάκσον, είναι επίσης γνωστή για το διήγημα «Το Λαχείο» (1948), το οποίο αποκαλύπτει ένα σκοτεινό μυστικό σε ένα αμερικανικό χωριό.

Στην ίδια, άρεσε να διηγείται πώς της ήρθε η ιδέα για αυτήν την ιστορία, που συγκλόνισε την Αμερική, ενώ είχε βγει έξω για τα ψώνια της οικογένειας ένα πρωί.

Η έμπνευση για «Το Λαχείο» και ο σάλος που προκάλεσε

Η ιδιόρρυθμη συγγραφέας, επεξεργάστηκε την υπόθεση για «Το Λαχείο» στο δρόμο της για το σπίτι, έβαλε τη μικρή της κόρη στο παρκοκρέβατο της, τακτοποίησε τα ψώνια και κάθισε για να το δακτυλογραφήσει στη γραφομηχανή της. Το έργο της ολοκληρώθηκε το μεσημέρι, όταν η μεγαλύτερη κόρη της, μόλις είχε επιστρέψει από το νηπιαγωγείο.

Όταν η σύντομη αυτή ιστορία, εμφανίστηκε στις σελίδες του περιοδικού The New Yorker τον Ιούνιο του 1948, προκάλεσε ανησυχία. Χιλιάδες αναγνώστες έγραψαν στο περιοδικό οργισμένοι, ενώ εκατοντάδες ακύρωσαν τις συνδρομές τους.
Και δεν ήταν μόνο οι Αμερικανοί που φοβήθηκαν. Η ιστορία απαγορεύτηκε στην Νότια Αφρική, όπου η κυβέρνηση του απαρτχάιντ το θεώρησε ύπουλη επίθεση στην παράδοση.

Η ιστορία περιγράφει μια φανταστική μικρή πόλη στη σύγχρονη Αμερική, η οποία διοργανώνει μια ετήσια τελετή γνωστή ως «λαχειοφόρος αγορά», στην οποία ένα μέλος της κοινότητας επιλέγεται τυχαία για να λιθοβοληθεί -ακόμη και από μέλη της οικογένειάς τους - σε μια τελετουργική θυσία για να εξασφαλιστεί μια καλή συγκομιδή και μια γενική ευημερία της κοινότητας. Η νοικοκυρά Tessie Hutchinson, που τραβάει το χαρτόνι με τη μαύρη κηλίδα, οδηγείται στο θάνατό της, ενώ δίνονται μερικές πέτρες, ακόμα και στο μικρό της γιο.

Η Τζάκσον δεν ήταν δημοφιλής με τους γείτονές της στο Βόρειο Μπένινγκτον πριν από τη δημοσίευση του «The Lottery». Σύμφωνα με μια τοπική φήμη, η συγγραφέας είχε την ιδέα, όταν κάποια παιδιά από εκεί, της πέταξαν πέτρες καθώς περνούσε, σπρώχνοντας ένα καροτσάκι.

Η συγγραφέας Σίρλεϊ Τζάκσον, την οποία πολλοί αποκαλούσαν και «μάγισσα»
Η συγγραφέας Σίρλεϊ Τζάκσον, την οποία πολλοί αποκαλούσαν και «μάγισσα» (1951) / Φωτογραφία: ΑΡ

Το ειρωνικό και ανέκφραστο ύφος με το οποίο έγραψε η Σίρλεϊ Τζάκσον την ιστορία, ώθησε μερικούς αναγνώστες να πιστέψουν ότι ήταν πραγματική και της έγραψαν ζητώντας να μάθουν πού θα μπορούσαν να πάνε για να δουν ένα λιθοβολισμό!

Άλλοι απλώς σοκαρίστηκαν από τη μακάβρια ιστορία και υποψιάζονταν ότι η Τζάκσον ήθελε να δείξει κάτι μέσω αυτής. Πολλοί της έγραψαν ζητώντας της εξήγηση. Ήταν μια αλληγορία για το Ολοκαύτωμα, αναρωτήθηκαν, ή μια γενική σκέψη για το κακό που έχουμε μέσα μας όλοι;

Όμως οι αναγνώστες ίσως να έμενα λιγότερο έκπληκτοι αν ήταν λίγο πιο εξοικειωμένοι με τη συγγραφέα, η οποία τότε δεν ήταν ιδιαίτερα γνωστή: μια βασανισμένη νοικοκυρά και μητέρα τεσσάρων παιδιών, η οποία παραδεχόταν ότι ήταν μάγισσα, που καταριόταν τους εκδότες και έγραφε – όπως ειπώθηκε αργότερα- «όχι με στυλό αλλά με σκουπόξυλο». Η Τζάκσον, πέθανε σε ηλικία 48 ετών από καρδιακή ανεπάρκεια, το 1965.

