Μια κατασκήνωση αποκλειστικά για άνδρες, όπου οι συμμετέχοντες καλούνται να μιλήσουν ανοιχτά για τους φόβους, τα τραύματα και τις ανασφάλειές τους.
- Συμμετέχοντες στην κατασκήνωση διαχειρίζονται προσωπικές τραγωδίες, όπως το πένθος και η απώλεια ταυτότητας. Κοινός παρονομαστής στις συζητήσεις τους είναι η προσπάθεια να κατανοήσουν τι σημαίνει να είσαι άνδρας στη σύγχρονη εποχή, ένα ζήτημα που κυριαρχεί.
- Ο δημοσιογράφος αρχικά παραμένει επιφυλακτικός, αποφεύγοντας να μοιραστεί προσωπικές πληροφορίες. Η στάση του αλλάζει ριζικά μετά από μια ατομική συνεδρία με τη διοργανώτρια, η οποία με την ευθύτητά της καταφέρνει να κάμψει τις άμυνές του.
- Σε μια έντονη συναισθηματικά άσκηση, περπατά συμβολικά στις φάσεις της ζωής του, μιλώντας για τις ανασφάλειες, την αποδοχή της ταυτότητάς του και έναν πρόσφατο χωρισμό, καταλήγοντας σε μια δήλωση αυτοαποδοχής και αξίας.
- Η εμπειρία δημιουργεί απρόσμενα ισχυρούς δεσμούς μεταξύ των ανδρών. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι άνδρες δεν αναζητούν ακραίες ιδεολογίες, αλλά μια κοινότητα για να καλύψουν ένα βαθύ κοινωνικό κενό που νιώθουν.
Σε μια περίοδο κατά την οποία όλο και περισσότερες έρευνες καταγράφουν την αυξανόμενη μοναξιά των ανδρών, την κρίση ψυχικής υγείας και την επιρροή της λεγόμενης «ανδρόσφαιρας» [manosphere] στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μια πρωτοβουλία στη βόρεια Καλιφόρνια επιχειρεί να δώσει μια διαφορετική απάντηση.
Δεν πρόκειται για κάποιο στρατόπεδο εκπαίδευσης ούτε για πρόγραμμα αυτοβελτίωσης με στρατιωτική πειθαρχία, αλλά για μια πενθήμερη κατασκήνωση αποκλειστικά για άνδρες, όπου οι συμμετέχοντες καλούνται να μιλήσουν ανοιχτά για τους φόβους, τα τραύματα και τις ανασφάλειές τους.
Το ασυνήθιστα προσωπικό ρεπορτάζ ενός δημοσιογράφου
Το κόστος συμμετοχής ξεπερνά τις 5.000 ευρώ και η εμπειρία αποτέλεσε αντικείμενο ενός ασυνήθιστα προσωπικού ρεπορτάζ του δημοσιογράφου του CNN Ρομπ Πικέτα, ο οποίος συμμετείχε ο ίδιος στο πρόγραμμα για να καταγράψει τι πραγματικά συμβαίνει πίσω από τις κλειστές πόρτες της κατασκήνωσης.
Η κατασκήνωση πραγματοποιείται στη Σονόμα της Καλιφόρνιας και διοργανώνεται από τη σύμβουλο προσωπικής ανάπτυξης Λόρι Τζιν Γκλας.
Το στοιχείο που τη διαφοροποιεί από αντίστοιχες πρωτοβουλίες είναι ότι, παρότι απευθύνεται αποκλειστικά σε άνδρες, έχει δημιουργηθεί και διευθύνεται από γυναίκα, ενώ οι περισσότεροι συνεργάτες της είναι επίσης γυναίκες.
Η ίδια ξεκίνησε την επαγγελματική της πορεία σε θεραπευτικές δομές και στη συνέχεια δημιούργησε την εταιρεία συμβουλευτικής Pivot, οργανώνοντας αρχικά retreats για γυναίκες πριν επεκταθεί και στους άνδρες, θεωρώντας ότι σήμερα βρίσκονται αντιμέτωποι με μια πρωτοφανή κρίση ταυτότητας.
