Η ταξιδιωτική συγγραφέας Sue Ryan διαγνώστηκε με χανταϊό, τον εξαιρετικά θανατηφόρο ιό που μεταδίδεται από τρωκτικά. Κατάφερε, ωστόσο, να επιζήσει.
- Η Sue Ryan, μετά από πεζοπορία στο Κολοράντο το 2020, εμφάνισε έντονα συμπτώματα όπως κόπωση, πυρετό και δύσπνοια, οδηγώντας την σε έκτακτη νοσηλεία, καθώς τα επίπεδα οξυγόνου και η πίεσή της ήταν επικίνδυνα χαμηλά.
- Οι γιατροί υπέθεσαν αρχικά COVID-19, παρά τα αρνητικά τεστ, καθώς υγρό συσσωρευόταν στους πνεύμονες. Η ανάμνηση φωλιάς ποντικιών σε αυτοκίνητο, μετά από ερώτηση πνευμονολόγου, οδήγησε στην τελική διάγνωση hantavirus.
- Γνώστρια του κινδύνου του hantavirus, η Ryan αντιμετώπισε εξαιρετικά δύσκολες ημέρες στο νοσοκομείο, βιώνοντας την πιθανότητα θανάτου. Πήρε εξιτήριο μετά πέντε ημέρες με φορητό οξυγόνο, αρχίζοντας την σταδιακή ανάκαμψη από την ασθένεια.
- Η Ryan ανάρρωσε πλήρως, συνέχισε τις δραστηριότητές της και υιοθέτησε αυστηρότερα μέτρα καθαριότητας έναντι των τρωκτικών στο σπίτι της. Εκφράζει σοκ για τα κρούσματα στο κρουαζιερόπλοιο και θεωρεί τον εαυτό της τυχερή που επέζησε.
Για μέρες πίστευε ότι είχε Covid. Ο υψηλός πυρετός, οι πόνοι στους μύες, η δύσπνοια, η εξάντληση και η αίσθηση πως κάθε αναπνοή γινόταν όλο και πιο δύσκολη έμοιαζαν απόλυτα συμβατά με την εποχή της πανδημίας. Όμως η πραγματικότητα ήταν πολύ πιο επικίνδυνη.
Η ταξιδιωτική συγγραφέας Sue Ryan διαγνώστηκε τελικά με χανταϊό, έναν σπάνιο αλλά εξαιρετικά θανατηφόρο ιό που μεταδίδεται από τρωκτικά και που σήμερα βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής μετά το ξέσπασμα κρουσμάτων στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius.
Μία από τις πιο τρομακτικές στιγμές της ζωής της
Η ίδια, μιλώντας στον βρετανικό The Telegraph, περιγράφει την εμπειρία της ως μία από τις πιο τρομακτικές στιγμές της ζωής της, όχι μόνο επειδή υπήρχε σοβαρή πιθανότητα να πεθάνει, αλλά και επειδή οι γιατροί αρχικά δεν μπορούσαν να καταλάβουν τι ακριβώς της συνέβαινε.
Όλα ξεκίνησαν το φθινόπωρο του 2020, μετά από πολυήμερη πεζοπορία στην πολιτεία του Kολοράντο, εκεί όπου ζούσε και εργαζόταν επί χρόνια. Η Ryan, πρώην θεραπεύτρια αναπνευστικής φροντίδας σε μονάδες εντατικής θεραπείας, είχε περάσει ολόκληρο το καλοκαίρι διασχίζοντας το περίφημο Colorado Trail και θεωρούσε τον εαυτό της απολύτως υγιή.
Λίγες ημέρες μετά την επιστροφή της από ένα κάμπινγκ, άρχισε να νιώθει έντονη κόπωση. Σύντομα εμφανίστηκαν πυρετός, πονοκέφαλοι, μυϊκοί πόνοι, ναυτία και διάρροια. Καθημερινά η κατάσταση χειροτέρευε.
Η στιγμή που κατάλαβε ότι κάτι πήγαινε πολύ στραβά ήρθε όταν προσπάθησε να κάνει ντους και παραλίγο να λιποθυμήσει. «Ήξερα ότι ήμουν σοβαρά άρρωστη», λέει χαρακτηριστικά.