Ποια ήταν η εκκεντρική συγγραφέας Σίρλεϊ Τζάκσον

Μετά από δεκαετίες απόρριψης ως ταλαντούχα αλλά εκκεντρική συγγραφέας που σπατάλησε τις δυνατότητές της γράφοντας ιστορίες τρόμου - ένας κριτικός την ονόμασε «Virginia Werewoolf» - έγινε η αγαπημένη του Χόλιγουντ.

Η ανατριχιαστική μεταφορά από το Netflix του μυθιστορήματός της «The Haunting Of Hill House», που αναφέρεται συχνά ως μια από τις καλύτερες ιστορίες φαντασμάτων που γράφτηκαν ποτέ, γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Φέτος, κυκλοφόρησε η ταινία «Shirley», ένα βιογραφικό δράμα για τη ζωή της και την περίεργη σχέση της με τον σύζυγό της. Την εκκεντρική συγγραφέα υποδύεται η Ελίζαμπεθ Μος, την οποία γνωρίσαμε μέσα από τις δημοφιλείς σειράς «Mad Men» και «The Handmaid's Tale».

Στην ταινία, η οποία βασίζεται σε ένα μυθιστόρημα για τη ζωή της, βλέπουμε ένα νεαρό ζευγάρι να πηγαίνει να μείνει με την Τζάκσον και τον χειριστικό, γυναικά σύζυγό της, στο σπίτι τους στο Βερμόντ λίγο μετά τη μεγάλη επιτυχία του «Λαχείου» που την έκανε εθνική διασημότητα.

Η ερμηνεία της Μος, ως μιας γυναίκας μποέμ με σκληρή γλώσσα, που πίνει πολύ με πιθανές λεσβιασκές τάσεις, λένε πολλοί ότι θα της χαρίσει μια υποψηφιότητα για Όσκαρ. Αλλά αυτή, είναι μόνο η μισή ιστορία για την Τζάκσον.

«Συγγραφέας, νοικοκυρά, μάγισσα»

Μια περίπλοκη γυναίκα με μια διχασμένη προσωπικότητα, που οι βιογράφοι έχουν υποθέσει ότι μπορεί να έχει τις ρίζες της σε κάποια απροσδιόριστη παιδική σεξουαλική κακοποίηση, προσέλκυσε την επιτυχία γράφοντας όχι μόνο ενοχλητικές ιστορίες για το υπερφυσικό, αλλά και ελαφριές και χιουμοριστικές ιστορίες για τη φρενήρη οικιακή ζωή της, για περιοδικά όπως τα «Good Housekeeping» και «Woman’s Home Companion».

Μια πρόσφατη βιογραφία την περιέγραψε συνοπτικά ως «συγγραφέας, νοικοκυρά και μάγισσα».

Φαινόταν σχεδόν καταραμένη με δυστυχία στην προσωπική της ζωή. Γεννημένη στο Σαν Φρανσίσκο το 1919 από εύπορους, συντηρητικούς γονείς, η Σίρλεϊ Τζάκσον ήταν πάντα πολύ εκκεντρική. Είχε αψηφήσει την οικογένειά της πρώτα ακολουθώντας μια καριέρα ως συγγραφέας (δεν θεωρούνταν τότε κατάλληλη πορεία για μια αξιοσέβαστη γυναίκα) και, δεύτερον, κάνοντας έναν γάμο με τον κριτικό λογοτεχνίας, Στάνλεϊ Χάιμαν, τον οποίο γνώρισε στο πανεπιστήμιο.

Η μητέρα της, Τζεραλντίν, δεν έκρυψε την απογοήτευσή της για το γεγονός ότι η υπέρβαρη κόρη της δεν ήταν πιο όμορφη και θηλυκή, ενώ έλεγε μάλιστα στην κόρη της, ότι ήταν προϊόν μιας αποτυχημένης άμβλωσης.