Για να αποκτήσει πρόσβαση στην κατασκήνωση, το συνεργείο του CNN έπρεπε να αποδεχθεί έναν βασικό όρο: να μην παρακολουθήσει απλώς τις συνεδρίες, αλλά να συμμετάσχει ισότιμα σε όλες τις δραστηριότητες.
Αυτό σήμαινε ότι οι δύο δημοσιογράφοι άφησαν στην άκρη τα κινητά τους τηλέφωνα, εγκατέλειψαν τον ρόλο του παρατηρητή και μπήκαν στη διαδικασία να μοιραστούν προσωπικές εμπειρίες μπροστά σε αγνώστους. Όπως περιγράφει ο Πικέτα, η απόφαση αυτή αποδείχθηκε η πιο απαιτητική αλλά και η πιο αποκαλυπτική επαγγελματική εμπειρία της καριέρας του.
Από τις πρώτες ώρες της γνωριμίας έγινε φανερό ότι οι περισσότεροι συμμετέχοντες δεν είχαν ταξιδέψει στη Σονόμα αναζητώντας απλώς λίγη ξεκούραση. Ο Ματ προσπαθούσε να διαχειριστεί τον θάνατο του πατέρα του, πρώην παίκτη του NFL και προπονητή πανεπιστημιακού ποδοσφαίρου. Ο Τζέισον είχε χάσει πρόσφατα τη σύζυγό του από καρκίνο του μαστού και μαζί με το πένθος προσπαθούσε να ανακαλύψει ξανά την προσωπική του ταυτότητα, αφού για χρόνια είχε αφιερωθεί στον ρόλο του φροντιστή της. Ο Τζεφ αντιμετώπιζε τη δύσκολη μετάβαση της οικογένειάς του στη νέα πραγματικότητα, καθώς τα παιδιά του ετοιμάζονταν να φύγουν για το πανεπιστήμιο, αφήνοντας εκείνον και τη σύζυγό του μόνους στο σπίτι. Κοινός παρονομαστής όλων ήταν η προσπάθεια να κατανοήσουν τι σημαίνει σήμερα να είσαι άνδρας.
«Υπάρχουν όροι όπως "τοξική αρρενωπότητα"»
Η ίδια συζήτηση επανερχόταν συνεχώς στις ομαδικές συνεδρίες. «Οι περισσότεροι άνδρες σήμερα είναι μπερδεμένοι για το τι σημαίνει να είσαι άνδρας» υποστήριξε η Γκλας, προκαλώντας έντονο διάλογο. «Υπάρχουν όροι όπως "τοξική αρρενωπότητα" που χρησιμοποιούνται συνεχώς. Τι σημαίνει πραγματικά αυτό;» αναρωτήθηκε ένας από τους συμμετέχοντες, εκφράζοντας έναν προβληματισμό που, σύμφωνα με τους διοργανωτές, συναντούν σχεδόν σε κάθε κύκλο της κατασκήνωσης.
Αρχικά, ο δημοσιογράφος παρέμεινε επιφυλακτικός
Αρχικά, ο δημοσιογράφος παρέμεινε επιφυλακτικός. Για δύο ημέρες απέφευγε να αποκαλύψει προσωπικά στοιχεία και παρακολουθούσε περισσότερο, παρά συμμετείχε. Η στάση του άλλαξε όταν δέχθηκε να κάνει μια ατομική συνεδρία με τη Λόρι Τζιν Γκλας.
«Νιώθω ότι χάνουμε αυτό που πραγματικά θέλεις να επικοινωνήσεις», του είπε, κοιτάζοντάς τον επίμονα στα μάτια, μια φράση που, όπως παραδέχεται, γκρέμισε γρήγορα κάθε άμυνα που είχε χτίσει.
Στη συνέχεια κλήθηκε να συμμετάσχει σε μια από τις πιο έντονες ασκήσεις του προγράμματος. Μπροστά στους υπόλοιπους άνδρες περπάτησε συμβολικά πάνω σε ένα αυτοσχέδιο γήπεδο μπέιζμπολ, όπου κάθε «βάση» αντιπροσώπευε μια διαφορετική φάση της ζωής του: την παιδική ηλικία, την εφηβεία, την προβληματική ενήλικη ζωή και τον υγιή ενήλικα.
