Ανεξήγητη χαρακτηρίζεται η επιβίωση ενός ορειβάτη, καθώς βρισκόταν για 6 ημέρες σε υψόμετρο όπου ακόμη και οι καλύτεροι ορειβάτες δυσκολεύονται να επιβιώσουν.
- Ο Χίλαρι Ντάουα, αρχικά μάγειρας στην κατασκήνωση, ανέλαβε απρόσμενα χρέη οδηγού για δύο ξένους ορειβάτες. Η αλλαγή ρόλου έγινε όταν ο βασικός οδηγός ασθένησε, με τον ίδιο να δέχεται την πρόταση για οικονομικούς λόγους.
- Κατά την κατάβαση, η κακοκαιρία και η έλλειψη οξυγόνου οδήγησαν στην αποκόλλησή του από την ομάδα. Οι πελάτες του τον άφησαν πίσω για να σωθούν, θεωρώντας ότι μια προσπάθεια βοήθειας θα ήταν θανατηφόρα και για τους ίδιους.
- Ο Ντάουα επιβίωσε για σχεδόν μία εβδομάδα τρώγοντας πάγο και ξεχασμένες σοκολάτες. Έπεσε σε παγετώνα αλλά σώθηκε από χιονοστιβάδα, καταφέρνοντας να βρει σχοινιά και να συνεχίσει την κατάβαση μέχρι τον εντοπισμό του.
- Η υπόθεση προκάλεσε την έναρξη έρευνας από τις αρχές του Νεπάλ μετά από καταγγελία της οικογένειας για αμέλεια. Η εταιρεία απορρίπτει τις κατηγορίες, επικαλούμενη τις ακραίες καιρικές συνθήκες που εμπόδιζαν την άμεση διάσωση.
Στα τέλη Μαΐου στις πλαγιές του υψηλότερου βουνού του κόσμου, ο 57χρονος Νεπαλέζος οδηγός βουνού Χίλαρι Ντάουα Σέρπα, που είχε θεωρηθεί νεκρός επί έξι ημέρες, εντοπίστηκε ζωντανός, να κατεβαίνει εξαντλημένος από το βουνό.
Η εικόνα του προκάλεσε σοκ στη διεθνή ορειβατική κοινότητα και άνοιξε παράλληλα μια νέα συζήτηση για τις συνθήκες εργασίας των Σέρπα και τη βιομηχανία του ορειβατικού τουρισμού στα Ιμαλάια.
Η απίστευτη ιστορία αποκαλύφθηκε όταν ομάδα καθαρισμού που απομάκρυνε απορρίμματα από τις ανώτερες πλαγιές του Έβερεστ εντόπισε έναν άνδρα με μπλε στολή κορυφής να κινείται αργά κοντά στον παγετώνα Κούμπου, ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία ολόκληρης της διαδρομής. Οι διασώστες δεν μπορούσαν να πιστέψουν αυτό που έβλεπαν. Ο άνδρας που βρισκόταν μπροστά τους ήταν ο Χίλαρι Ντάουα Σέρπα, ο οποίος είχε εξαφανιστεί έξι ημέρες νωρίτερα κατά την κατάβαση από το βουνό και είχε ήδη θεωρηθεί νεκρός. Η οικογένειά του είχε μάλιστα ξεκινήσει τις παραδοσιακές τελετές πένθους.
Παρά τα σοβαρά κρυοπαγήματα, την αφυδάτωση και την εξάντληση, ο Σέρπα μπορούσε ακόμη να μιλήσει. Μεταφέρθηκε αεροπορικώς σε νοσοκομείο του Κατμαντού, όπου συνεχίζει να αναρρώνει.
Οι γιατροί χαρακτηρίζουν την επιβίωσή του σχεδόν ανεξήγητη, καθώς βρισκόταν για σχεδόν μία εβδομάδα σε υψόμετρο όπου ακόμη και οι καλύτερα εγκλιματισμένοι ορειβάτες δυσκολεύονται να επιβιώσουν χωρίς συμπληρωματικό οξυγόνο για περισσότερες από λίγες ώρες.
Η ολοένα και πιο εμπορική βιομηχανία αναβάσεων στο Έβερεστ
Η ιστορία του δεν θα γινόταν παγκόσμια είδηση μόνο λόγω του θαύματος της επιβίωσης. Έφερε στο προσκήνιο ένα ερώτημα που εδώ και χρόνια απασχολεί τους ανθρώπους της ορειβασίας: πόσο ασφαλής είναι πραγματικά η ολοένα και πιο εμπορική βιομηχανία αναβάσεων στο Έβερεστ και ποιο είναι το πραγματικό τίμημα που πληρώνουν οι Σέρπα για να πραγματοποιήσουν τα όνειρα χιλιάδων ξένων ορειβατών;
Ο... μάγειρας που έγινε οδηγός
Ο Χίλαρι Ντάουα δεν είχε προσληφθεί αρχικά ως οδηγός κορυφής. Σύμφωνα με την εταιρεία Himalayan Traverse Adventure, είχε αναλάβει καθήκοντα μάγειρα στο δεύτερο καταυλισμό. Ωστόσο, όταν ένας από τους οδηγούς της αποστολής ασθένησε πριν από την ανάβαση, η εταιρεία του ανέθεσε ρόλο συνοδού ορειβατών. Ο ίδιος αποδέχθηκε την αλλαγή, καθώς θα κέρδιζε περισσότερα χρήματα.
Έτσι βρέθηκε να συνοδεύει δύο πελάτες, τον Βρετανό πρώην στρατιωτικό Κρις Θραλ και τον Πολωνό ορειβάτη Μάριους Χμιελέφσκι, μαζί με ακόμη έναν οδηγό.