Δυστυχώς, ο σύζυγος της Τζάκσον δεν την αντιμετώπισε καλύτερα. Ο Χάιμαν όχι μόνο την απατούσε αδιάκοπα, αλλά μάλιστα την περίμενε να τον ακούσει καθώς αυτός μιλούσε για τις σχέσεις του, κάτι που ήδη επιβάρυνε την ήδη εύθραυστη ψυχική κατάστασή της.

Τα επόμενα χρόνια, η συγγραφέας θα υποφέρει από κατάθλιψη και εθισμό σε ψυχοδραστικά φάρμακα. Το ζευγάρι παντρεύτηκε το 1940 και, μετά τη γέννηση του πρώτου τους παιδιού, μετακόμισε στο Βόρειο Μπένινγκτον, στο Βερμόντ, ένα φιλόξενο χωριό, όπου ο Χάιμαν προσχώρησε στο προσωπικό ενός κοντινού πανεπιστημίου. Έτσι, η Τζάκσον ανέβηκε κοινωνικά. Από την ιδιότητα του πολίτη δεύτερης κατηγορίας, ήταν πλέον η «σύζυγος ενός από το διδακτικό προσωπικό της σχολής».

Ο Χάιμαν, ένας εξωφρενικός σοβινιστής, δεν σήκωνε ούτε το δάχτυλό του στο σπίτι τους για να βοηθήσει τη γυναίκα του, ακόμα και αν είχαν τέσσερα παιδιά. Θα φώναζε τη γυναίκα του για το παραμικρό, ενώ ζήλευε την επιτυχία της.

Είχε πολλές σχέσεις με τις φοιτήτριές του, αναγκάζοντας την Τζάκσον να αποδεχθεί έναν ανοιχτό γάμο. Ίσως επειδή η μητέρα της την είχε κάνει να νιώθει τόσο ανασφαλής για την εμφάνισή της, ίσως πίστευε ότι αυτό ήταν όλο που μπορούσε να περιμένει. Επίσης, ήταν τσιγκούνης και της έδινε μερίδες από τα κέρδη της όταν θεωρούσε ότι έπρεπε.

Η ζήλια της για τις ερωμένες του ξέσπαγε σε έξαλλες εκρήξεις στα περίφημα γεμάτα αλκοόλ πάρτι τους, ενώ την απομάκρυνε από τους φίλους και τους γείτονές τους, οι οποίοι είχαν ήδη ενοχληθεί με το γεγονός ότι ήταν ακοινώνητη- υπέφερε από αγοραφοβία - και εξαιτίας της προφανούς γοητείας της για τη μαγεία.

Φυλαχτά, ξόρκια και γάτες που της... ψιθύριζαν

Οποιος επισκεπτόταν το σπίτι της, θα έβλεπε φυλαχτά παντού, καθώς και μια μεγάλη βιβλιοθήκη με βιβλία για τη μαγεία, ένα θέμα με το οποίο είχε εμμονή από την ηλικία των 16 ετών, όταν και άρχισε να πειραματίζεται με κούκλες βουντού και ξόρκια.

Πολλοί καλεσμένοι της, στους οποίους διάβαζε τις κάρτες ταρώ, έλεγαν ότι ήταν ανεξήγητα ακριβής και ορισμένοι πίστευαν ότι ήταν πραγματικά διορατική. «Δεν σκεφτόταν απλώς, “ήξερε” ότι υπήρχαν υπερφυσικές δυνάμεις όπως δαίμονες και φαντάσματα», είπε ένας από τους δύο γιους της.

Η Τζάκσον είχε πολλές γάτες, για τις οποίες ισχυριζόταν ότι όταν πηδούσαν στον ώμο της κατά τη διάρκεια των γευμάτων, τις ψιθύριζαν ποιήματα στο αυτί της. Τα περισσότερα «ξόρκια» της ήταν άκακα και ακόμη και οικιακά. Ένα αγαπημένο τέχνασμα της, είπαν οι φίλοι της, ήταν να χτυπάει της συρταριέρα της κουζίνας και να λέει το όνομα ενός σκεύους που ήθελε. Όταν άνοιγε ξανά το συρτάρι, το σκεύος θα ήταν πάντα ξαπλωμένο πάνω - πάνω.