Μίλησε για τις δυσκολίες προσαρμογής στο σχολείο, για την προσπάθειά του να αποδεχθεί τη σεξουαλική του ταυτότητα, για τις ανασφάλειες που τον συνόδευαν επί χρόνια και για έναν πρόσφατο χωρισμό που είχε κλονίσει την αυτοπεποίθησή του.
«Θέλω να ανήκω κάπου» είπε περιγράφοντας τα συναισθήματα της εφηβείας, ενώ αργότερα, ως «υγιής ενήλικας», κατέληξε: «Τα πάω καλά. Είμαι ακριβώς εκεί που πρέπει να είμαι. Έχω αξία».
Παρά τη συναισθηματική φόρτιση, ο Πικέτα περιγράφει ότι η μεγαλύτερη έκπληξη δεν ήταν οι προσωπικές αποκαλύψεις, αλλά η σχέση που δημιουργήθηκε ανάμεσα σε ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών και εμπειριών μέσα σε λίγες μόνο ημέρες.
«Ξέρω περισσότερα γι' αυτούς τους άνδρες απ' όσα γνωρίζω για φίλους μου εδώ και χρόνια» σημειώνει, παρατηρώντας ότι όλοι είχαν φτάσει στην κατασκήνωση με την ανάγκη να ελέγξουν τη ζωή, τα συναισθήματα και τις σχέσεις τους, για να καταλήξουν τελικά να αποδεχθούν την απώλεια αυτού του ελέγχου.
Ποτέ δεν υπόσχεται πλήρη θεραπεία
Η αποτελεσματικότητα μιας τόσο σύντομης εμπειρίας παραμένει, πάντως, αντικείμενο συζήτησης. Ο δημοσιογράφος εξέφρασε τις επιφυλάξεις του για το κατά πόσο μία εβδομάδα αρκεί για να επουλώσει βαθιά ψυχικά τραύματα.
Η Γκλας απαντά πως ποτέ δεν υποσχέθηκε πλήρη θεραπεία. «Δεν λέμε στους ανθρώπους ότι θα τους θεραπεύσουμε ολοκληρωτικά. Αυτό δεν υπάρχει ούτε στην ιστοσελίδα μας», εξηγεί.
Η ίδια υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία για ορισμένους άνδρες, ενώ επιδιώκει να καταστήσει την πρωτοβουλία περισσότερο προσβάσιμη, καθώς ο οργανισμός της έχει αποκτήσει πλέον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα με στόχο να εξασφαλίσει υποτροφίες για συμμετέχοντες που δεν μπορούν να καλύψουν το υψηλό κόστος.
Φεύγοντας από την Καλιφόρνια, ο δημοσιογράφος διαπίστωσε ότι η καθημερινότητα επέστρεφε γρήγορα μαζί με τις υποχρεώσεις και τις συνήθειες. Παρ' όλα αυτά, κράτησε μία παρατήρηση που, όπως σημειώνει, εξηγεί σε μεγάλο βαθμό και την απήχηση της λεγόμενης «ανδρόσφαιρας». Οι περισσότεροι άνδρες δεν αναζητούν απαραίτητα ακραίες ιδεολογίες· αναζητούν κοινότητα. «Οι άνδρες έχουν ανάγκη άλλους άνδρες», του είπε μία από τις εκπαιδεύτριες της κατασκήνωσης.
Κατά την άποψή της, η περίφημη «manosphere» δεν είναι στην πραγματικότητα μια κοινότητα, αλλά το αποτέλεσμα ενός κενού κοινωνικών σχέσεων που πολλοί προσπαθούν να καλύψουν. Και ίσως αυτό ακριβώς να επιχειρεί να αλλάξει η πενθήμερη κατασκήνωση στη Σονόμα: να κάνει τους άνδρες να μιλήσουν μεταξύ τους, ακόμη κι αν χρειαστεί πρώτα να γκρεμίσουν όλες τις άμυνές τους...