Στις 29 Μαΐου η ομάδα ξεκίνησε την κατάβαση από τον τέταρτο καταυλισμό, σε υψόμετρο σχεδόν 8.000 μέτρων.
Η κατάβαση εξελίχθηκε σε εφιάλτη. Ο Χμιελέφσκι είχε σχεδόν εξαντλήσει τα αποθέματα οξυγόνου του, ενώ η κακοκαιρία χειροτέρευε διαρκώς. Σε υψόμετρο περίπου 7.500 μέτρων ο Χίλαρι Ντάουα κάθισε για να ξεκουραστεί για λίγα λεπτά. Σύμφωνα με τον Θραλ, κάτι τέτοιο ήταν συνηθισμένο για έναν έμπειρο Σέρπα.
«Γύρισα και τον ρώτησα αν είναι καλά. Μου απάντησε "είμαι καλά, συνέχισε"», δήλωσε ο Βρετανός σε βίντεο που ανάρτησε αργότερα.
Η απόφαση που ακολούθησε θα αποτελούσε αντικείμενο σφοδρής αντιπαράθεσης. Ο Θραλ επέλεξε να συνεχίσει προς τα κάτω μαζί με τον Πολωνό ορειβάτη, ο οποίος αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα λόγω έλλειψης οξυγόνου. Όπως υποστήριξε αργότερα, η επιστροφή προς τα πάνω θα εξαντλούσε τα δικά του αποθέματα και θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη περισσότερους θανάτους.
«Στο Έβερεστ τα πράγματα είναι διαφορετικά. Είχα μισή φιάλη οξυγόνου. Αν προσπαθούσα να επιστρέψω, ίσως να μην επιζούσε κανείς από εμάς», είπε χαρακτηριστικά.
«Δεν πίστευα ότι θα ζούσα»
Οι συνθήκες έγιναν τόσο ακραίες ώστε τόσο ο Θραλ όσο και ο Χμιελέφσκι κατέγραψαν αποχαιρετιστήρια μηνύματα για τις οικογένειές τους, θεωρώντας ότι δεν θα επέστρεφαν ζωντανοί. Χρειάστηκαν σχεδόν 38 ώρες για να φτάσουν στη βάση του βουνού.
Όταν έφτασαν, θεωρούσαν πλέον βέβαιο ότι ο Χίλαρι Ντάουα είχε πεθάνει.
Ο ίδιος όμως έδινε τη δική του μάχη. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, έμεινε ακινητοποιημένος κοντά στον τρίτο καταυλισμό επειδή είχε εξαντλήσει το οξυγόνο του και δεν μπορούσε πλέον να περπατήσει. Τις δύο πρώτες ημέρες δεν έφαγε τίποτα. Αργότερα άρχισε να μασά πάγο για να επιβιώσει, αν και το κρύο του προκαλούσε αφόρητο πόνο στα δόντια.
«Δεν πίστευα ότι θα ζούσα», δήλωσε από το νοσοκομείο.
Η σωτηρία του ήρθε από κάτι εντελώς απρόσμενο. Ανακάλυψε μερικές σοκολάτες ξεχασμένες στην τσέπη του. Ήταν οι μοναδικές θερμίδες που είχε στη διάθεσή του. Λιώνοντας πάγο κατάφερε να πιει λίγο νερό και άρχισε αργά να κατεβαίνει.
Σε κάποια στιγμή έπεσε μέσα σε σχισμή παγετώνα. Εκεί πίστεψε ότι όλα είχαν τελειώσει. Στη συνέχεια όμως μια μικρή χιονοστιβάδα γέμισε εν μέρει τη σχισμή και δημιούργησε ένα φυσικό «σκαλοπάτι», επιτρέποντάς του να βγει στην επιφάνεια.
«Πάτησα πάνω στο χιόνι, σηκώθηκα και είδα ότι μπορούσα να βγω», περιέγραψε.
Λίγο αργότερα εντόπισε σταθερά σχοινιά που χρησιμοποιούνται από τους ορειβάτες και κατάφερε να συνεχίσει την κατάβαση μέχρι τη στιγμή που τον βρήκε η ομάδα καθαρισμού.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις
Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο Νεπάλ. Η οικογένεια του Σέρπα κατέθεσε επίσημη καταγγελία στις αρχές, κατηγορώντας την εταιρεία για αμέλεια. Το υπουργείο Τουρισμού διεξάγει ήδη έρευνα για τις συνθήκες της εξαφάνισης και της καθυστερημένης επιχείρησης αναζήτησης.
Η εταιρεία απορρίπτει τις κατηγορίες. Υποστηρίζει ότι ενημερώθηκε για την εξαφάνιση στις 30 Μαΐου και ότι οι ακραίες καιρικές συνθήκες καθιστούσαν αδύνατη οποιαδήποτε άμεση επιχείρηση διάσωσης. «Δεν μπορούσα να στείλω διασώστες στον θάνατο», δήλωσε ο ιδρυτής της εταιρείας.
Οι επικριτές της όμως θέτουν δύσκολα ερωτήματα. Γιατί ένας μάγειρας βρέθηκε να οδηγεί πελάτες στην κορυφή του κόσμου; Γιατί η αναζήτηση ξεκίνησε ημέρες αργότερα; Και κυρίως, θα είχε αντιμετωπιστεί διαφορετικά η κατάσταση αν ο αγνοούμενος ήταν ένας εύπορος ξένος πελάτης και όχι ένας Σέρπα εργαζόμενος;