Ένας 18χρονος εργάζεται ως συντονιστής για τις κομητείες βόρειας Σάντα Μπάρμπαρα και Σαν Λουίς Ομπίσπο, επιβλέποντας εθελοντές, στηρίζοντας οικογένειες και παρακολουθώντας παράνομες επιχειρήσεις της ICE.
Στην αγροτική πόλη Σάντα Μαρία, στην ακτή της Καλιφόρνιας, ο 18χρονος Cesar Vasquez έχει αναλάβει ρόλο άτυπου συντονιστή απέναντι στις επιχειρήσεις της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων των ΗΠΑ (ICE).
Κάθε πρωί, πριν ακόμη ξημερώσει, κινείται με το αυτοκίνητό του στους αγροτικούς δρόμους, καταγράφοντας πινακίδες οχημάτων που θεωρεί ότι συνδέονται με ομοσπονδιακές επιχειρήσεις. Στο σκίαστρο του οδηγού διατηρεί λίστα με αριθμούς κυκλοφορίας που έχουν ταυτοποιηθεί σε προηγούμενες επιχειρήσεις, ενώ το κινητό του δέχεται διαρκώς ειδοποιήσεις από εθελοντές και κατοίκους για πιθανή παρουσία πρακτόρων.
Η δράση του, όπως την καταγράφει η εφημερίδα Guardian, εντάσσεται στο δίκτυο 805 Immigrant Rapid Response Network, με το οποίο συνεργάζεται από τα τελευταία χρόνια του λυκείου. Από τον περασμένο Αύγουστο εργάζεται σε καθεστώς πλήρους απασχόλησης ως συντονιστής άμεσης ανταπόκρισης για τις κομητείες βόρειας Σάντα Μπάρμπαρα και Σαν Λουίς Ομπίσπο, επιβλέποντας εθελοντές, στηρίζοντας οικογένειες και παρακολουθώντας επιχειρήσεις της ICE. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ενημερώνει γειτονιές για ελέγχους, οργανώνει περιπολίες πολιτών και επισκέπτεται οικογένειες μεταναστών που έχουν συλληφθεί.
Οι εργάτες που δουλεύουν στα χωράφια
Η Σάντα Μαρία στηρίζεται οικονομικά στις καλλιέργειες φράουλας, μαρουλιού και σταφυλιών. Πάνω από το 80% των εργατών γης εκτιμάται ότι δεν διαθέτει νόμιμα έγγραφα παραμονής. Η εργασία στα χωράφια είναι εποχική και χαμηλά αμειβόμενη, χωρίς σταθερά ωράρια ή παροχές. Το κόστος στέγασης έχει αυξηθεί σημαντικά, με ενοίκια για διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων να φτάνουν τα 3.000 δολάρια μηνιαίως, οδηγώντας πολλές οικογένειες σε συγκατοίκηση σε ένα δωμάτιο ή γκαράζ.
Η μητέρα του Vasquez ανήκει σε αυτή την κατηγορία εργατών. Μετανάστευσε από το Μεξικό σε ηλικία 13 ετών και εργάστηκε επί χρόνια στα χωράφια της περιοχής. Προσπαθεί να εξασφαλίσει καθεστώς νόμιμης παραμονής για περισσότερο από μια δεκαετία.
Ο ίδιος ο Vasquez γεννήθηκε στις ΗΠΑ και έχει αμερικανική υπηκοότητα. Περιγράφει ότι από μικρή ηλικία βοηθούσε τη μητέρα του με νομικά έγγραφα και είχε μάθει να αναγνωρίζει εντάλματα σύλληψης.
Οι επιχειρήσεις της ICE στην περιοχή εντάθηκαν από το 2025, σύμφωνα με τοπικά δίκτυα καταγραφής, τα οποία αναφέρουν περισσότερες από 620 συλλήψεις μεταναστών στις κομητείες Σάντα Μπάρμπαρα, Βεντούρα και Σαν Λουίς Ομπίσπο. Οι επιχειρήσεις πραγματοποιούνται συχνά με μη διακριτικά οχήματα και εξοπλισμό ταχείας επέμβασης, προκαλώντας αντιδράσεις σε τοπικές κοινότητες. Στο παρελθόν, οι έλεγχοι επικεντρώνονταν κυρίως σε άτομα με ποινικό μητρώο· πλέον καταγράφονται ευρύτερες επιχειρήσεις σε αγροτικές γειτονιές.