Χάρη στην ιατρική της εμπειρία, μπόρεσε να μετρήσει μόνη της τα επίπεδα οξυγόνου και την πίεσή της στο σπίτι. Και τα δύο ήταν επικίνδυνα χαμηλά. «Είπα στον σύζυγό μου ότι έπρεπε να με πάει αμέσως στο νοσοκομείο».
Εκεί, μέσα στο χάος της πανδημίας Covid, οι γιατροί υπέθεσαν αρχικά ότι είχε κολλήσει κορωνοϊό. Η Ryan μεταφέρθηκε σε μονάδα Covid, μπήκε σε οξυγόνο και υποχρεώθηκε να φορά ειδική μάσκα KN95, ενώ δεν επιτρεπόταν καμία επίσκεψη συγγενών λόγω φόβου μετάδοσης.
Ούτε ο σύζυγός της δεν μπόρεσε να τη συνοδεύσει στα επείγοντα. «Το μόνο που μπορούσε να κάνει ήταν να με βγάλει από το αυτοκίνητο και να με αφήσει στην είσοδο», θυμάται.
Για αρκετές ημέρες η κατάσταση ήταν κρίσιμη. Παρά το γεγονός ότι τα τεστ Covid και γρίπης έβγαιναν επανειλημμένα αρνητικά, οι αξονικές και οι ακτινογραφίες έδειχναν κάτι ανησυχητικό: υγρό είχε αρχίσει να συσσωρεύεται γύρω από τους πνεύμονες και την καρδιά της.
Οι γιατροί εξετάζαν ήδη το ενδεχόμενο να τοποθετήσουν σωλήνα στο στήθος της για να αφαιρέσουν το υγρό και να μπορέσει να αναπνεύσει.
Η ίδια δεν μπορούσε να καταλάβει τι συνέβαινε. Στα 61 της χρόνια βρισκόταν σε εξαιρετική φυσική κατάσταση, έκανε πεζοπορίες σε μεγάλα υψόμετρα και δεν είχε σοβαρό ιστορικό υγείας.
Η απάντηση ήρθε όταν ένας πνευμονολόγος άρχισε να τη ρωτά λεπτομερώς για την πεζοπορία της. Τότε η Ryan θυμήθηκε ένα φαινομενικά ασήμαντο περιστατικό: κάποια στιγμή είχε σκάσει ένα λάστιχο στο αυτοκίνητό της και όταν άνοιξε τον χώρο της ρεζέρβας βρήκε μέσα μια φωλιά από ποντίκια.
«Το καθάρισα και συνέχισα κανονικά τον δρόμο μου», λέει. Δεν έδωσε ιδιαίτερη σημασία. Όταν το ανέφερε στον γιατρό, εκείνος ζήτησε αμέσως εξέταση για χανταϊό. Το αποτέλεσμα βγήκε θετικό.
Η Ryan έγινε έτσι μία από τις περίπου 100.000 καταγεγραμμένες περιπτώσεις hantavirus παγκοσμίως. Πρόκειται για έναν σπάνιο ιό που μεταδίδεται κυρίως μέσω περιττωμάτων, ούρων και σάλιου τρωκτικών, ιδιαίτερα όταν μικροσκοπικά μολυσμένα σωματίδια εισπνέονται από τον άνθρωπο.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο χανταϊός συνδέεται κυρίως με το hantavirus pulmonary syndrome, μια εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση κατά την οποία οι πνεύμονες γεμίζουν υγρό. Σε άλλες περιοχές του κόσμου, όπως η Ευρώπη και η Ασία, άλλες παραλλαγές του ιού προκαλούν αιμορραγικό πυρετό και οξεία νεφρική ανεπάρκεια.
Η Ryan γνώριζε καλά πόσο επικίνδυνος είναι ο ιός. «Όταν μετακόμισα στο Κολοράντο, όλοι με ρωτούσαν αν φοβάμαι τις αρκούδες», λέει. «Κι εγώ απαντούσα: “Όχι, φοβάμαι τον χανταϊό”».
Το Κολοράντο καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά hantavirus στις ΗΠΑ, κυρίως λόγω των deer mice, ενός είδους ποντικιού που αποτελεί βασικό φορέα της ασθένειας. Παρότι γνώριζε τον κίνδυνο, δεν μπορούσε να φανταστεί ότι θα νοσούσε η ίδια.
