Το επιβατικό αεροσκάφος που χάθηκε τον Μάρτιο του 2014 πάνω από τον Ινδικό Ωκεανό δεν έχει εντοπιστεί ποτέ. Τώρα, μια νέα αποστολή φιλοδοξεί να δώσει απαντήσεις εκεί όπου όλες οι προηγούμενες απέτυχαν.
Περισσότερα από δέκα χρόνια μετά την εξαφάνιση της πτήσης MH370 της Malaysia Airlines, το μυστήριο παραμένει άλυτο. Το επιβατικό αεροσκάφος, που χάθηκε τον Μάρτιο του 2014 πάνω από τον Ινδικό Ωκεανό, δεν έχει εντοπιστεί ποτέ, παρά τις εκτεταμένες έρευνες που ακολούθησαν.
Τώρα, μια νέα αποστολή φιλοδοξεί να δώσει απαντήσεις εκεί όπου όλες οι προηγούμενες απέτυχαν. Την έρευνα αναλαμβάνει εκ νέου η Ocean Infinity, η ιδιωτική εταιρεία υποθαλάσσιων ερευνών που έγινε διεθνώς γνωστή το 2022, όταν εντόπισε το ναυάγιο του Endurance του Έρνεστ Σάκλετον στην Ανταρκτική.
Το ρίσκο όσο και η κλίμακα της επιχείρησης
Η κυβέρνηση της Μαλαισίας έχει δεσμευτεί να καταβάλει στην Ocean Infinity αμοιβή ύψους 70 εκατομμυρίων δολαρίων, αλλά μόνο σε περίπτωση επιτυχούς εντοπισμού του αεροσκάφους. Η συμφωνία βασίζεται στο μοντέλο «no find, no fee», γεγονός που υπογραμμίζει τόσο το ρίσκο όσο και την κλίμακα της επιχείρησης. Η εταιρεία σχεδιάζει να επικεντρωθεί σε μια θαλάσσια περιοχή περίπου 15.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων στον νότιο Ινδικό Ωκεανό, η οποία θεωρείται σήμερα η πιο πιθανή τοποθεσία του ναυαγίου.
Η πτήση MH370 απογειώθηκε από την Κουάλα Λουμπούρ λίγο πριν τη 1 τα ξημερώματα της 8ης Μαρτίου 2014, με προορισμό το Πεκίνο. Στο αεροσκάφος επέβαιναν 12 μέλη πληρώματος και 227 επιβάτες. Λίγο μετά τις 2.20 π.μ., το Boeing 777 άλλαξε πορεία, στρέφοντας δυτικά και αποκλίνοντας πλήρως από το προγραμματισμένο δρομολόγιο. Λίγα λεπτά αργότερα, εξαφανίστηκε από τα πολιτικά ραντάρ ενώ βρισκόταν πάνω από τη Θάλασσα Ανταμάν.
Παρά την απώλεια ραντάρ, δορυφορικά συστήματα συνέχισαν να λαμβάνουν αυτόματες «ενημερώσεις» από το αεροσκάφος για αρκετές ώρες, γεγονός που υποδεικνύει ότι συνέχισε να πετά μέχρι λίγο μετά τις 8 το πρωί, οπότε εκτιμάται ότι εξαντλήθηκαν τα καύσιμά του. Τα δεδομένα αυτά επέτρεψαν στους ειδικούς να υπολογίσουν την απόσταση μεταξύ του δορυφόρου και του αεροσκάφους σε κάθε χρονική στιγμή, όμως όχι την ακριβή του θέση. Το αποτέλεσμα ήταν μια τεράστια ζώνη αναζήτησης, περίπου 120.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, στον νότιο Ινδικό Ωκεανό.
«Πρόκειται για έναν τερατώδη κύκλο», έχει δηλώσει ο Σάιμον Μάσκελ, καθηγητής αυτόνομων συστημάτων στο Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ και πρώην επιστημονικός σύμβουλος της Ocean Infinity. Παρότι κατά μήκος των ακτών του Ινδικού Ωκεανού έχουν βρεθεί διάφορα συντρίμμια – κομμάτια φτερών, τμήματα της ατράκτου και εξαρτήματα κινητήρων – τα οποία ταυτοποιήθηκαν ως μέρη του MH370, δεν έχουν εντοπιστεί ανθρώπινα λείψανα. Όλοι οι επιβαίνοντες θεωρούνται νεκροί.
Η Ocean Infinity δεν είναι άγνωστη στην υπόθεση. Το 2018 πραγματοποίησε μια εκτεταμένη αλλά ανεπιτυχή έρευνα, καλύπτοντας περισσότερα από 80.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιου βυθού. Αυτή τη φορά, η εταιρεία επιστρέφει με βελτιωμένα δεδομένα, νέα ανάλυση πιθανών σεναρίων πτήσης και, κυρίως, με πιο προηγμένη τεχνολογία.