Απειλές για τον ίδιο και τη μητέρα του
Ο Vasquez έχει βρεθεί και ο ίδιος στο επίκεντρο προειδοποιήσεων. Τον Δεκέμβριο, κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης έξω από γραφείο της ICE, αναφέρει ότι πράκτορας σταμάτησε μπροστά του και του απηύθυνε απειλητικό σχόλιο για τη μητέρα του. Ο ίδιος μετέφερε αμέσως τη μητέρα του σε διαφορετική τοποθεσία για λόγους ασφαλείας. Διατηρεί μάλιστα στο αυτοκίνητό του τσάντα με ρούχα και μετρητά, δηλώνοντας ότι προετοιμάζεται για ενδεχόμενες εξελίξεις.
Στην καθημερινότητά του περιλαμβάνονται επισκέψεις σε οικογένειες κρατουμένων. Όπως αναφέρει, συχνά καλείται να ενημερώσει παιδιά ότι ο γονέας τους δεν θα επιστρέψει άμεσα στο σπίτι. Σε μια τετραήμερη επιχείρηση στα τέλη Δεκεμβρίου, μεταξύ 118 συλληφθέντων ήταν και συγγενικό του πρόσωπο. Τις ημέρες εκείνες, μικροπωλητές και εργάτες απουσίαζαν από τους δρόμους της πόλης, ενώ σχολεία παρέμεναν κλειστά για τις διακοπές.
Ιδρυτής οργάνωσης από τα 14 του χρόνια
Σε ηλικία 14 ετών, ο Vasquez ίδρυσε την οργάνωση La Cultura Del Mundo, η οποία παρέχει άμεση οικονομική και υλική βοήθεια σε οικογένειες χωρίς εκτεταμένες διαδικασίες αιτήσεων.
Η οργάνωση λειτουργεί με εθελοντές και συγκεντρώνει πόρους για ενοίκια, τρόφιμα και βασικά έξοδα. Τον Αύγουστο διοργάνωσε τη La Marcha De La Puebla, διαδήλωση κατά των επιχειρήσεων της ICE σε περίπου 30 πόλεις και 17 πολιτείες, με συμμετοχή χιλιάδων πολιτών.
Η δραστηριότητά του έχει προσελκύσει την προσοχή τόσο υποστηρικτών όσο και επικριτών. Εκπαιδευτικοί του αναφέρουν ότι πρόκειται για μαθητή με ηγετικές ικανότητες, αλλά εκφράζουν ανησυχία για την ασφάλειά του.
Ο ίδιος είχε αντιμετωπίσει προβλήματα ψυχικής υγείας κατά τη φοίτησή του σε σχολείο εκτός της κοινότητάς του, όπου, όπως αναφέρει, βίωνε διακρίσεις. Μεταγράφηκε σε τοπικό σχολείο, αποφοίτησε νωρίτερα και ανέβαλε την εισαγωγή του σε πανεπιστήμιο για να συνεχίσει τη δράση του.
Η παρουσία του σε γειτονιές κατά τη διάρκεια ελέγχων λειτουργεί ως μηχανισμός άμεσης ειδοποίησης. Σε μία περίπτωση, οικογένεια που είχε ενημερωθεί από το δίκτυο απέφυγε σύλληψη παραμένοντας στο σπίτι. Οι περιπολίες οργανώνονται με βάση πληροφορίες για ύποπτα οχήματα και καταγραφή κινήσεων. Ο ίδιος αναφέρει ότι περνά περισσότερες ώρες στο αυτοκίνητό του παρά στο σπίτι.
Ο Vasquez δηλώνει ότι στόχος του είναι η αποτροπή απομόνωσης μέσω του φόβου. Κάθε φορά που πληροφορείται σύλληψη, ενεργοποιεί το δίκτυο ενημέρωσης και συντονισμού. Στο πίσω κάθισμα του οχήματός του διατηρεί πίνακα με μηνύματα ενθάρρυνσης στα αγγλικά και στα ισπανικά. Παράλληλα, συνεχίζει να παρακολουθεί τις επιχειρήσεις, γνωρίζοντας ότι η θέση του τον καθιστά απολύτως ορατό στις Αρχές.
«Θέλουν να φοβόμαστε», λέει. «Αλλά ο φόβος είναι αυτό που κρατά τον κόσμο απομονωμένο». Η φράση του μοιάζει απλή, όμως στη Σάντα Μαρία είναι σχεδόν σαν... οργανωτική οδηγία. Κι αν ο Σέζαρ είναι κάτι, δεν είναι ένας «τυπικός» 18χρονος. Είναι αυτό που συμβαίνει όταν μια κοινωνία φορτώνει στους νέους της την ευθύνη να προστατεύσουν τους μεγάλους της και μετά απορεί κιόλας γιατί οι νέοι μεγαλώνουν τόσο γρήγορα...