«Ήξερα ότι υπήρχε πιθανότητα να πεθάνω»
Οι επόμενες ημέρες στο νοσοκομείο ήταν εξαιρετικά δύσκολες. Η οικογένειά της δεν είχε δικαίωμα επίσκεψης και μπορούσε μόνο να μιλά μαζί της τηλεφωνικά.
«Ήξερα ότι υπήρχε πιθανότητα να πεθάνω», λέει. «Ήταν τρομακτικό».
Κι όμως, εξηγεί πως η επαγγελματική της εμπειρία στα νοσοκομεία δημιούργησε και μια παράξενη ψυχραιμία. «Αντί να φοβάμαι, ένιωθα μια σχεδόν νοσηρή περιέργεια. Αναρωτιόμουν τι ακριβώς συνέβαινε μέσα στο σώμα μου».
Μετά από πέντε ημέρες νοσηλείας, πήρε εξιτήριο με φορητό οξυγόνο, το οποίο χρειάστηκε για περίπου μία εβδομάδα ακόμη στο σπίτι. Σταδιακά, το σώμα της απορρόφησε μόνο του το υγρό γύρω από την καρδιά και τους πνεύμονες.
Το εντυπωσιακό με τον χανταϊό, λέει η ίδια, είναι πως όσοι επιβιώνουν συνήθως αναρρώνουν πλήρως χωρίς μόνιμες βλάβες. Μέσα σε έναν μήνα αισθανόταν και πάλι απολύτως καλά.
Την επόμενη χρονιά ολοκλήρωσε μάλιστα το τμήμα του Colorado Trail που είχε αφήσει στη μέση.
Σήμερα, στα 67 της χρόνια, συνεχίζει να ταξιδεύει, να κάνει hiking και να συμμετέχει ακόμη και σε κρουαζιέρες — ειρωνικά, μόλις είχε επιστρέψει από μία στην Καραϊβική λίγο πριν ξεσπάσει η είδηση για τα κρούσματα του ιού στο MV Hondius.
Η ίδια δηλώνει σοκαρισμένη από το γεγονός ότι τόσα πολλά άτομα μολύνθηκαν ταυτόχρονα πάνω στο πλοίο. «Αναρωτιόμουν γιατί δεν άφηναν τον κόσμο να αποβιβαστεί, επειδή συνήθως ο hantavirus δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο», σημειώνει.
Ωστόσο, η παραλλαγή Andes hantavirus που φέρεται να εντοπίστηκε στο πλοίο θεωρείται μία από τις λίγες που ίσως μπορούν να μεταδοθούν μεταξύ ανθρώπων — κάτι που εξακολουθεί να μελετάται, καθώς η ασθένεια παραμένει εξαιρετικά σπάνια και δύσκολη στην επιστημονική παρακολούθηση.
Μετά την περιπέτειά της, η Ryan άλλαξε πλήρως τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει ακόμη και την παραμικρή ένδειξη παρουσίας ποντικιών.
Στο αγροτικό σπίτι της στο Κολοράντο χρησιμοποιεί πλέον πάντα γάντια και μάσκα όταν καθαρίζει χώρους όπου μπορεί να υπάρχουν περιττώματα τρωκτικών. Απολυμαίνει τα πάντα με χλωρίνη ή ειδικά απολυμαντικά που σκοτώνουν ιούς και αφήνει τις επιφάνειες υγρές για αρκετά λεπτά πριν τις καθαρίσει.
«Ο hantavirus μεταδίδεται όταν εισπνέεις μικροσκοπικά ξηρά σωματίδια που δεν μπορείς καν να δεις», εξηγεί.
Σήμερα πιστεύει ότι πιθανότατα μολύνθηκε όχι κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας αλλά από ποντίκια που υπήρχαν στο ίδιο της το σπίτι.
Και παρότι έχουν περάσει χρόνια από τότε, εξακολουθεί να νιώθει τυχερή που επέζησε.
«Με το ποσοστό θνησιμότητας που έχει αυτή η ασθένεια, πραγματικά δεν μπορώ να πιστέψω ότι τα κατάφερα», λέει. «Στα 67 μου, νιώθω τυχερή που είμαι ακόμη εδώ».