Στον πυρήνα της αποστολής βρίσκονται τα αυτόνομα υποβρύχια οχήματα Hugin 6000. Πρόκειται για μηχανές αξίας τουλάχιστον 8 εκατομμυρίων δολαρίων η καθεμία, ικανές να χαρτογραφούν τον βυθό σε βάθη έως και 6.000 μέτρα. Χρησιμοποιούν συνδυασμό σόναρ, λέιζερ, οπτικών αισθητήρων και ηχοβολιστικών συστημάτων για να δημιουργούν τρισδιάστατες απεικονίσεις του υποθαλάσσιου τοπίου. Παρότι κινούνται στο απόλυτο σκοτάδι, μπορούν να «βλέπουν» μέσω ακουστικών παλμών και να σαρώνουν άγνωστα αντικείμενα, τα λεγόμενα «σημεία ενδιαφέροντος».
Τα οχήματα αυτά λειτουργούν κυρίως αυτόνομα. Οι χειριστές τους μπορούν να τους αναθέσουν μια περιοχή προς χαρτογράφηση και να τα ανακτήσουν στην επιφάνεια αφού ολοκληρώσουν την αποστολή τους. Κάθε AUV μπορεί να παραμείνει υποβρύχια για έως και 100 ώρες πριν εξαντληθεί η μπαταρία του. Κατά τη διάρκεια της αποστολής, στέλνει περιορισμένα δεδομένα σε πλοίο επιφανείας μέσω ακουστικής επικοινωνίας, επιτρέποντας στους χειριστές να προσαρμόζουν την έρευνα σε πραγματικό χρόνο.
Σε περίπτωση εντοπισμού αντικειμένου που μοιάζει με τμήμα αεροσκάφους, μπορούν να επιστρατευτούν τηλεχειριζόμενα υποβρύχια (ROVs). Αυτά διαθέτουν ισχυρούς προβολείς, κάμερες υψηλής ανάλυσης και ρομποτικούς βραχίονες, ικανούς να περιστρέφουν, να εξετάζουν ή ακόμη και να ανασύρουν μικρότερα αντικείμενα. Επιπλέον, τα συστήματα περιλαμβάνουν μαγνητόμετρα, τα οποία μπορούν να ανιχνεύσουν μεταλλικά αντικείμενα ακόμη και αν είναι θαμμένα κάτω από παχιά στρώματα ιζημάτων.
Η τρέχουσα φάση της επιχείρησης είχε ξεκινήσει τον Φεβρουάριο του 2025, αλλά διακόπηκε τον Απρίλιο, έπειτα από 22 ημέρες, λόγω εξαιρετικά δυσμενών καιρικών συνθηκών. Η επανέναρξη της έρευνας έχει προγραμματιστεί για τις ημέρες που διανύουμε και αναμένεται να διαρκέσει περίπου 55 ημέρες, περίπου μέχρι τις αρχές του Μάρτη. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ανεξάρτητων ερευνητών, η Ocean Infinity έχει ήδη καλύψει σχεδόν 10.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και σκοπεύει να επεκτείνει την έρευνα σε επιπλέον 25.000.
Το κόστος είναι τεράστιο. Η λειτουργία εξειδικευμένων πλοίων, η συντήρηση των ρομπότ και η συνεχής ανάλυση δεδομένων απαιτούν δεκάδες εκατομμύρια δολάρια. Για τον ανεξάρτητο ερευνητή αεροπορικών ατυχημάτων Ρίτσαρντ Γκόντφρεϊ, το οικονομικό κίνητρο δεν είναι το βασικό. Εκτιμά ότι η πραγματική ανταμοιβή για την εταιρεία θα είναι το κύρος και η παγκόσμια αναγνώριση που θα συνοδεύσουν την επίλυση του μεγαλύτερου αεροπορικού μυστηρίου της σύγχρονης εποχής.
Οι προκλήσεις παραμένουν τεράστιες. Ο βυθός του Ινδικού Ωκεανού είναι γεμάτος από απότομα φαράγγια, υποθαλάσσια βουνά, ενεργά ηφαίστεια και απότομες κλίσεις που δυσκολεύουν την πλήρη χαρτογράφηση. Παρότι η περιοχή έχει ερευνηθεί στο παρελθόν, υπάρχουν ενδείξεις ότι τα δεδομένα είναι ελλιπή ή ατελή. Ο κίνδυνος να περάσει ένα ρομπότ λίγα μέτρα μακριά από το ναυάγιο χωρίς να το εντοπίσει παραμένει υπαρκτός.
Πέρα από την τεχνολογία και τις καιρικές συνθήκες, το μεγαλύτερο στοίχημα παραμένει ο εντοπισμός του σωστού σημείου. Όπως επισημαίνει ο Μάσκελ, ακόμη και ο πιο προηγμένος εξοπλισμός είναι άχρηστος αν η έρευνα διεξάγεται στο λάθος μέρος. Περισσότερο από μια δεκαετία μετά, το μυστήριο του MH370 εξακολουθεί να δοκιμάζει τα όρια της επιστήμης, της τεχνολογίας και της ανθρώπινης υπομονής.