Περιστασιακά, προσπαθούσε να χρησιμοποιήσει μαγεία για σκοτεινότερους σκοπούς, όπως όταν απείλησε να ρίξει κατάρα στον εκδότη Alfred Knopf - ο οποίος είχε εμπλακεί σε μια οικονομική διαμάχη με τον σύζυγό της για μια συμφωνία για βιβλία - εάν πατούσε ποτέ το πόδι του στο Βερμόντ. Εκείνο το χειμώνα πήγε να κάνει σκι εκεί και, αφού ο Τζάκσον είχε βάλει μια καρφίτσα σε μια κούκλα βουντού που έφτιαξε για αυτόν, εκείνος έσπασε το πόδι του.

Οι βιογράφοι έχουν συγκρουστεί για το σε ποιον βαθμό ασκούσε πραγματικά τη μαγεία, με έναν από αυτούς να επιμένει ότι ήταν σε μεγάλο βαθμό ένα τέχνασμα μάρκετινγκ.

Ωστόσο, σε ένα βιογραφικό σημείωμα που έγραψε για τους εκδότες της, η Τζάκσον είπε ότι είχε κουραστεί να προσποιείται ότι είναι μια «μικρή νοικοκυρά», προσθέτοντας: «Ζω σε ένα παλιό μέρος με ένα φάντασμα που σκοντάφτει στην αίθουσα σοφίτας που δεν έχουμε μπει ποτέ (νομίζω ότι είναι περιτοιχισμένο) και το πρώτο πράγμα που έκανα όταν μετακομίσαμε ήταν να φτιάξω φυλαχτά με μαύρη κηρομπογιά σε όλα τα περβάζια των θυρών και τις προεξοχές των παραθύρων για να κρατήσουμε μακριά τους δαίμονες και πέτυχε».

«Στην πανσέληνο πάω έξω στην αυλή σκάβοντας για μανδραγόρα, για τον οποίο έχουμε ένα μικρό τμήμα, μαζί με ραβέντι και βατόμουρα. Συνήθως δεν με νοιάζει για αυτές τις συνταγές βοτάνων ή φτερών νυχτερίδας, γιατί δεν μπορείς ποτέ να είσαι σίγουρος πώς θα καταλήξουν. Βασίζομαι σχεδόν εξ ολοκλήρου στη μαγεία της εικόνας και του αριθμού».

Η υγεία της, δεν ήταν καλή και ολοένα εξασθενούσε. Εκτός από τα βαρβιτουρικά (τότε θεωρούταν ασφαλές φάρμακο) που της είχαν συνταγογραφήσει οι γιατροί, πήρε αμφεταμίνες για να ελέγξει το βάρος της και ηρεμιστικά για να αντισταθμίσει τις επιπτώσεις τους. Κάπνιζε έντονα και στράφηκε στο ποτό για να αντιμετωπίσει την απιστία του συζύγου της.

Όταν ο Στάνλεϊ ερωτεύτηκε τελικά μια άλλη γυναίκα, δεν μπορούσε να αντέξει και - μετά από έξι μυθιστορήματα και 200 διηγήματα - σταμάτησε να γράφει εντελώς. Μια μέρα, πήρε τον συνηθισμένο υπνάκο της μετά το μεσημεριανό γεύμα και δεν ξύπνησε ποτέ. Είχε υποφέρει σε όλη τη ζωή της από διάφορες νευρώσεις και ψυχοσωματικές ασθένειες, που μαζί με τα διάφορα συνταγογραφούμενα φάρμακα για την αντιμετώπισή τους, ίσως συνετέλεσαν στα καρδιακά της προβλήματα και στον πρόωρο θάνατό της.

Η Σίρλεϊ Τζάκσον, κάποτε ισχυρίστηκε ότι «αγαπούσε πάντα να χρησιμοποιεί τον φόβο για να το κάνει να δουλεύει». Αξίζει να σημειωθεί ότι «Το Λαχείο» παραμένει ένα σταθερό κείμενο σε πολλά σχολεία των ΗΠΑ και συνεχίζει να καθηλώνει τους Αμερικανούς - και όχι μόνο - με τη βαρβαρότητά του και με τη σκέψη, του πόσο ικανός είναι τελικά ο άνθρωπος να φτάσει σε αυτό το σημείο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΣΧΟΛΙΑ